বমি বমি ভাব আৰু বমি কিয় হয়? জানিবলৈ পঢ়িব।
( অপূৰ্ব দাস )
বমি বমি ভাব আৰু বমি হোৱাটো কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰোগ নহয়, বৰঞ্চ ই আমাৰ শৰীৰৰ ভিতৰত চলি থকা অন্য কোনো ৰোগ, সংক্ৰমণ বা শাৰীৰিক অৱস্থাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষণহে। সাধাৰণতে, বমি বমি ভাব হ'লে পাকস্থলীত এক অস্বস্তিকৰ অনুভৱ হয় আৰু তাৰ পিছতেই বমি হ'ব পাৰে। বমি হ'লে পাকস্থলীত থকা খাদ্য বা তৰল পদাৰ্থ মুখৰ জৰিয়তে সজোৰে বাহিৰলৈ ওলাই আহে। এই সমস্যাটো নৱজাতকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বৃদ্ধ বয়সলৈকে যিকোনো ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰতে দেখা দিব পাৰে। বমি বমি ভাব আৰু বমি হোৱাৰ অন্তৰালত বহুতো ধৰণৰ শাৰীৰিক, মানসিক আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিক কাৰণ থাকিব পাৰে। তলত এই কাৰণসমূহৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আৰু সৰল ভাষাত আলোচনা কৰা হ'ল।
🔴 পাচন তন্ত্ৰৰ সমস্যা আৰু ৰোগ
◽ খাদ্যত বিষক্ৰিয়া বা ফুড পইজনিং: বমি হোৱাৰ অন্যতম প্ৰধান আৰু সঘনাই হোৱা কাৰণ হ'ল খাদ্যত বিষক্ৰিয়া। যেতিয়া আমি বেয়া হোৱা, পচা, দূষিত বা বীজাণুযুক্ত খাদ্য গ্ৰহণ কৰোঁ, তেতিয়া আমাৰ পাকস্থলীত বেক্টেৰিয়া, ভাইৰাছ বা পেৰাচাইটে আক্ৰমণ কৰে। ৰাস্তাৰ কাষৰ অস্বাস্থ্যকৰ খাদ্য খালে এই সমস্যা বেছিকৈ হোৱা দেখা যায়। ইয়াৰ ফলত শৰীৰে সেই দূষিত পদাৰ্থবিধ বাহিৰলৈ উলিয়াই দিবলৈ চেষ্টা কৰে, যাৰ বাবে ব্যক্তিজনে তীব্ৰ বমি বমি ভাব অনুভৱ কৰে আৰু সঘনাই বমি কৰে।
◽ বদহজম আৰু এচিডিটি: অত্যাধিক তেল-মছলাযুক্ত খাদ্য, অত্যধিক ভোজন বা সময়মতে খাদ্য গ্ৰহণ নকৰাৰ ফলত পাকস্থলীত গেছ আৰু এচিডিটিৰ সৃষ্টি হয়। পাকস্থলীত অতিৰিক্ত এচিড জমা হ'লে ই বুকুৰ জ্বলা-পোৰা, পেট ফুলা আৰু বমি বমি ভাবৰ সৃষ্টি কৰে। বহু সময়ত খালী পেটত চাহ বা কফি খালেও এনে সমস্যা হ'ব পাৰে।
◽ গেষ্ট্ৰ'এণ্টেৰাইটিছ বা পাকস্থলীৰ সংক্ৰমণ: ইয়াক সাধাৰণতে ষ্টমাক ফ্লু বুলিও কোৱা হয়। ভাইৰাছ বা বেক্টেৰিয়াৰ সংক্ৰমণৰ ফলত পাকস্থলী আৰু অন্ত্ৰত প্ৰদাহৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত সঘনাই বমি হোৱাৰ লগতে পেটৰ কামোৰণি, পেটৰ বিষ আৰু ডায়েৰিয়া আদি সমস্যাই দেখা দিয়ে। দূষিত পানী খালেও এই ৰোগ বিয়পিব পাৰে।
◽ আলচাৰ আৰু এপেণ্ডিচাইটিছ: পাকস্থলীৰ ভিতৰৰ অংশত ঘাঁ বা পেপটিক আলচাৰ হ'লে খাদ্য হজম হোৱাত অসুবিধা হয় আৰু ই বমিৰ প্ৰধান কাৰণ হ'ব পাৰে। ঠিক তেনেদৰে, মানুহৰ শৰীৰত থকা এপেণ্ডিক্সত সংক্ৰমণ হৈ প্ৰদাহ হ'লে প্ৰচণ্ড পেটৰ বিষৰ লগতে বমি হয়। এনে অৱস্থাত জৰুৰীকালীন চিকিৎসাৰ প্ৰয়োজন হয়।
◽ পিত্তাশয় আৰু যকৃৎৰ সমস্যা: পিত্তাশয়ত পাথৰ হ'লে বা যকৃৎ বা লিভাৰৰ কোনো ৰোগ যেনে জণ্ডিচ, হেপাটাইটিছ বা লিভাৰ চিৰ'চিছ হ'লেও হজম প্ৰক্ৰিয়া বেয়াকৈ বাধাগ্ৰস্ত হয় আৰু ৰোগীয়ে অনবৰতে বমি বমি ভাব অনুভৱ কৰে। খাদ্যৰ প্ৰতি অৰুচি আহে।
🔴 গতিজনিত কাৰণ আৰু কাণৰ সমস্যা
◽ ম'চন ছিকনেছ: বহুতো লোকে গাড়ী, বাছ, নাও, ৰেল বা উৰাজাহাজত যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত মূৰ ঘূৰোৱা আৰু বমি বমি ভাব অনুভৱ কৰে বা বমি কৰে। ইয়াক ম'চন ছিকনেছ বুলি কোৱা হয়। যাত্ৰাৰ সময়ত আমাৰ চকু আৰু কাণৰ ভিতৰৰ অংশই মগজুলৈ ভিন্ন সংকেত প্ৰেৰণ কৰাৰ ফলত মগজু বিভ্ৰান্ত হয় আৰু ইয়াৰ ফলতেই বমি বমি ভাব আহে। যাত্ৰাৰ সময়ত কিতাপ পঢ়িলে বা ম'বাইল চালে এই সমস্যা অধিক বৃদ্ধি পায়।
◽ কাণৰ ভিতৰৰ সমস্যা: আমাৰ শৰীৰৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাত কাণৰ ভিতৰৰ অংশই এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যদি কাণৰ ভিতৰত কোনো বেক্টেৰিয়াজনিত সংক্ৰমণ হয় বা ভাৰ্টিগো নামৰ সমস্যা থাকে, তেন্তে ব্যক্তিয়ে থিয় হৈ থকা অৱস্থাতো ভাৰসাম্য হেৰুৱাই পেলায় আৰু তীব্ৰ বমি বমি ভাব অনুভৱ কৰে।
🔴 গৰ্ভাৱস্থা বা প্ৰেগনেঞ্চি
◽ মৰ্ণিং ছিকনেছ: গৰ্ভৱতী মহিলাসকলৰ ক্ষেত্ৰত বমি বমি ভাব আৰু বমি হোৱাটো এক অতি সাধাৰণ আৰু স্বাভাৱিক প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে মৰ্ণিং ছিকনেছ বুলি কোৱা হয়। গৰ্ভাৱস্থাৰ প্ৰথম তিনিমাহত শৰীৰত হৰম'নৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনৰ বাবে এই সমস্যা দেখা দিয়ে। পুৱাৰ ভাগত এই সমস্যা বেছিকৈ হয় যদিও দিনটোৰ যিকোনো সময়তে ই হ'ব পাৰে। সাধাৰণতে গৰ্ভাৱস্থাৰ চতুৰ্থ মাহৰ পৰা এই সমস্যা আপোনা-আপুনি কমি আহে।
🔴 শিশুৰ ক্ষেত্ৰত বমি হোৱাৰ কাৰণ
◽ শিশু বা সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ পাচন তন্ত্ৰ অতি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকৰ সঘনাই বমি হোৱা দেখা যায়। মাতৃ দুগ্ধ পান কৰাৰ পিছত বহুতো শিশুৱে অলপ পৰিমাণে বমি কৰাটো স্বাভাৱিক।
◽ কিন্তু যদি শিশুৱে সঘনাই আৰু তীব্ৰ বেগেৰে বমি কৰে, তেন্তে ই ৰোটা ভাইৰাছৰ দৰে সংক্ৰমণৰ লক্ষণ হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও শিশুৱে খেলোঁতে কোনো বস্তু গিলি থ'লে বা পেটত কৃমি হ'লেও বমি কৰিব পাৰে।
🔴 ঔষধৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়া আৰু চিকিৎসা
◽ বিষনাশক আৰু অন্যান্য ঔষধ: বহুতো ঔষধ, বিশেষকৈ খালী পেটত কিছুমান এণ্টিবায়টিক, প্ৰচণ্ড বিষ নিবাৰণকাৰী পেইনকিলাৰ বা আইৰণ টেবলেট খালে পাকস্থলীৰ আৱৰণত উত্তেজনাৰ সৃষ্টি হয় আৰু বমি বমি ভাব আহে।
◽ কেম'থেৰাপী আৰু ৰেডিয়েশ্যন: কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা শক্তিশালী কেম'থেৰাপী ঔষধ আৰু ৰেডিয়েশ্যন থেৰাপীয়ে সুস্থ কোষবোৰকো প্ৰভাৱিত কৰে আৰু মগজুৰ বমি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা কেন্দ্ৰক সক্ৰিয় কৰি তোলে।
◽ এনাছথেচিয়া: যিকোনো অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত ৰোগীক অজ্ঞান কৰিবলৈ বা বিষ কমাবলৈ দিয়া এনাছথেচিয়াৰ প্ৰভাৱ লাহে লাহে শেষ হোৱাৰ পিছতো বহু ৰোগীয়ে বমি বমি ভাব অনুভৱ কৰে।
🔴 স্নায়বিক বা মগজুৰ সমস্যা
◽ মাইগ্ৰেইন: মাইগ্ৰেইন হ'ল এক ধৰণৰ তীব্ৰ আৰু যন্ত্ৰণাদায়ক মূৰৰ বিষ যি সাধাৰণতে মূৰৰ এটা ফালৰ পৰা আৰম্ভ হয়। মাইগ্ৰেইনৰ বিষ আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে ৰোগীয়ে পোহৰ আৰু শব্দ সহ্য কৰিব নোৱাৰা হয়, আৰু বহুতো ৰোগীয়ে প্ৰচণ্ড বমি বমি ভাব অনুভৱ কৰে।
◽ মগজুৰ আঘাত: দুৰ্ঘটনা বা অন্য কোনো কাৰণত মূৰত তীব্ৰ আঘাত পালে মগজুৰ ভিতৰত ৰক্তক্ষৰণ হ'ব পাৰে বা চাপ বৃদ্ধি পাব পাৰে। ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ ফলস্বৰূপে আঘাতপ্ৰাপ্ত ব্যক্তিজনৰ লগে লগে বমি হ'ব পাৰে।
◽ মগজুৰ টিউমাৰ বা সংক্ৰমণ: মগজুত টিউমাৰ হ'লে বা মেনিনজাইটিছৰ দৰে ভয়ংকৰ সংক্ৰমণ হ'লেও মগজুৰ চাপ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পায়, যাৰ ফলত ৰোগীৰ সঘনাই আৰু প্ৰচণ্ড জোৰেৰে বমি হয়।
🔴 মানসিক আৰু অন্যান্য কাৰণ
◽ মানসিক চাপ আৰু উদ্বেগ: অত্যাধিক মানসিক চাপ, ভয়, দুশ্চিন্তা, বা উদ্বেগে আমাৰ পাচন তন্ত্ৰৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ পেলায়। পৰীক্ষাৰ আগত বা কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ কামৰ আগমুহূৰ্তত অত্যাধিক ভয় খালে বহুতে বমি বমি ভাব অনুভৱ কৰে।
◽ তীব্ৰ গোন্ধ আৰু দৃশ্য: কিছুমান মানুহৰ পাকস্থলী অতি সংবেদনশীল হয়। যিকোনো বেয়া গোন্ধ, পচা বস্তুৰ গোন্ধ, অত্যধিক উগ্ৰ পাৰফিউমৰ গোন্ধ বা আনকি তেজ দেখিলেও মগজুৱে অস্বস্তি অনুভৱ কৰে আৰু লগে লগে বমি বমি ভাব আহে।
◽ অত্যাধিক সুৰাপান: প্ৰয়োজনতকৈ বেছি পৰিমাণে সুৰাপান কৰিলে শৰীৰত বিষাক্ত পদাৰ্থৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায় আৰু পাকস্থলীৰ ভিতৰত প্ৰদাহৰ সৃষ্টি হয়। শৰীৰে নিজকে বচাবলৈ আৰু এই বিষাক্ত তৰল বাহিৰলৈ উলিয়াই দিবলৈ বমিৰ আশ্ৰয় লয়।
◽ গুৰুতৰ ৰোগৰ লক্ষণ: কেতিয়াবা বমি হোৱাটো কোনো অন্য গুৰুতৰ ৰোগৰ আগজাননী হ'ব পাৰে। যেনে হাৰ্ট এটেকৰ সময়ত বুকুৰ বিষৰ লগতে কিছুমান ৰোগীৰ ঘাম ওলোৱা আৰু বমি হ'ব পাৰে। ডেংগু, মেলেৰিয়া আদি ৰোগৰ সংক্ৰমণৰ ফলতো বমি হ'ব পাৰে।
🔴 সাৱধানতা
◽ বমি বমি ভাব আৰু বমি হোৱাটো সাধাৰণ সমস্যা হ'লেও ইয়াক কেতিয়াও আওকাণ কৰিব নালাগে। যদি বমি এদিন বা দুদিনতকৈ বেছি সময় ধৰি একেৰাহে চলি থাকে, তেন্তে ই শৰীৰত তীব্ৰ পানীৰ অভাৱ বা ডিহাইড্ৰেচনৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, যিটো জীৱনৰ বাবে অতি বিপজ্জনক হ'ব পাৰে।
◽ যদি বমিৰ লগত তেজ ওলায়, প্ৰচণ্ড পেটৰ বিষ হয়, অত্যধিক জ্বৰ থাকে, মূৰৰ বিষ থাকে বা বমিৰ ৰং ক'লা হয়, তেন্তে পলম নকৰি লগে লগে চিকিৎসালয়লৈ গৈ চিকিৎসকৰ কাষ চপা উচিত।
◽ ঘৰুৱা প্ৰতিকাৰ হিচাপে বমি বমি ভাব আহিলে আদাৰ ৰস, নেমুপানী, ডাব নাৰিকলৰ পানী বা পদিনাৰ ৰস খাব পাৰি। ডিহাইড্ৰেচন ৰোধ কৰিবলৈ অ আৰ এছ পানী খাব লাগে। কিন্তু গুৰুতৰ অৱস্থাত চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অবিহনে ঔষধ সেৱন কৰাটো অনুচিত। শৰীৰক সুস্থ ৰাখিবলৈ পৰিষ্কাৰ আৰু সতেজ খাদ্য গ্ৰহণ কৰাৰ লগতে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে পানী খোৱাটো অতিশয় গুৰুত্বপূৰ্ণ।
