উত্তৰ-পূব ভাৰতত কিয় শীত তীব্ৰতৰ হৈছে ? বৈজ্ঞানিক আৰু প্ৰামাণিক কাৰণ
( অনুৰাধা দাস )
বিগত কেইদিন মানৰ পৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ৰাজ্য—অসম, অৰুণাচল প্ৰদেশ, মেঘালয়, মণিপুৰ, নাগালেণ্ড, মিজোৰাম, ত্ৰিপুৰা আৰু ছিকিমত—অস্বাভাৱিক ঠাণ্ডা দেখা গৈছে। তাপমাত্ৰা কেতিয়াবা স্বাভাৱিকতকৈ ৪–৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ তললৈ নামি যায়। ভাৰতৰ বতৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ (IMD) তথ্য অনুসৰি এই পৰিস্থিতি কেৱল স্থানীয় বতৰৰ ফল নহয়, বৰঞ্চ বহল জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে জড়িত।
📍 আগন্তুক ৪–৫ দিনলৈ—আটাইতকৈ তীব্ৰ শীতৰ ঢৌ আৰু কুঁৱলীৰ সৃষ্টি হ’ব (সতৰ্কবাণী জাৰি কৰা হৈছে)
📍 গোটেই সপ্তাহটোৰ বাবে—ঠাণ্ডা আৰু কুঁৱলী বৃদ্ধি (বিশেষকৈ ৰাতিপুৱা আৰু গধূলি)
📍 জানুৱাৰীৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈ—কিছুমান অঞ্চলত ঠাণ্ডা দিনৰ সংখ্যা স্বাভাৱিকতকৈ বেছি হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে বুলি বতৰ বিজ্ঞান বিভাগে প্ৰকাশ কৰিছে।
◽ভাৰতৰ ক’ত ক'ত শীতৰ ঢৌ তীব্ৰতৰ হৈ পৰিছে?
(১) উত্তৰ ভাৰত
• দিল্লী-এনচিআৰঃ স্থায়ী নিম্ন উষ্ণতা, ঘন কুঁৱলী, আৰু ঠাণ্ডাৰ ঢৌ দেখা গৈছে। আইএমডিয়ে জাৰি কৰিছে শীতল সতৰ্কবাণী।
• উত্তৰ প্ৰদেশঃ ঠাণ্ডা ইমানেই তীব্ৰ যে কেইবাখনো জিলাত বিদ্যালয় বন্ধ হৈ পৰিছে।
• বিহাৰঃ ৰাজ্যৰ কেইবাখনো জিলাত শীতৰ জোৱাৰে আগুৰি ধৰিছে আৰু আই এম ডিয়ে সতৰ্কবাণী জাৰি কৰিলে।
(২) উত্তৰ-পূব আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চল
• অসমঃ গুৱাহাটী আৰু ইয়াৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলত তাপমাত্ৰা স্বাভাৱিকতকৈ বহু তললৈ নামি অহাত বিদ্যালয় বন্ধ হৈ পৰে।
• উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ কিছু অংশত কুঁৱলী আৰু অধিক ঠাণ্ডা ৰাতিপুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সতৰ্কবাণী জাৰি কৰিছে।
(৩) মধ্য-পশ্চিম আৰু অন্যান্য অঞ্চল
• আইএমডিৰ সতৰ্কবাণী অনুসৰি মধ্য ভাৰত (মধ্য প্ৰদেশ), ৰাজস্থান, হাৰিয়ানা, আৰু পঞ্জাৱতো কুঁৱলী আৰু ঠাণ্ডা ঢৌৰ বাবে তাপমাত্ৰা অনিয়মিতভাৱে হ্ৰাস পাইছে।
⚠️ ঘন কুঁৱলী
পুৱাৰ ভাগত উত্তৰ ভাৰতক ঘন কুঁৱলীৰে আৱৰি ধৰিব, যাৰ ফলত:
• দৃশ্যমানতা বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাব পাৰে
• যাতায়ত প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে
• বিমান আৰু ৰেল সেৱাত পলম হ'ব পাৰে
দিল্লী-এনচিআৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ, আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলত কেইবাদিনো এই অৱস্থা পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছে।
◽শীতৰ ঢৌ আৰু কমি অহা তাপমাত্ৰা
• বহু ঠাইত তাপমাত্ৰা "স্বাভাৱিকতকৈ তলত" ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে, যাৰ ফলত ঠাণ্ডাৰ প্ৰকোপ সৃষ্টি হৈছে।
• আই এম ডিয়ে মধ্য আৰু উত্তৰ-পশ্চিমৰ কিছুমান ৰাজ্যত অতিৰিক্ত দিনলৈ ঠাণ্ডা বৃদ্ধি হোৱাৰ পূৰ্বাভাস দিছে।
(১) জলবায়ু পৰিৱৰ্তন (আইপিচিচিৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি)
আই পি চি চিৰ ষষ্ঠ মূল্যায়ন প্ৰতিবেদন (এ আৰ ৬)ত স্পষ্টকৈ কোৱা হৈছে যে গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে কেৱল তাপ বৃদ্ধি কৰাই নহয়, বতৰক অধিক চৰম কৰি তোলে।
এই কাৰণেই:
• কোনো কোনো ঠাইত অত্যন্ত গৰম
• আনৰ ক্ষেত্ৰত অস্বাভাৱিক ঠাণ্ডা হৈ পৰে।
আৰ্কটিক অঞ্চলৰ দ্ৰুত উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে জেট ষ্ট্ৰিম দুৰ্বল আৰু অস্থিৰ কৰি তুলিছে, যাৰ ফলত ঠাণ্ডা বতাহ দক্ষিণ আৰু পূবৰ গভীৰতালৈ সোমাই গৈছে। ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ উত্তৰ-পূব ভাৰতত পৰিছে।
(২) Western Disturbanc পৰিৱৰ্তিত প্ৰভাৱ (IMD)
আই এম ডিৰ তথ্য অনুসৰি শীতকালীন Western Disturbanc পূৰ্বতকৈ অধিক আৰু শক্তিশালী হৈ পৰিছে।
এই বিঘিনিবোৰৰ ফলত: হিমালয় অঞ্চলত বৰফ আৰু ঠাণ্ডা বতাহ হ'ব। এই বতাহবোৰ যেতিয়া পূব দিশলৈ গতি কৰে তেতিয়া উত্তৰ-পূব ভাৰতত শীতৰ প্ৰকোপ সৃষ্টি হয়।
(৩) হিমালয় আৰু ভৌগোলিক অৱস্থান
উত্তৰ-পূব ভাৰত হিমালয় আৰু পাটকাই পাহাৰেৰে আগুৰি আছে। বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন অনুসৰিঃ
• পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা তললৈ ঠাণ্ডা বতাহ বৈ যায়।
• ইয়াক Cold Air Drainage বোলা হয়।
অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু ছিকিমত যেতিয়া তাপমাত্ৰা কমি যায়, তেতিয়া ইয়াৰ প্ৰভাৱ অসম আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা ভৈয়ামত অনুভৱ কৰা হয়।
(৪) বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু স্থানীয় জলবায়ু
পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ৰ অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বনাঞ্চল ধ্বংস হৈ আছে :
• আৰ্দ্ৰতাৰ ভাৰসাম্য বিঘ্নিত কৰে আৰু উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ প্ৰাকৃতিক ক্ষমতা হ্ৰাস কৰে।
• অৰণ্যই দিনত গৰম আৰু ৰাতি ঠাণ্ডাৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰে। বনাঞ্চল কমি গ’লে শীতৰ দিনত শীত আৰু গৰমৰ দিনত গৰম অধিক তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। অৰ্থাৎ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই পেলায়।
(৫) কুঁৱলী আৰু সূৰ্যৰ পোহৰৰ অভাৱ
আই এম ডিৰ মতে, শীতকালত:
আৰ্দ্ৰতা, ঠাণ্ডা বতাহ আৰু প্ৰদূষণ একেলগে মিলি ঘন কুঁৱলীৰ সৃষ্টি কৰে। কুঁৱলীয়ে সূৰ্যৰ পোহৰ মাটিলৈ যোৱাত বাধা দিয়ে, যাৰ ফলত দিনতো উষ্ণতা বৃদ্ধি নহয়।
(৬) বৰষুণৰ ধৰণৰ পৰিৱৰ্তন
বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন অনুসৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতত কিছুমান ঠাইত এতিয়া শীতকালত অস্বাভাৱিক বৰষুণৰ সৃষ্টি হৈছে। এনে ক্ষেত্ৰত ঠাণ্ডাৰ পিছত তাপমাত্ৰা তীব্ৰভাৱে কমি যায়, যাৰ ফলত কেইবাদিনো ঠাণ্ডা থাকে।
ইয়াৰ পৰা স্পষ্টকৈ বুজা যায় যে এইয়া কেৱল ঋতুভিত্তিক শীত নহয়, বৰঞ্চ দীৰ্ঘদিন ধৰি হোৱা জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ চিন।
উত্তৰ-পূব ভাৰতত ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা শীতকাল বৈজ্ঞানিকভাৱে প্ৰমাণিত কাৰকৰ ফল—জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, Western Disturbanc, ভৌগোলিক গঠন, পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্যহীনতা।
আই এম ডি আৰু আই পি চি চিৰ দৰে বিশ্বাসযোগ্য প্ৰতিষ্ঠানৰ মতে, যদিহে পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু জলবায়ু অনুকূল নীতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিব নোৱাৰি তেন্তে ভৱিষ্যতে শীতকালত ঠাণ্ডা আৰু গৰমত গৰম অধিক তীব্ৰ আৰু অনিয়মিত হ’ব পাৰে।