বাগুৰুম্বা কি? বড়ো জনগোষ্ঠীয়ে ব’হাগ মাহত পালন কৰা উৎসৱৰ নাম কি?
( অনুৰাধা দাস )
অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ নিজা নিজা সংস্কৃতি, নৃত্য, সংগীত আৰু উৎসৱৰ মাজত এক অপূৰ্ব বৈচিত্ৰ্য দেখা যায়। এই বৈচিত্ৰ্যই অসমৰ সামাজিক জীৱনক সমৃদ্ধ কৰি তুলিছে। বড়ো জনগোষ্ঠী অসমৰ এক প্ৰাচীন আৰু গৌৰৱময় জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হৈছে বাগুৰুম্বা নৃত্য আৰু ব’হাগ মাহত পালন কৰা ব’হাগ উৎসৱ (বৈশাগু)। এই দুয়োটা বড়ো সমাজৰ জীৱনধাৰা, বিশ্বাস আৰু আনন্দৰ প্ৰতীক।
◽বাগুৰুম্বা কি?
বাগুৰুম্বা বড়ো জনগোষ্ঠীৰ এক পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য। ইয়াক সাধাৰণতে “বড়ো সমাজৰ বসন্ত নৃত্য” বুলিও কোৱা হয়। ব’হাগ মাহত, বিশেষকৈ বৈশাগু উৎসৱৰ সময়ত, বাগুৰুম্বা নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। এই নৃত্য মূলতঃ মহিলা নৃত্যশিল্পীয়ে কৰে যদিও কিছুমান ক্ষেত্ৰত পুৰুষো সংগীতত অংশগ্ৰহণ কৰে।
বাগুৰুম্বা নৃত্যত নৃত্যশিল্পীসকলে একে ধৰণৰ সাজ-পোচাক পিন্ধি সুশৃঙ্খলভাৱে নৃত্য কৰে। তেওঁলোকৰ হাত আৰু ভৰি চলাচল অতি কোমল, সৰল আৰু প্ৰাকৃতিক। নৃত্যৰ ভংগীমাত ফুলৰ দুলনি, চৰাইৰ উৰণ আৰু প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য প্ৰকাশ পায়। এই নৃত্যত কোনো তীব্ৰ গতি নাই; বৰঞ্চ ধীৰ, শান্ত আৰু মনোমুগ্ধকৰ এক ছন্দ অনুভৱ কৰা যায়।
◽বাগুৰুম্বা নৃত্যত ব্যৱহৃত বাদ্যযন্ত্ৰ :
বাগুৰুম্বা নৃত্য সংগীতৰ সৈতে অতি গভীৰভাৱে জড়িত। ইয়াত ব্যৱহৃত কিছুমান প্ৰধান বাদ্যযন্ত্ৰ হ’ল—
• খাম – বড়ো সমাজৰ পৰম্পৰাগত ঢোল সদৃশ বাদ্য
• চিফৌং– বাঁহীৰ দৰে এক বাদ্যযন্ত্ৰ
• জাপশ্ৰীং
• চেৰজা
• গোংগোনা
এই বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ সুৰে নৃত্যক অধিক মনোমুগ্ধকৰ কৰি তোলে। চিফুংৰ মিঠা সুৰে বসন্তৰ আবাহন কৰে আৰু খামৰ তালত নৃত্যৰ ছন্দ বজাই থাকে।
◽বাগুৰুম্বা নৃত্যৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব
বাগুৰুম্বা কেৱল এটা নৃত্য নহয়; ই বড়ো সমাজৰ সামাজিক জীৱনৰ প্ৰতিফলন। এই নৃত্যৰ জৰিয়তে বড়ো জনগোষ্ঠীয়ে নিজৰ ঐতিহ্য, ঐক্য আৰু সংস্কৃতি নতুন প্ৰজন্মলৈ হস্তান্তৰ কৰে। উৎসৱ-অনুষ্ঠান, সামাজিক সমাৱেশ, চৰকাৰী সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী আদিত বাগুৰুম্বা নৃত্য বিশেষ স্থান লাভ কৰিছে। ই বড়ো সমাজৰ পৰিচয়ক অসম তথা ভাৰতৰ বাহিৰলৈকে চিনাকি কৰাইছে।
◽বড়ো জনগোষ্ঠীয়ে ব’হাগ মাহত কি উৎসৱ পালন কৰে?
ব’হাগ মাহ অসমীয়া সমাজৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই মাহতে নতুন বছৰ আৰম্ভ হয় আৰু বসন্ত ঋতুৰ পূৰ্ণ বিকাশ ঘটে। বড়ো জনগোষ্ঠীয়ে ব’হাগ মাহত যি উৎসৱ পালন কৰে, তাক বৈশাগু (Bwisagu) বোলা হয়।
◽বৈশাগু উৎসৱ কি?
বৈশাগু হৈছে বড়ো জনগোষ্ঠীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আনন্দময় উৎসৱ। ই সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগত, ব’হাগ মাহৰ আৰম্ভণিতে পালন কৰা হয়। বৈশাগু মূলতঃ নতুন বছৰৰ আগমন, প্ৰকৃতিৰ নবজাগৰণ আৰু কৃষিজীৱনৰ শুভাৰম্ভৰ উৎসৱ।
বৈশাগু শব্দটো “বৈসা” (বছৰ) আৰু “আগু” (আৰম্ভ) শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি কোৱা হয়। অৰ্থাৎ নতুন বছৰৰ আৰম্ভণি।
◽বৈশাগু উৎসৱৰ পালন পদ্ধতি
বৈশাগু উৎসৱ সাধাৰণতে ৩ৰ পৰা ৭ দিনলৈ পালন কৰা হয়। এই দিনসমূহত—
• গাঁওবাসীয়ে একেলগে নৃত্য-গীত কৰে
• বাগুৰুম্বা নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰা হয়
• পৰম্পৰাগত বড়ো গীত গোৱা হয়
• ঢোল, বাঁহী আদিৰ সুৰে গাঁও মুখৰিত হৈ উঠে
এই উৎসৱত বয়স, ধনী-দুখীয়া সকলো ভেদাভেদ পাহৰি সকলোৱে একেলগে আনন্দ উপভোগ কৰে।
◽ বৈশাগু উৎসৱৰ ধৰ্মীয় দিশ
বৈশাগু কেৱল সাংস্কৃতিক উৎসৱ নহয়, ইয়াৰ ধৰ্মীয় তাৎপৰ্যও আছে। উৎসৱৰ কিছুমান দিনত বড়ো সমাজে নিজৰ পৰম্পৰাগত দেৱ-দেৱী, বিশেষকৈ বাথৌ দেৱতাৰ পূজা কৰে। বাথৌ বড়ো সমাজৰ সৰ্বোচ্চ দেৱতা বুলি গণ্য কৰা হয়। পূজাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে ভাল ফচল, সুখ-শান্তি আৰু সমৃদ্ধিৰ কামনা কৰে।
◽খাদ্য-পানীয় আৰু সাজ-পোচাক
বৈশাগু উৎসৱৰ সময়ত বড়ো সমাজত বিশেষ খাদ্য-পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয়। চাউল, গাহৰি মাংস, মাছ আৰু স্থানীয় বনৌষধিৰে প্ৰস্তুত কৰা ব্যঞ্জনে উৎসৱক অধিক ৰঙীন কৰি তোলে। পৰম্পৰাগত লাউপানী - যি চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী পানীয় কিছুমান স্থানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
সাজ পোচাকৰ ক্ষেত্ৰত চিখলাসকলে ( ছোৱালী - মহিলা) দখনা, ৰেগেৰেগাং জোমগ্ৰা, আৰনাই, গছলা, চন্দ্ৰহালা মালা, ফুলকুৰি খেৰা, আসাম গথা আদি সাজপাৰ আৰু আ-অলংকাৰ পিন্ধে ।
বাগুৰুম্বা নৃত্য আৰু বৈশাগু উৎসৱ বড়ো জনগোষ্ঠীৰ আত্মাৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। বাগুৰুম্বাই তেওঁলোকৰ নৃত্য-সংস্কৃতিক বিশ্বদৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে আৰু বৈশাগুৱে তেওঁলোকৰ সামাজিক ঐক্য, আনন্দ আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে সম্পৰ্কক দৃঢ় কৰিছে। এই দুয়োটা অসমীয়া সংস্কৃতিৰ অমূল্য সম্পদ। আমাৰ দায়িত্ব হৈছে এই পৰম্পৰা, নৃত্য আৰু উৎসৱসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আৰু নতুন প্ৰজন্মক ইয়াৰ গুৰুত্ব বুজাই দিয়া, যাতে অসমৰ বহুত্ববাদী সংস্কৃতি চিৰদিন জীয়াই থাকে।
