জোক, দেখিলেই ভয় লাগে! কিন্তু এই জোক আমাৰ বাবে কিমান যে উপকাৰী; জানিলে আচৰিত হ'ব।
( অপূৰ্ব দাস )
জোক নামটো শুনাৰ লগে লগেই আমাৰ মনলৈ এক ধৰণৰ ভয় আৰু ঘিণৰ ভাৱ আহে। বিশেষকৈ অসমৰ দৰে ঠাইত, য’ত বাৰিষাৰ সময়ত চাৰিওফালে পানী আৰু সেমেকা পৰিৱেশ বিৰাজ কৰে, তাত জোকৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ অতি বেছি। বাৰিষাৰ সময়ত সেমেকা ঠাইত, হাবিত, খেতি পথাৰত বা পানীত জোক সাধাৰণতে দেখা পোৱা যায়।
জোক সাধাৰণতে মাটিত, গছৰ পাতত বা পানীৰ তলত লুকাই থাকে আৰু সুবিধা পালেই মানুহ বা অন্য জীৱৰ তেজ শোহে। খেতিয়কসকলে পথাৰত কাম কৰিবলৈ যাওঁতে প্ৰায়েই জোকৰ আক্ৰমণৰ বলি হয়। মানুহ বা জীৱ-জন্তুৰ গাত লাগি ধৰি তেজ শুহি খোৱা এই প্ৰাণীবিধ দেখিলে সঁচাকৈয়ে ভয় লাগে। জোক গাত লাগিলে সহজে এৰুৱাব নোৱাৰি। ইয়াৰ মুখত থকা সৰু সৰু দাঁতৰ দৰে অংশৰে ই ছালখন কাটি পেলায়।
আটাইতকৈ আচৰিত কথাটো হ'ল, ই তেজ শুহি থকা অৱস্থাত কোনো ধৰণৰ বিষ অনুভৱ নহয় বাবে মানুহে প্ৰথম অৱস্থাত গমেই নাপায়। জোকৰ লালটিত থকা এবিধ বিষনাশক পদাৰ্থৰ বাবেই এনে হয়।
কিন্তু, এই ভয়লগা আৰু ঘিণলগা প্ৰাণীবিধৰ যে বহুতো উপকাৰী গুণ আছে আৰু ইয়াৰ পৰা যে বিভিন্ন ধৰণৰ ঔষধ প্ৰস্তুত কৰা হয়, সেই কথা আমাৰ বহুতেই নাজানে। প্ৰাচীন কালৰে পৰা সমগ্ৰ বিশ্বৰ লগতে ভাৰতবৰ্ষৰ চিকিৎসা বিজ্ঞানত জোকৰ বহুল ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে।
📌 আয়ুৰ্বেদ চিকিৎসা শাস্ত্ৰত জোকৰ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে বিশেষভাৱে আৰু বিশদভাৱে উল্লেখ আছে। প্ৰাচীন ভাৰতীয় চিকিৎসক মহৰ্ষি সুশ্ৰুতে তেওঁৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ 'সুশ্ৰুত সংহিতা'ত জলোকাৱচাৰণ অৰ্থাৎ জোকৰ দ্বাৰা কৰা চিকিৎসাৰ কথা বৰ্ণনা কৰি থৈ গৈছে। বৰ্তমান আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানতো ইয়াক হিৰুডোথেৰাপী বুলি জনা যায় আৰু ইউৰোপ, আমেৰিকাৰ দৰে উন্নত দেশৰ চিকিৎসালয়তো ইয়াৰ প্ৰয়োগ কৰা হয়। জোকৰ লালটিত এবিধ বিশেষ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ থাকে যাক হিৰুডিন বোলা হয়। এই হিৰুডিনে তেজ গোট মৰাত বাধা দিয়ে আৰু শৰীৰৰ ভিতৰত তেজৰ চলাচল অতি সুচল কৰি তোলে। ইয়াৰ উপৰিও জোকৰ লালটিত প্ৰায় এশৰো অধিক উপকাৰী জৈৱ-সক্ৰিয় পদাৰ্থ থাকে যিয়ে মানৱ শৰীৰৰ বিভিন্ন ৰোগ নিৰাময়ত সহায় কৰে।
📌 চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত জোকৰ দ্বাৰা তলত উল্লেখ কৰা কামবোৰ কৰা হয়
🟢 শৰীৰৰ কোনো অংশত দূষিত তেজ জমা হ'লে সেই দূষিত তেজ বাহিৰ কৰিবলৈ জোকৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জোকে কেৱল শৰীৰৰ দূষিত তেজহে শুহি খায়, যাৰ ফলত বহুতো জটিল ৰোগ নিৰাময় হয়।
🟢 ছালৰ বিভিন্ন গুৰুতৰ ৰোগ, যেনে শালমইনা, একজিমা, চ'ৰাইচিছ আদিৰ চিকিৎসাত জোকৰ ব্যৱহাৰ অতি ফলপ্ৰসূ। জোকৰ লালটিত থকা এণ্টি-বেক্টেৰিয়েল উপাদানে ছালৰ সংক্ৰমণ দূৰ কৰে।
🟢 বাতবিষ, কঁকালৰ বিষ বা গাঁঠিৰ বিষ নিৰাময়ৰ বাবেও জোকৰ সহায় লোৱা হয়। জোকে বিষোৱা অংশত তেজৰ চলাচল বৃদ্ধি কৰে আৰু লালটিৰ জৰিয়তে বিষ নিৰাময়কাৰী পদাৰ্থ শৰীৰত সুমুৱাই দিয়ে। ইয়াৰ ফলত ৰোগীয়ে অতি সোনকালে বিষৰ পৰা সকাহ পায়।
🟢 প্লাষ্টিক চাৰ্জাৰী আৰু মাইক্ৰ'চাৰ্জাৰীৰ পিছত যোৰা লগোৱা অংগ বা কাটি যোৱা অংশত তেজৰ চলাচল স্বাভাৱিক কৰিবলৈ আধুনিক চিকিৎসালয়ত জোকৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই নতুনকৈ যোৰা লগোৱা শিৰাবোৰত তেজ গোট মৰাত বাধা দিয়ে।
🟢 ভেৰিক'জ ভেইন বা ভৰিৰ শিৰা ফুলি উঠা ৰোগৰ চিকিৎসাতো জোকৰ দ্বাৰা আশাপ্ৰদ সুফল পোৱা যায়।
জোকৰ পৰা কেৱল প্ৰত্যক্ষ চিকিৎসায়েই নহয়, বৈজ্ঞানিক প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াৰ পৰা বিভিন্ন ধৰণৰ ঔষধ আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰীও প্ৰস্তুত কৰা হয়। তলত এই বিষয়ে আলোচনা কৰা হ'ল
◽ জোকৰ পৰা বিশেষ প্ৰক্ৰিয়াৰে জোকৰ তেল বা লীচ অইল প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰ্তমান সময়ত এই তেলৰ চাহিদা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। এই তেল বিশেষকৈ চুলি সৰা ৰোধ কৰিবলৈ আৰু মূৰত নতুন চুলি গজাত সহায় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চুলিৰ গুৰিত তেজৰ চলাচল বৃদ্ধি কৰি চুলিৰ গুৰি সৱল কৰাত এই তেল সঁচাকৈয়ে উপকাৰী।
◽ গাঁঠিৰ বিষ আৰু পেশীৰ বিষ নিৰাময়ৰ বাবেও জোকৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা তেল ঔষধী মালিশ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বয়সস্থ লোকসকলৰ বাবে ই এক বৰদান স্বৰূপ।
◽ পুৰুষৰ কিছুমান গোপন সমস্যা আৰু দুৰ্বলতা দূৰ কৰিবলৈয়ো জোকৰ তেল ঔষধ হিচাপে প্ৰস্তুত কৰি বজাৰত উপলব্ধ কৰা হয়। ই স্নায়ু ব্যৱস্থাক সক্ৰিয় কৰাত সহায় কৰে।
◽ জোকৰ লালটিত থকা হিৰুডিন নামৰ পদাৰ্থবিধ আধুনিক বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে নিষ্কাশন কৰি তাৰ পৰা তেজ গোট মৰা ৰোধ কৰা ঔষধ প্ৰস্তুত কৰা হয়। হাৰ্ট এটেক বা ষ্ট্ৰ'কৰ দৰে ৰোগীৰ বাবে এই ঔষধবোৰ জীৱনদায়িনী হ'ব পাৰে, কাৰণ ই ৰক্তবাহী নলীৰ ভিতৰত তেজৰ চেঁকুৰা ভাঙি পেলায়।
◽ বহুতো আগশাৰীৰ ঔষধ কোম্পানীয়ে জোকৰ লালটিৰ পৰা এণ্টি-এজিং বা বয়সৰ চাপ কমোৱা ক্ৰীম আৰু উচ্চ মানদণ্ডৰ প্ৰসাধন সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰে। এইবোৰে ছালখনক উজ্জ্বল, মসৃণ আৰু সতেজ কৰি ৰখাত সহায় কৰে।
বাহ্যিকভাৱে দেখিবলৈ ভয়লগা আৰু ঘিণলগা হ'লেও জোক প্ৰকৃতিৰ এক অপূৰ্ব সৃষ্টি। ইয়াৰ ঔষধি গুণাগুণে প্ৰমাণ কৰে যে প্ৰকৃতিৰ বুকুত থকা প্ৰতিটো জীৱৰে নিজা নিজা গুৰুত্ব আছে। আধুনিক বিজ্ঞানে জোকৰ এই গুণাগুণবোৰৰ ওপৰত অধিক গৱেষণা চলাই আছে, আৰু ভৱিষ্যতে ইয়াৰ পৰা মানৱ জাতিয়ে আৰু অধিক উপকৃত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাৰ লগতে চিকিৎসা বিজ্ঞানলৈ জোকৰ অৱদান সঁচাকৈয়ে অতুলনীয়। গতিকে, জোকক কেৱল ভয়ৰ দৃষ্টিৰে নাচাই, চিকিৎসা বিজ্ঞানত ইয়াৰ অমূল্য অৱদান আৰু উপকাৰিতাৰ বিষয়েও আমি অৱগত হোৱা উচিত।
