দীৰ্ঘদিন ধৰি শৌচ ঢিলা হোৱা বা ক্ৰনিক ডায়েৰিয়া হোৱাটো লিভাৰৰ সমস্যা নে IBS ?
( অপূৰ্ব দাস )
দীৰ্ঘদিন ধৰি শৌচ ঢিলা হোৱা বা ক্ৰনিক ডায়েৰিয়া এক অতি গুৰুতৰ আৰু অস্বস্তিকৰ স্বাস্থ্যজনিত সমস্যা হ'ব পাৰে। সাধাৰণতে এদিন বা দুদিনৰ বাবে শৌচ ঢিলা হোৱাটো কোনো ডাঙৰ কথা নহয়, কিন্তু যদি এই সমস্যা একেৰাহে চাৰি সপ্তাহ বা ততোধিক সময় ধৰি চলি থাকে, তেন্তে ইয়াৰ আঁৰত কোনো গুৰুতৰ ৰোগ বা শাৰীৰিক বিজুতি থকাৰ প্ৰবল সম্ভাৱনা থাকে। দীৰ্ঘদিনীয়া শৌচ ঢিলা হোৱাৰ ফলত শৰীৰৰ পৰা অত্যাৱশ্যকীয় পানী আৰু খনিজ পদাৰ্থ তীব্ৰ বেগত বাহিৰ হৈ যায়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে শৰীৰ অতিশয় দুৰ্বল হৈ পৰে, ওজন অস্বাভাৱিকভাৱে হ্ৰাস পায় আৰু ডিহাইড্ৰেচন বা জলশূণ্যতাৰ দৰে গুৰুতৰ অৱস্থাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। এই লেখাটোত আমি দীৰ্ঘদিন ধৰি শৌচ ঢিলা হোৱাৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ আৰু ইয়াৰ বিজ্ঞানসন্মত চিকিৎসাৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰিম।
🔴 ইৰিটেবল বাৱেল চিণ্ড্ৰম (IBS) আৰু ইয়াৰ চিকিৎসা
দীৰ্ঘদিন ধৰি শৌচ ঢিলা হোৱাৰ অন্যতম প্ৰধান আৰু সঘনাই দেখা পোৱা কাৰণ হ'ল ইৰিটেবল বাৱেল চিণ্ড্ৰম বা আই বি এছ। এইটো আমাৰ পাচন তন্ত্ৰ বা বৃহদান্ত্ৰৰ এক সাধাৰণ কিন্তু দীৰ্ঘদিনীয়া সমস্যা। আই বি এছ হ'লে অন্ত্ৰৰ মাংসপেশীসমূহৰ সংকোচনৰ স্বাভাৱিক প্ৰক্ৰিয়াটো ব্যাহত হয়। আমাৰ স্নায়ুতন্ত্ৰ আৰু পাচন তন্ত্ৰৰ মাজত থকা যোগাযোগৰ বিসংগতিৰ বাবেও এই ৰোগ হোৱা দেখা যায়। ইয়াৰ ফলত পেটৰ তলৰ অংশত তীব্ৰ বিষ, পেট ফুলা, অত্যাধিক গেছ হোৱা, আৰু শৌচৰ অস্বাভাৱিক পৰিৱৰ্তন আদি লক্ষণ দেখা দিয়ে। মানসিক চাপ, হঠাতে পোৱা ভয়, উদ্বেগ বা কিছুমান বিশেষ খাদ্য খালে এই সমস্যা হঠাতে বৃদ্ধি পোৱা দেখা যায়।
◽ চিকিৎসা পদ্ধতি: আই বি এছ সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰাময় কৰিব পৰা নাযায় যদিও সঠিক চিকিৎসা আৰু দৈনন্দিন জীৱনশৈলীৰ পৰিৱৰ্তনৰ জৰিয়তে ইয়াক সুন্দৰকৈ নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব পাৰি।
◽ খাদ্যাভ্যাসৰ পৰিৱৰ্তন: প্ৰথমে, ৰোগীয়ে নিজৰ খাদ্যাভ্যাসৰ ওপৰত কঠোৰ গুৰুত্ব দিব লাগিব। যিবোৰ খাদ্য খালে গেছ বা পেটৰ সমস্যা হয়, সেইবোৰ চিনাক্ত কৰি পৰিহাৰ কৰিব লাগে। চিকিৎসকে প্ৰায়ে ফডমেপ ডায়েট অনুসৰণ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।
◽ মানসিক চাপ নিয়ন্ত্ৰণ: মানসিক চাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাটো আই বি এছ চিকিৎসাৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ধ্যান, নিয়মীয়া যোগাভ্যাস আৰু দৈনিক পৰ্যাপ্ত টোপনিয়ে মানসিক চাপ কমোৱাত সহায় কৰে।
◽ ঔষধ প্ৰয়োগ: লক্ষণ অনুসৰি চিকিৎসকে এণ্টি-ডায়েৰিয়েল ঔষধ আৰু পেটৰ বিষ কমাবলৈ এণ্টি-স্পাজমডিক ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ দিয়ে। লগতে হজম শক্তি বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰ'বায়োটিকছ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হয়।
🔴 লিভাৰৰ সমস্যা আৰু ইয়াৰ চিকিৎসা
লিভাৰ বা যকৃত আমাৰ পাচন তন্ত্ৰৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। লিভাৰে পিত্তৰস বা বাইল উৎপাদন কৰে, যিয়ে খাদ্য সঠিকভাৱে হজম কৰাত আৰু পুষ্টি শোষণ কৰাত সহায় কৰে। যদি লিভাৰত কোনো ধৰণৰ সংক্ৰমণ, প্ৰদাহ বা ৰোগ হয়, তেন্তে পিত্তৰসৰ উৎপাদন আৰু প্ৰবাহ বাধাগ্ৰস্ত হয়। ফেটী লিভাৰ, হেপাটাইটিছ, বা লিভাৰ চিৰোচিছ আদি ৰোগৰ ফলত পাচন ক্ৰিয়া বেয়া হয়। যেতিয়া পিত্তৰসৰ অভাৱত চৰ্বীজাতীয় খাদ্য সঠিকভাৱে হজম নহয়, তেতিয়া শৰীৰে সেইবোৰ মলৰ জৰিয়তে বাহিৰ কৰি দিবলৈ চেষ্টা কৰে, যাৰ ফলস্বৰূপে দীৰ্ঘদিনীয়া আৰু দুৰ্গন্ধযুক্ত ঢিলা শৌচৰ সমস্যা হ'ব পাৰে।
◽ ৰোগ নিৰ্ণয়: লিভাৰৰ সমস্যাৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ প্ৰথমে ৰোগৰ প্ৰকৃত কাৰণটো নিৰ্ণয় কৰাটো আৱশ্যক। তেজৰ পৰীক্ষা আৰু আলট্ৰাছাউণ্ডৰ জৰিয়তে চিকিৎসকে লিভাৰৰ অৱস্থা পৰীক্ষা কৰে।
◽ জীৱনশৈলীৰ পৰিৱৰ্তন: ফেটী লিভাৰৰ ক্ষেত্ৰত ৰোগীয়ে ওজন কমোৱাত বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব। চৰ্বীযুক্ত, ফাষ্ট ফুড আৰু অত্যাধিক মিঠাই সম্পূৰ্ণৰূপে ত্যাগ কৰিব লাগে।
◽ মদ্যপান বৰ্জন: মদ্যপান লিভাৰৰ কোষবোৰৰ বাবে অত্যন্ত ক্ষতিকাৰক বিষ স্বৰূপ। সেয়েহে লিভাৰৰ যিকোনো সমস্যা দেখা দিলে মদ্যপান সম্পূৰ্ণৰূপে আৰু অনতিপলমে বন্ধ কৰাটো প্ৰধান পৰামৰ্শ।
◽ চিকিৎসা আৰু ঔষধ: হেপাটাইটিছৰ দৰে ভাইৰেল সংক্ৰমণৰ ক্ষেত্ৰত চিকিৎসকে এণ্টি-ভাইৰেল ঔষধ প্ৰদান কৰে। লিভাৰক সুৰক্ষা দিবলৈ কিছুমান বিশেষ ঔষধৰ লগতে সতেজ ফল-মূল আৰু শাক-পাচলি খাব লাগে।
🔴 অন্যান্য কাৰণ সমূহ আৰু চিকিৎসাৰ সবিশেষ
আই বি এছ আৰু লিভাৰৰ সমস্যাৰ উপৰিও আন বহুতো কাৰণত দীৰ্ঘদিন ধৰি শৌচ ঢিলা হ'ব পাৰে। তলত সেইসমূহ বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হ'ল:
◽ ইনফ্লেমেটৰী বাৱেল ডিজিজ: এই ৰোগৰ ভিতৰত ক্ৰনছ ডিজিজ আৰু আলচাৰেটিভ কলাইটিছ প্ৰধান। এই ৰোগত পাচন তন্ত্ৰত দীৰ্ঘদিনীয়া ঘা বা প্ৰদাহৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত পেটত তীব্ৰ বিষ, সঘনাই তেজযুক্ত শৌচ আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া ডায়েৰিয়া হয়। চিকিৎসাত প্ৰদাহ কমাবৰ বাবে ষ্টেৰয়ড আৰু ইমিউনো-চাপ্ৰেচেণ্ট ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ৰোগীৰ অৱস্থা গুৰুতৰ হ'লে অস্ত্ৰোপচাৰৰো প্ৰয়োজন হ'ব পাৰে।
◽ খাদ্যৰ প্ৰতি অসংবেদনশীলতা বা এলাৰ্জী: কিছুমান মানুহৰ গাখীৰ বা দুগ্ধজাত সামগ্ৰী হজম কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় এনজাইম নাথাকে যাক লেক্টজ ইনটলাৰেন্স বোলা হয়। ঠিক তেনেদৰে, আটা বা ঘেঁহুৰ পৰা তৈয়াৰী খাদ্য খালেও কিছুমানৰ চিলিয়াক ডিজিজৰ বাবে অন্ত্ৰত প্ৰতিক্ৰিয়া হয় আৰু শৌচ ঢিলা হয়। এনে পৰিস্থিতিত যিবোৰ খাদ্য খালে সমস্যা হয়, সেইবোৰ খাদ্য তালিকাৰ পৰা সম্পূৰ্ণৰূপে বাদ দিব লাগে।
◽ বেক্টেৰিয়া বা পেৰাচাইটৰ সংক্ৰমণ: লেতেৰা পানী বা দূষিত খাদ্য গ্ৰহণ কৰিলে পেটত ক্ষতিকাৰক বেক্টেৰিয়া বা পেৰাচাইট সোমাব পাৰে, যিয়ে দীৰ্ঘদিনীয়া আন্ত্রিক সংক্ৰমণৰ সৃষ্টি কৰে। চিকিৎসকে মল পৰীক্ষা কৰি বীজাণু চিনাক্ত কৰাৰ পিছত উপযুক্ত আৰু নিৰ্দিষ্ট এণ্টিবায়োটিক বা এণ্টি-পেৰাচাইটিক ঔষধ প্ৰদান কৰে।
◽ ঔষধৰ দীৰ্ঘম্যাদী পাৰ্শ্বক্ৰিয়া: বহুদিন ধৰি এণ্টিবায়োটিক ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰিলে পেটৰ ক্ষতিকাৰক বেক্টেৰিয়াৰ লগতে উপকাৰী বেক্টেৰিয়াবোৰো একেবাৰে ধ্বংস হৈ যায়। ইয়াৰ উপৰিও এচিডিটি কমোৱা ঔষধৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়া হিচাপেও শৌচ ঢিলা হ'ব পাৰে। চিকিৎসকে ঔষধৰ মাত্ৰা সলনি কৰি দিব পাৰে বা পাচন তন্ত্ৰৰ উপকাৰী বেক্টেৰিয়া ঘূৰাই আনিবলৈ উচ্চ মানদণ্ডৰ প্ৰ'বায়োটিক ঔষধ গ্ৰহণ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিব পাৰে।
◽ থাইৰয়ড গ্ৰন্থিৰ সমস্যা: হাইপাৰথাইৰয়ডিজম বা অধিক সক্ৰিয় থাইৰয়ড গ্ৰন্থি ৰোগত শৰীৰৰ বিপাকীয় ক্ৰিয়া বা মেটাবলিজম অতি দ্ৰুত হৈ পৰে, যাৰ ফলত পাচন প্ৰক্ৰিয়াও খৰতকীয়া হৈ শৌচ ঢিলা হয়। থাইৰয়ড হৰমন নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চিকিৎসকে এণ্টি-থাইৰয়ড ঔষধ দিয়ে বা প্ৰয়োজন সাপেক্ষে অন্য আধুনিক চিকিৎসাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।
◽ ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰত বেক্টেৰিয়াৰ অস্বাভাৱিক বৃদ্ধি: আমাৰ বৃহদান্ত্ৰত থকা বেক্টেৰিয়াবোৰ যেতিয়া অস্বাভাৱিকভাৱে ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰলৈ বিয়পি পৰে আৰু তাত বৃদ্ধি হ'বলৈ ধৰে, তেতিয়া খাদ্য সঠিকভাৱে হজম নহয়, পেট ফুলে আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া ডায়েৰিয়া হয়। চিকিৎসকে উশাহৰ পৰীক্ষা কৰি এই ৰোগ ধৰা পেলায় আৰু নিৰ্দিষ্ট এণ্টিবায়োটিকৰ সহায়ত ইয়াৰ চিকিৎসা কৰে।
দীৰ্ঘদিন ধৰি শৌচ ঢিলা হোৱা সমস্যাটোক কেতিয়াও আওকাণ কৰিব নালাগে। ওপৰত উল্লেখ কৰা যিকোনো কাৰণেই ইয়াৰ আঁৰত থাকিব পাৰে। সেয়েহে কেৱল ঘৰুৱা উপায়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সময় নষ্ট নকৰি অনতিপলমে এজন অভিজ্ঞ গেষ্ট্ৰ'এণ্টেৰ'লজিষ্ট বা চিকিৎসকৰ কাষ চাপিব লাগে। সঠিক পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ দ্বাৰাহে ৰোগৰ প্ৰকৃত কাৰণ জানিব পৰা যায় আৰু তাৰ ভিত্তিত উপযুক্ত চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰিলে এই সমস্যাৰ পৰা স্থায়ীভাৱে পৰিত্ৰাণ পাব পাৰি। পৰিষ্কাৰ পানী সেৱন কৰা আৰু স্বাস্থ্যসন্মত সতেজ আহাৰ গ্ৰহণ কৰাটোৱেই হৈছে এনে ৰোগৰ পৰা বাচি থকাৰ প্ৰধান উপায়। শৰীৰৰ পানীৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিবলৈ ডায়েৰিয়াৰ সময়ত অ' আৰ এছ পানী খোৱাটো অতিশয় জৰুৰী।
