আপোনাৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা দুৰ্বল নেকি? পেটৰ অসুখ বা সৌচ পনীয়া নেকি? তেন্তে এই লিখনি আপোনাৰ বাবে।
( অপূৰ্ব দাস )
জিংক (Zinc) আমাৰ শৰীৰৰ বাবে এক অতি প্ৰয়োজনীয় খনিজ পদাৰ্থ। শৰীৰে ইয়াক নিজে তৈয়াৰ কৰিব নোৱাৰে, সেয়েহে খাদ্যৰ জৰিয়তে ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো অপৰিহাৰ্য। শৰীৰৰ সামগ্ৰিক বিকাশ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি আৰু কোষৰ কাৰ্যক্ষমতা বজাই ৰাখিবলৈ জিংকৰ ভূমিকা অতুলনীয়।
তলত জিংক আমাৰ শৰীৰৰ বাবে কিয় প্ৰয়োজনীয়, ইয়াৰ অভাৱত কি কি সমস্যা হয়, বয়স অনুসৰি ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু জিংকযুক্ত খাদ্যৰ তালিকা বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হ'ল।
📌 জিংক আমাৰ শৰীৰৰ বাবে কিয় অতি প্ৰয়োজনীয়?
🟢 ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি: জিংকে শৰীৰৰ
প্ৰতিৰক্ষাতন্ত্ৰ বা ইমিউন চিষ্টেম শক্তিশালী কৰি ৰাখে। ই শ্বেত ৰক্তকণিকা সক্ৰিয় কৰাত সহায় কৰে, যাৰ ফলত শৰীৰে ভাইৰাছ আৰু বেক্টেৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিব পাৰে।
🟢 ঘাঁ শুকুৱাত সহায়ক: ছালৰ সুস্থতা আৰু যিকোনো আঘাত বা ঘাঁ সোনকালে শুকুৱাবলৈ জিংকৰ আৱশ্যক। ই কোলাজেন উৎপাদন আৰু কোষৰ বিভাজনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লয়।
🟢 কোষৰ বৃদ্ধি আৰু DNA প্ৰস্তুতকৰণ: শৰীৰৰ কোষবোৰৰ গঠন, বৃদ্ধি আৰু DNA প্ৰস্তুত কৰিবলৈ জিংকৰ প্ৰয়োজন হয়। বিশেষকৈ গৰ্ভৱতী মহিলা, শিশু আৰু কিশোৰ-কিশোৰীৰ শাৰীৰিক বিকাশৰ বাবে ই অতি দৰকাৰী।
🟢 সোৱাদ আৰু গোন্ধৰ অনুভূতি: আমাৰ জিভাৰ সোৱাদ লোৱা ক্ষমতা আৰু নাকৰ গোন্ধ পোৱা ক্ষমতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা এনজাইমবোৰৰ বাবে জিংক অপৰিহাৰ্য।
🟢 হজম ক্ৰিয়া আৰু বিপাক: শৰীৰত প্ৰটিন, কাৰ্বোহাইড্ৰেট আৰু চৰ্বি সঠিকভাৱে হজম আৰু ব্যৱহাৰ হ'বলৈ জিংকে এনজাইমবোৰক সক্ৰিয় কৰি তোলে।
📌 জিংকৰ অভাৱত হ'ব পৰা ৰোগ আৰু সমস্যাসমূহ
শৰীৰত জিংকৰ অভাৱ হ'লে বিভিন্ন ধৰণৰ শাৰীৰিক জটিলতাই দেখা দিয়ে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰধান সমস্যাসমূহ হ'ল:
🟢 ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱা: জিংকৰ অভাৱ হ'লে শৰীৰে সহজে সংক্ৰমণৰ সৈতে যুঁজিব নোৱাৰে। যাৰ ফলত সঘনাই চৰ্দি, কাহ, জ্বৰ বা অন্যান্য ইনফেকচন হৈ থাকে।
🟢 শাৰীৰিক বৃদ্ধি ব্যাহত হোৱা: শিশু আৰু কিশোৰ-কিশোৰীৰ শৰীৰত জিংকৰ অভাৱ হ'লে তেওঁলোকৰ স্বাভাৱিক শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশ লেহেমীয়া হৈ পৰে।
🟢 ঘাঁ শুকুৱাত পলম হোৱা: শৰীৰৰ কটা-ছিঙা বা আঘাতপ্ৰাপ্ত স্থান সহজে নুশুকায় আৰু ইনফেকচন হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়।
🟢 চুলি সৰা আৰু ছালৰ সমস্যা: জিংকৰ অভাৱৰ এটা ডাঙৰ লক্ষণ হ'ল অত্যাধিক চুলি সৰা। ইয়াৰ উপৰি ছাল শুকান হোৱা, শালমন বা একজিমা আদি সমস্যাই দেখা দিব পাৰে।
🟢 ডায়েৰিয়া বা পেটৰ অসুখ: বিশেষকৈ শিশুসকলৰ ক্ষেত্ৰত জিংকৰ অভাৱ হ'লে দীৰ্ঘদিনীয়া ডায়েৰিয়া বা গ্ৰহণী ৰোগ হ'ব পাৰে।
🟢 ভোক আৰু সোৱাদ কমি যোৱা: খাদ্যৰ প্ৰতি অৰুচি হোৱা, কোনো সোৱাদ বা গোন্ধ বিচাৰি নোপোৱা আদি সমস্যা জিংকৰ অভাৱৰ বাবেই হয়।
📌 বয়স অনুসৰি দৈনিক জিংকৰ প্ৰয়োজনীয়তা
প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিক তেওঁলোকৰ বয়স আৰু লিংগ অনুসৰি দৈনিক বেলেগ বেলেগ পৰিমাণৰ জিংকৰ প্ৰয়োজন হয়। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ (ICMR) মতে দৈনিক প্ৰয়োজনীয়তা তলত দিয়া ধৰণৰ:
◽ ০ ৰ পৰা ৬ মাহৰ শিশু: ২ মিলিগ্ৰাম
◽ ৭ ৰ পৰা ১২ মাহৰ শিশু: ৩ মিলিগ্ৰাম
◽ ১ ৰ পৰা ৩ বছৰৰ শিশু: ৩ মিলিগ্ৰাম
◽ ৪ ৰ পৰা ৮ বছৰৰ শিশু: ৫ মিলিগ্ৰাম
◽ ৯ ৰ পৰা ১৩ বছৰৰ শিশু: ৮ মিলিগ্ৰাম
◽ ১৪ ৰ পৰা ১৮ বছৰৰ কিশোৰ (ল'ৰা): ১১ মিলিগ্ৰাম
◽ ১৪ ৰ পৰা ১৮ বছৰৰ কিশোৰী (ছোৱালী): ৯ মিলিগ্ৰাম
◽ ১৯ বছৰৰ ঊৰ্ধ্বৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক পুৰুষ: ১৭ মিলিগ্ৰাম
◽ ১৯ বছৰৰ ঊৰ্ধ্বৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলা: ১৩ মিলিগ্ৰাম
◽ গৰ্ভৱতী মহিলা: ১৪.৫ মিলিগ্ৰাম
◽ স্তনপান কৰোৱা মাতৃ: ১৪ মিলিগ্ৰাম
📌 জিংকযুক্ত খাদ্যৰ উৎস
আমি আমাৰ দৈনিক খাদ্য তালিকাত কেইটামান বিশেষ খাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰি জিংকৰ নাটনি দূৰ কৰিব পাৰোঁ। জিংক উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী দুয়োটা উৎসৰ পৰাই পোৱা যায়।
উদ্ভিদজাত উৎস (নিৰামিষাহাৰীসকলৰ বাবে):
🟢 দালি আৰু মাহজাতীয় শস্য: বুট, মগু, মটৰ, ৰাজমাহ আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ দালিত প্ৰচুৰ পৰিমাণে জিংক থাকে।
🟢 বীজ আৰু বাদাম: তিল, কোমোৰাৰ বীজ (Pumpkin seeds), সূৰ্যমুখী ফুলৰ বীজ, আলমণ্ড (কাঠবাদাম), আৰু কাজুবাদাম জিংকৰ উৎকৃষ্ট উৎস।
🟢 গোটা শস্য: ওটচ, ব্ৰাউন ৰাইচ, ঘেঁহুৰ আটা আদিত ভাল পৰিমাণৰ জিংক পোৱা যায়।
🟢 গাখীৰ আৰু দুগ্ধজাত সামগ্ৰী: গাখীৰ, পনিৰ, কটেজ চীজ আৰু দৈ নিয়মীয়াকৈ খালে শৰীৰে প্ৰয়োজনীয় জিংক লাভ কৰে।
🟢 কিছুমান শাক-পাচলি: কাঠফুলা (Mushroom), পালেং শাক, ব্ৰকলি আৰু আলু আদি পাচলিৰ জৰিয়তেও কিছু পৰিমাণে জিংক শৰীৰলৈ আহে।
প্ৰাণীজাত উৎস (আমিষাহাৰীসকলৰ বাবে):
🟢 কণী: কণীৰ কুহুমত ভাল পৰিমাণৰ জিংক পোৱা যায়। ইয়াক দৈনিক খাদ্যত ৰাখিব পাৰি।
🟢 মাংস: কুকুৰা মাংস (Chicken) আৰু ছাগলী বা গৰুৰ মাংসত (Red meat) অতি উচ্চ মাত্ৰাত জিংক থাকে, যিটো শৰীৰে সহজে শোষণ কৰিব পাৰে।
🟢 সাগৰীয় মাছ আৰু খাদ্য: কাতি মাছ, মিছা মাছ আৰু বিশেষকৈ অইষ্টাৰ (Oyster) নামৰ সাগৰীয় জীৱটো জিংকৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ উৎস।
আমাৰ দেহৰ প্ৰতিটো কোষৰ সঠিক কাৰ্যকাৰিতাৰ বাবে জিংক এবিধ অপৰিহাৰ্য খনিজ। সুষম খাদ্য গ্ৰহণৰ জৰিয়তে জিংকৰ অভাৱ দূৰ কৰাটো সদায় উত্তম উপায়। কোনো গুৰুতৰ অভাৱ দেখা দিলে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লৈহে জিংক চাপ্লিমেন্ট গ্ৰহণ কৰা উচিত।