প্ৰকৃতিৰ আচৰিত সৃষ্টি! পাতৰ দৰে দেখা ১০ বিধ পোক।
( অপূৰ্ব দাস )
প্ৰকৃতিৰ সৃষ্টি সঁচাকৈয়ে বৰ আচৰিত আৰু ৰহস্যময়। এই বিশাল পৃথিৱীত এনে কিছুমান জীৱ আছে যি নিজকে শত্ৰুৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ পৰিৱেশৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে মিলি যাব পাৰে। ইয়াক ছদ্মৱেশ বা কেম'ফ্লেজ বুলি কোৱা হয়। পাতৰ দৰে দেখিবলৈ পোৱা পোকবোৰ ইয়াৰ এক উৎকৃষ্ট আৰু বিস্ময়কৰ উদাহৰণ। এই পোকবোৰক সাধাৰণতে গছৰ পাতৰ লগত ইমানেই মিলি থকা দেখা যায় যে খালী চকুৰে ইহঁতক চিনি পোৱাটো প্ৰায় অসম্ভৱ। ইহঁতৰ শৰীৰৰ ৰং, আকৃতি আৰু চাল-চলন সকলোবোৰ গছৰ পাতৰ দৰেই হয়। তলত এনে দহ বিধ আচৰিত পোকৰ নাম, বৈজ্ঞানিক নাম, ইংৰাজী নাম আৰু ইয়াৰ বিতং বৰ্ণনা উল্লেখ কৰা হ'ল।
🟢 বিশাল পাত পোক
◽ ইংৰাজী নাম: Giant Leaf Insect
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Phyllium giganteum
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ পোক দেখিবলৈ হুবহু এখন সতেজ সেউজীয়া পাতৰ দৰে। ইহঁতৰ শৰীৰৰ আকৃতি বহল আৰু চেপেটা। শৰীৰৰ সিৰাবোৰ গছৰ পাতৰ সিৰাৰ দৰেই স্পষ্ট। মাইকী পোকবোৰ মতা পোকতকৈ যথেষ্ট ডাঙৰ হয় আৰু ইহঁতে সাধাৰণতে উৰিব নোৱাৰে। শত্ৰুৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ইহঁতে বতাহত পাত লৰাৰ দৰে নিজৰ শৰীৰটো ইফালে সিফালে লৰাই দিয়ে। ইহঁতে সাধাৰণতে গছৰ পাত খায়েই জীৱন ধাৰণ কৰে।
◽ ক'ত পোৱা যায়: মালয়েছিয়া আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ গ্রীষ্মমণ্ডলীয় বনাঞ্চলত ইয়াক বেছিকৈ দেখিবলৈ পোৱা যায়।
🟢 শুকান পাতৰ পখিলা
◽ ইংৰাজী নাম: Indian Leafwing Butterfly / Orange Oakleaf
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Kallima inachus
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ পখিলা প্ৰকৃতিৰ এক অপৰূপ সৃষ্টি। যেতিয়া ইয়াৰ পাখিবোৰ জপাই থয়, তেতিয়া ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে এখন শুকান পাতৰ দৰে দেখি। পাখিত পাতৰ দৰে সিৰা, ঠাৰি আৰু মাজে মাজে ভেকুৰ লগাৰ দৰে দাগ থাকে যিয়ে ইয়াক শুকান পাতৰ নিখুঁত আৱৰণ দিয়ে। কিন্তু পাখি মেলিলে ভিতৰৰ ফালে উজ্জ্বল নীলা আৰু কমলা ৰঙৰ অপূৰ্ব সমাহাৰ দেখা যায়।
◽ ক'ত পোৱা যায়: ভাৰতবৰ্ষৰ হিমালয় অঞ্চল, অসম, নেপাল, ভূটান, ম্যানমাৰ আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন অৰণ্যত।
🟢 শুকান পাতৰ মেণ্টিছ
◽ ইংৰাজী নাম: Giant Dead Leaf Mantis
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Deroplatys desiccata
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ মেণ্টিছ বা প্ৰাৰ্থনা কৰা পোক দেখিবলৈ একেবাৰে মৰহি যোৱা বা শুকান পাতৰ দৰে। ইহঁতৰ ৰং মটিয়া বা ক'লা-মটিয়া ধৰণৰ হয়। ইহঁতে সাধাৰণতে শুকান গছপাতৰ মাজত লুকাই থাকে আৰু সৰু সৰু পোক-পৰুৱা চিকাৰ কৰাৰ বাবে অপেক্ষা কৰে। ইহঁতৰ শৰীৰৰ গঠন ইমানেই নিখুঁত যে ইহঁতক সহজে চিনিব নোৱাৰি আৰু শত্ৰুৱেও ইহঁতক শুকান পাত বুলিয়েই ভাবে।
◽ ক'ত পোৱা যায়: মালয়েছিয়া, ইণ্ডোনেছিয়া আৰু বৰ্নিঅ'ৰ গভীৰ বৰ্ষাৰণ্যত।
🟢 ভূত মেণ্টিছ
◽ ইংৰাজী নাম: Ghost Mantis
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Phyllocrania paradoxa
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ মেণ্টিছৰ আকাৰ সৰু যদিও ইয়াৰ ছদ্মৱেশৰ ক্ষমতা অতি বেছি। ইয়াৰ শৰীৰটো দেখিবলৈ সম্পূৰ্ণৰূপে এখন কোঁচ খাই যোৱা ক'লা বা মটিয়া শুকান পাতৰ দৰে। ইয়াৰ মূৰৰ ওপৰত মুকুটৰ দৰে এটা অংশ থাকে যিয়ে ইয়াক পাতৰ আগটোৰ দৰে দেখাত সহায় কৰে। বতাহত ইহঁতে গছৰ পৰা শুকান পাত সৰি পৰাৰ দৰে অভিনয় কৰিব পাৰে।
◽ ক'ত পোৱা যায়: আফ্ৰিকা মহাদেশৰ মাদাগাস্কাৰ আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলৰ শুকান জোপোহা হাবিত।
🟢 চকু থকা পাত পোক
◽ ইংৰাজী নাম: Bioculate Leaf Insect / Walking Leaf
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Phyllium bioculatum
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ পোকৰ শৰীৰটো সেউজীয়া বা পাতল হালধীয়া ৰঙৰ হয় আৰু দেখিবলৈ গছৰ পাতৰ দৰেই হয়। ইহঁতৰ শৰীৰত দুটা চকুৰ দৰে দাগ থাকে, যাৰ বাবে ইহঁতৰ বৈজ্ঞানিক নামত 'বায়অকুলাটাম' শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইহঁতৰ ঠেংবোৰতো পাতৰ দৰে সৰু সৰু অংশ থাকে যিয়ে ইহঁতক গছৰ ডালত মিলি থকাত সহায় কৰে।
◽ ক'ত পোৱা যায়: ভাৰতবৰ্ষ, শ্রীলংকা আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ গ্রীষ্মমণ্ডলীয় বনাঞ্চলত।
🟢 ময়ূৰ কেটিডিড
◽ ইংৰাজী নাম: Peacock Katydid
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Pterochroza ocellata
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ পোক দেখিবলৈ সাধাৰণ ফৰিং বা শুকান আধা খোৱা পাতৰ দৰে। কিন্তু ইহঁতৰ আচল সৌন্দৰ্য তেতিয়াহে দেখা যায় যেতিয়া ইহঁতে শত্ৰুক ভয় খুৱাবলৈ পাখি মেলে। ভিতৰৰ পাখিত ময়ূৰৰ পাখিৰ দৰে ডাঙৰ ডাঙৰ চকুৰ নিচিনা দাগ থাকে। বাহিৰৰ ফালটো শুকান পাতৰ দৰে নিখুঁত হোৱাৰ বাবে ইহঁতক সাধাৰণ অৱস্থাত ধৰিব পৰা নাযায়।
◽ ক'ত পোৱা যায়: দক্ষিণ আমেৰিকাৰ আমাজান বৰ্ষাৰণ্যত।
🟢 শৰৎ কালৰ পাতৰ পখিলা
◽ ইংৰাজী নাম: Autumn Leaf Butterfly
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Doleschallia bisaltide
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ পখিলাৰ পাখি জপাই থলে হুবহু শৰৎ কালৰ সৰি পৰা হালধীয়া-মটিয়া ৰঙৰ পাতৰ দৰে দেখি। পাতৰ ঠাৰিৰ দৰে ইহঁতৰ পাখিৰ শেষৰ অংশটো অলপ দীঘল হয়। ইহঁতে সাধাৰণতে গছৰ ডালত ওলমি থাকে যাতে চৰাই বা আন শত্ৰুৱে ইহঁতক সৰি যাবলৈ ধৰা পাত বুলি ভাবে।
◽ ক'ত পোৱা যায়: ভাৰতবৰ্ষ, অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ডাঠ হাবিত।
🟢 মালয়েছিয়ান শুকান পাতৰ মেণ্টিছ
◽ ইংৰাজী নাম: Malaysian Dead Leaf Mantis
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Deroplatys lobata
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ মেণ্টিছো প্ৰায় শুকান পাতৰ দৰেই, কিন্তু ইহঁতৰ বুকুৰ অংশটো আন মেণ্টিছতকৈ বেছি বহল। মটিয়া আৰু ক'লা ৰঙৰ সংমিশ্ৰণে ইহঁতক গছৰ শুকান ডাল আৰু মৰহা পাতৰ মাজত মিলি থকাত সহায় কৰে। ইহঁতৰ ভৰিৰ গঠনো গছৰ ডালৰ দৰে হয়, যাৰ ফলত ইহঁতে সহজে চিকাৰ ধৰিব পাৰে।
◽ ক'ত পোৱা যায়: মালয়েছিয়া আৰু থাইলেণ্ডৰ সেউজীয়া বনাঞ্চলত।
🟢 সেউজীয়া/ হালধীয়া পাতৰ পখিলা
◽ ইংৰাজী নাম: Common Brimstone Butterfly
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Gonepteryx rhamni
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ পখিলাৰ পাখিৰ গঠন আৰু ৰং একেবাৰে সতেজ হালধীয়া বা সেউজীয়া পাতৰ দৰে। ইহঁতৰ পাখিৰ শিৰাবোৰ বৰ স্পষ্ট আৰু পাখিৰ আকৃতি গছৰ পাতৰ দৰেই জোঙা হয়। ইহঁতে যেতিয়া ফুলৰ বা গছৰ ডালত জিৰণি লয়, তেতিয়া খালী চকুৰে ধৰিবই নোৱাৰি যে সেইটো এটা পখিলা নে এখন সতেজ গছৰ পাত।
◽ ক'ত পোৱা যায়: ইউৰোপ, এছিয়া আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ বিভিন্ন মুকলি ঠাইত।
🟢 জাভানিজ পাত পোক
◽ ইংৰাজী নাম: Javanese Leaf Insect
◽ বৈজ্ঞানিক নাম: Pulchriphyllium pulchrifolium
◽ বৰ্ণনা: এইবিধ পতংগৰ শৰীৰটো সেউজীয়া আৰু পাতৰ দৰে একেবাৰে চেপেটা। ইহঁতৰ দেহত গছৰ পাতৰ নিচিনা সিৰা-উপসিৰা থাকে আৰু মাজে মাজে পাতত পোক লগাৰ দৰে বা শুকাই যোৱাৰ দৰে সৰু সৰু ক'লা দাগো থাকে। ইয়াৰ ফলত ইহঁতৰ ছদ্মৱেশ আৰু অধিক নিখুঁত হৈ পৰে। ইহঁতে লাহে লাহে খোজ কাঢ়ে যাতে কোনেও ইহঁতৰ উপস্থিতি ধৰিব নোৱাৰে।
◽ ক'ত পোৱা যায়: ইণ্ডোনেছিয়াৰ জাভা দ্বীপ আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া বৰ্ষাৰণ্য অঞ্চলত।
প্ৰকৃতিৰ এই আচৰিত জীৱবোৰৰ ছদ্মৱেশ ধাৰণ কৰাৰ প্ৰধান কাৰণ হৈছে জীৱন ধাৰণৰ কঠোৰ সংগ্ৰাম। চৰাই, জেঠী, ভেকুলী আদিৰ দৰে চিকাৰী প্ৰাণীৰ পৰা নিজকে বচাবলৈ ইহঁতে লাখ লাখ বছৰ ধৰি বিৱৰ্তনৰ জৰিয়তে এই সুন্দৰ ৰূপ পাইছে। কেৱল নিজকে ৰক্ষা কৰাই নহয়, মেণ্টিছৰ দৰে চিকাৰী পোকবোৰে নিজৰ আহাৰ বিচাৰিবলৈও এই ছদ্মৱেশৰ আশ্ৰয় লয়। পোকবোৰৰ এই অসাধাৰণ ক্ষমতাক বিজ্ঞানৰ ভাষাত মিমিক্ৰি বা অনুকৰণ বুলি কোৱা হয়।
এই পোকবোৰৰ জীৱন চক্ৰও বৰ আমোদজনক। কণীৰ পৰা ওলোৱাৰ পিছত ইহঁতৰ ৰং আৰু আকাৰ সলনি হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, কিছুমান পাত পোকৰ পোৱালিবোৰ জন্মতে ৰঙা বা ক'লা ৰঙৰ হয়, যাতে ইহঁতক বিষাক্ত পৰুৱাৰ দৰে দেখি। ডাঙৰ হোৱাৰ লগে লগে ইহঁতৰ ৰং সেউজীয়া বা মটিয়া হৈ পৰে আৰু লাহে লাহে পৰিপূৰ্ণ পাতৰ দৰে ৰূপ লয়। আমাৰ চৌপাশৰ পৰিৱেশ ধ্বংস হোৱাৰ লগে লগে এনেকুৱা বহুতো আচৰিত জীৱৰ আৱাসস্থল নষ্ট হৈ গৈছে। বৰ্ষাৰণ্য আৰু সেউজীয়া বনাঞ্চল ধ্বংসৰ ফলত এই পাতৰ দৰে পোকবোৰৰ সংখ্যাও দিনে দিনে কমি আহিছে। প্ৰকৃতিক ৰক্ষা কৰিলেহে আমি এনেকুৱা বিস্ময়কৰ জীৱবোৰক ভৱিষ্যতৰ প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ কৰিব পাৰিম। পৃথিৱীৰ এই সৰু সৰু জীৱবোৰে আমাক সদায় সোঁৱৰাই দিয়ে যে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো সৃষ্টিয়েই গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু ইয়াৰ আঁৰত একোটা নিৰ্দিষ্ট বৈজ্ঞানিক উদ্দেশ্য লুকাই থাকে।
আপুনি কেতিয়াবা এনেধৰণৰ পাতৰ দৰে পোক নিজ চকুৰে দেখিছেনে?













