Emotional Blackmailing-ৰ পৰা সাৱধান!
( অপূৰ্ব দাস )
মানৱ জীৱনত আৱেগ আৰু অনুভূতিৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা অপৰিহাৰ্য স্থান আছে। মানুহ হিচাপে আনৰ দুখ-কষ্ট বা যন্ত্ৰণা দেখি আমাৰ মনত সহানুভূতিৰ জন্ম হোৱাটো এক স্বাভাৱিক, সুন্দৰ আৰু পবিত্ৰ মানৱীয় গুণ। কিন্তু বৰ্তমানৰ জটিল সমাজ ব্যৱস্থাত এই পবিত্ৰ মানৱীয় গুণটোক কিছুমান স্বাৰ্থপৰ, লুভীয়া আৰু প্ৰতাৰক ব্যক্তিয়ে নিজৰ কদৰ্য স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ এক ভয়ংকৰ অস্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছে। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক আমি সাধাৰণ কথাত আৱেগিক ব্লেকমেইলিং বা আৱেগিক নিৰ্যাতন বুলি কওঁ। সমাজত এনে বহুতো লোকৰ পয়োভৰ ঘটিছে যিয়ে নিজৰ জীৱনৰ মিছা, বনোৱা আৰু অতিৰঞ্জিত দুখৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰি সহজ-সৰল মানুহৰ সহানুভূতি আদায় কৰে আৰু পাছলৈ সেই সহানুভূতিৰ সুযোগ লৈ এখন ভয়ংকৰ প্ৰতাৰণাৰ জাল বিস্তাৰ কৰে।
এজন মানুহে যেতিয়া নিজৰ জীৱনৰ কেৱল দুখৰ কথা কৈ কৈ আন এজন মানুহৰ আৱেগক নিজৰ হাতৰ মুঠিত লৈ পেলায়, তেতিয়া ভুক্তভোগীজনে নিজৰ স্বাভাৱিক আৰু যুক্তিবাদী চিন্তা-ধাৰা সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰুৱাই পেলায়। প্ৰতাৰকজনে লাহে লাহে ভুক্তভোগীৰ টকা-পইচা, সা-সম্পত্তি আৰু সকলো আইনী অধিকাৰ নিজৰ দখললৈ নিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো এদিনতে বা হঠাৎ নঘটে, ই হৈছে এক সুপৰিকল্পিত, পৰ্যায়ক্ৰমিক আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া ষড়যন্ত্ৰ। এনে ধৰণৰ প্ৰতাৰকসকল মনোবিজ্ঞানৰ দিশৰ পৰা অতি চতুৰ হয় আৰু তেওঁলোকে মানুহৰ আৱেগৰ সৈতে খেলিবলৈ ভালদৰে জানে।
🔴 প্ৰতাৰণাৰ এই জালখন কেনেকৈ বোৱা হয় আৰু ইয়াৰ পৰ্যায়সমূহ কি কি?
◽ প্ৰথমে এই প্ৰতাৰকসকলে ভুক্তভোগীৰ লগত এক অতি অন্তৰংগ, মৰমীয়াল আৰু বিশ্বাসযোগ্য সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলে। তেওঁলোকে ভুক্তভোগীৰ পছন্দ-অপছন্দ, আৱেগ, একাকিত্ব আৰু দুৰ্বলতাসমূহ অতি সূক্ষ্মভাৱে অধ্যয়ন কৰি সেইবোৰ নিজৰ স্বাৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰে।
◽ তাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজকে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দুখী, নিৰাশ্ৰয়, অৱহেলিত আৰু দুৰ্ভগীয়া ব্যক্তি হিচাপে ভুক্তভোগীৰ আগত উপস্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁলোকে সঘনাই নিজৰ পৰিয়ালৰ কন্দল, আৰ্থিক সংকট, সমাজৰ বঞ্চনা, দুৰাৰোগ্য বেমাৰ বা শৈশৱৰ কোনো কৰুণ কাহিনীৰ অতি আৱেগিক বৰ্ণনা দিয়ে।
◽ এই কাহিনীবোৰ সঘনাই শুনি শুনি ভুক্তভোগীৰ মনত প্ৰতাৰকজনৰ প্ৰতি এক গভীৰ সহানুভূতি আৰু এক প্ৰকাৰৰ নৈতিক দায়িত্ববোধৰ সৃষ্টি হয়। ভুক্তভোগীয়ে লাহে লাহে নিজকে সেই দুখী ব্যক্তিজনৰ একমাত্ৰ ত্ৰাণকৰ্তা বা ৰক্ষক বুলি ভাৱিবলৈ লয় আৰু তেওঁক সহায় কৰাটো নিজৰ জীৱনৰ ব্ৰত হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।
🔴 আৱেগিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু তীব্ৰ মানসিক শোষণ
◽ যেতিয়া প্ৰতাৰকজনে ভালদৰে বুজি উঠে যে ভুক্তভোগীজন এতিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ আৱেগিক নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহি গৈছে, তেতিয়া তেওঁ প্ৰকৃত মানসিক শোষণ আৰম্ভ কৰে।
◽ তুমি নহ'লে মোৰ এই পৃথিৱীত কোনো নাই, তুমি মোক সহায় নকৰিলে মই আত্মহত্যা কৰিম, বা মোৰ দুখ কোনেও নুবুজে, কেৱল তুমিয়েই মোৰ একমাত্ৰ ভৰসা আদি বাক্যৰে ভুক্তভোগীৰ মনত এক তীব্ৰ প্ৰকাৰৰ অপৰাধবোধ জগাই তোলা হয়।
◽ ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ভুক্তভোগীজনে প্ৰতাৰকজনক অকলশৰীয়া কৰি এৰি যাবলৈ ভয় কৰে আৰু তেওঁৰ প্ৰতিটো সৰু-বৰ কথা বা দাবী বিনাবাক্য ব্যয়ে মানি ল'বলৈ বাধ্য হৈ পৰে।
🔴 টকা আৰু সা-সম্পত্তি সৰকোৱাৰ ভয়ংকৰ পৰ্যায়
◽ আৱেগিকভাৱে ভুক্তভোগীক সম্পূৰ্ণৰূপে পংগু বা দুৰ্বল কৰাৰ পাছত আৰ্থিক শোষণৰ আচল খেলখন মুকলিকৈ আৰম্ভ হয়। প্ৰথমে অতি সৰু সৰু পৰিমাণৰ টকা ধাৰলৈ বা সহায় হিচাপে বিচৰা হয় যাতে ভুক্তভোগীৰ মনত তেওঁৰ উদ্দেশ্যক লৈ কোনো সন্দেহৰ সৃষ্টি নহয়।
◽ পৰৱৰ্তী সময়ত ব্যৱসায়ত ডাঙৰ লোকচান, জৰুৰী আৰু ব্যয়বহুল চিকিৎসা, মাটি-বাৰীৰ আইনী গোচৰ, বা ঋণ পৰিশোধ কৰাৰ আদি বিভিন্ন ডাঙৰ আৰু জটিল মিছা অজুহাত দেখুৱাই বৃহৎ পৰিমাণৰ ধন নিৰ্লজ্জভাৱে দাবী কৰিবলৈ ধৰে।
◽ শেষ পৰ্যায়ত প্ৰতাৰকজনে ভুক্তভোগীক মানসিকভাৱে ইমানেই অন্ধ আৰু নিৰ্ভৰশীল কৰি পেলায় যে ভুক্তভোগীয়ে নিজৰ জীৱনজোৰা উপাৰ্জন, বেংকৰ ধন, সঞ্চয়, আৰু আনকি স্থাৱৰ-অস্থাৱৰ সা-সম্পত্তি পৰ্যন্ত প্ৰতাৰকৰ নামলৈ আইনীভাৱে হস্তান্তৰ কৰি দিয়ে। যেতিয়া ভুক্তভোগীয়ে সঁচাকৈয়ে নিজৰ ভুল বুজিব পাৰে, তেতিয়ামানে বহুত পলম হৈ যায় আৰু সকলো শেষ হৈ যায়।
🔴 এনে প্ৰতাৰকক কেনেকৈ চিনাক্ত কৰিব আৰু নিজকে সুৰক্ষিত ৰাখিব?
◽ এই লোকসকলে সদায় নিজকে ভিকটিম বা বলিৰ পঠা হিচাপে সজাই অতি আনন্দ পায়। তেওঁলোকৰ জীৱনৰ সকলো বিফলতা আৰু সমস্যাৰ বাবে তেওঁলোকে কেৱল আন মানুহক বা পৰিস্থিতিক দোষাৰোপ কৰে, নিজৰ ভুল কেতিয়াও মানি নলয়।
◽ তেওঁলোকে আপোনাৰ পৰা কেৱল সহায় বিচাৰিব আৰু আপোনাৰ সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰিব, কিন্তু আপোনাৰ প্ৰয়োজনৰ সময়ত বা বিপদৰ কালত তেওঁলোকক কেতিয়াও কাষত পোৱা নাযায়।
◽ টকা-পইচাৰ লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে সদায় অস্বচ্ছতা অৱলম্বন কৰে, হিচাপ নিদিয়ে আৰু প্ৰশ্ন কৰিলে খং কৰে বা ওলোটাই আৱেগিক কথাৰে কথা লুকুৱাবলৈ চেষ্টা কৰে।
◽ কাৰোবাৰ দুখৰ কথা শুনি সহানুভূতিশীল হোৱাতো সঁচাকৈয়ে ভাল কথা, কিন্তু নিজৰ বিবেক আৰু বিচাৰ-বুদ্ধি বিসৰ্জন দি কাকো অন্ধভাৱে বিশ্বাস কৰাটো চৰম মূৰ্খামিৰ পৰিচয়।
◽ যিকোনো আৰ্থিক লেনদেন বা সা-সম্পত্তি হস্তান্তৰৰ আগতে নিজৰ পৰিয়ালৰ বিশ্বাসযোগ্য সদস্য, প্ৰকৃত শুভাকাংক্ষী বা আইনী পৰামৰ্শদাতাৰ লগত অৱশ্যেই মুকলিকৈ আলোচনা কৰিব লাগে।
◽ আৱেগ আৰু কঠিন বাস্তৱৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যখিনি সদায় বিচাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰক। যিটো সম্পৰ্কই আপোনাক মানসিকভাৱে অৱসাদগ্ৰস্ত কৰে আৰু আৰ্থিকভাৱে দেউলীয়া কৰে, তেনে বিষাক্ত সম্পৰ্কৰ পৰা যিমান পাৰি সোনকালে নিজকে আঁতৰাই আনক। প্ৰয়োজন সাপেক্ষে আৰক্ষী বা আইনৰ কাষ চাপিবলৈ কেতিয়াও ভয় নকৰিব।
মানৱীয় আৱেগ আমাৰ এক অমূল্য সম্পদ, ইয়াক সঠিক স্থানত আৰু সঠিক মানুহৰ বাবেহে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। মিছা চকুপানী আৰু প্ৰতাৰণাৰ জালত ভৰি দি নিজৰ জীৱন সৰ্বস্বান্ত হোৱাৰ পৰা নিজকে বিৰত ৰাখক। সজাগতা, সতৰ্কতা আৰু সঠিক বিচাৰ-বুদ্ধিয়েই হৈছে এনে ভয়ংকৰ আৱেগিক ব্লেকমেইলিং বা প্ৰতাৰণাৰ পৰা ৰক্ষা পোৱাৰ একমাত্ৰ ফলপ্ৰসূ অস্ত্ৰ।
