তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পালে কেনেকুৱা লক্ষণ দেখা দিয়ে? ডায়েবেটিছ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ কি কি খাদ্য খোৱা উচিত আৰু কি কি খাদ্য পৰিহাৰ কৰিব লাগে

তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পালে কেনেকুৱা লক্ষণ দেখা দিয়ে? ডায়েবেটিছ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ কি কি খাদ্য খোৱা উচিত আৰু কি কি খাদ্য পৰিহাৰ কৰিব লাগে।

( অপূৰ্ব দাস )

আমাৰ শৰীৰৰ অগ্ন্যাশয় নামৰ অংগটোৱে ইনচুলিন নামৰ এবিধ হৰম’ন উৎপাদন কৰে। এই ইনচুলিনৰ প্ৰধান কাম হ'ল আমি খোৱা খাদ্যৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা গ্লুকজ বা চেনিক শৰীৰৰ কোষবোৰলৈ কঢ়িয়াই নিয়া আৰু শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। যেতিয়া আমাৰ শৰীৰত প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ ইনচুলিন উৎপন্ন নহয় বা উৎপন্ন হোৱা ইনচুলিনখিনি শৰীৰৰ কোষবোৰে সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰে, তেতিয়া তেজত গ্লুকজ বা চেনিৰ মাত্ৰা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। এই দীৰ্ঘদিনীয়া স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাটোকে ডায়েবেটিছ বা মধুমেহ ৰোগ বুলি কয়।

👉 প্ৰধানকৈ ডায়েবেটিছ দুই প্ৰকাৰৰ হয়, টাইপ ১ আৰু টাইপ ২ 

বৰ্তমান সময়ত অস্বাস্থ্যকৰ জীৱনশৈলী, অনিয়মীয়া খাদ্যাভ্যাস, মেদবহুলতা, মানসিক চাপ আৰু শাৰীৰিক পৰিশ্ৰমৰ অভাৱৰ বাবে টাইপ ২ ডায়েবেটিছৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আটাইতকৈ বেছি দেখা গৈছে। তেজত চেনিৰ মাত্ৰা নিয়ন্ত্ৰণত নাৰাখিলে ই ভৱিষ্যতে শৰীৰৰ অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ যেনে হৃদযন্ত্ৰ, বৃক্ক বা কিডনী, চকুৰ ৰেটিনা আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ ওপৰত ভয়াবহ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। সেয়েহে, তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পালে শৰীৰত ফুটি উঠা প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণসমূহ সঠিক সময়ত চিনাক্ত কৰা আৰু তাৰ লগে লগে এক সুষম খাদ্যাভ্যাস গঢ়ি তোলাটো অতিশয় প্ৰয়োজনীয়।

📌 তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পালে দেখা দিয়া লক্ষণসমূহ:

তেজত গ্লুকজৰ মাত্ৰা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পালে শৰীৰত কিছুমান বিশেষ আৰু স্পষ্ট পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। এই লক্ষণসমূহ প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাতে ধৰিব পাৰিলে ডায়েবেটিছ ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাটো বহুত সহজ হৈ পৰে। তলত প্ৰধান লক্ষণসমূহ উল্লেখ কৰা হ'ল:

◽ সঘনাই প্ৰস্ৰাৱ হোৱা: তেজত অতিৰিক্ত চেনি জমা হ'লে বৃক্কই তাক ছেকি শৰীৰৰ পৰা বাহিৰ কৰিবলৈ অধিক পৰিশ্ৰম কৰিবলগীয়া হয়। ইয়াৰ ফলত প্ৰস্ৰাৱৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায় আৰু ৰোগীয়ে সঘনাই প্ৰস্ৰাৱ কৰাৰ প্ৰয়োজন অনুভৱ কৰে, বিশেষকৈ ৰাতিৰ ভাগত টোপনিৰ ব্যাঘাত জন্মাই সঘনাই শৌচালয়লৈ যাবলগীয়া হয়।

◽ অত্যধিক পিয়াহ লগা: সঘনাই প্ৰস্ৰাৱ হোৱাৰ ফলত শৰীৰৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণৰ পানী বাহিৰলৈ ওলাই যায় আৰু শৰীৰত পানীৰ অভাৱ বা ডিহাইড্ৰেচন দেখা দিয়ে। যাৰ বাবে ৰোগীৰ মুখ সঘনাই শুকাই যায় আৰু অত্যাধিক পিয়াহ অনুভৱ কৰে।

◽ অত্যাধিক ভোক লগা: শৰীৰৰ কোষবোৰে ইনচুলিনৰ অভাৱত গ্লুকজ গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে আৰু ফলস্বৰূপে শক্তি উৎপাদন বাধাপ্ৰাপ্ত হয়। কোষবোৰে প্ৰয়োজনীয় শক্তি নোপোৱাৰ বাবে মগজুৱে অনবৰতে ভোক লগাৰ সংকেত দি থাকে।

◽ অকাৰণত অস্বাভাৱিকভাৱে ওজন হ্ৰাস পোৱা: কোষবোৰে জীয়াই থাকিবলৈ প্ৰয়োজনীয় শক্তিৰ বাবে গ্লুকজৰ সলনি শৰীৰত জমা হৈ থকা চৰ্বি আৰু পেশী ভাঙি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। খাদ্য গ্ৰহণ কৰি থকাৰ পিছতো ৰোগীৰ ওজন দ্ৰুতভাৱে কমিবলৈ ধৰে।

◽ অত্যধিক ভাগৰ আৰু দুৰ্বলতা অনুভৱ কৰা: কোষবোৰে গ্লুকজৰ পৰা সঠিকভাৱে শক্তি উৎপাদন কৰিব নোৱাৰাৰ ফলত শৰীৰৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যক্ষমতা হ্ৰাস পায়। ৰোগীয়ে কোনো পৰিশ্ৰম নকৰাকৈয়ে সদায় দুৰ্বল, ক্লান্ত আৰু ভাগৰুৱা অনুভৱ কৰে।

◽ দৃষ্টিশক্তি অস্পষ্ট বা ধুঁৱলী-কুঁৱলী হোৱা: তেজত চেনিৰ মাত্ৰা সঘনাই সলনি হৈ থাকিলে চকুৰ লেন্সৰ তৰল পদাৰ্থৰ ভাৰসাম্য নষ্ট হয়। ইয়াৰ ফলত লেন্স ফুলি উঠিব পাৰে, যাৰ বাবে দৃষ্টিশক্তি অস্পষ্ট হয় আৰু দূৰৰ বস্তু দেখা পোৱাত অসুবিধা হয়।

◽ শৰীৰৰ ঘাঁ বা আঘাত সোনকালে নুশুকোৱা: ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ শৰীৰত ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা কমি যোৱাৰ লগতে ৰক্ত সঞ্চালন প্ৰক্ৰিয়া বাধাপ্ৰাপ্ত হয়। ইয়াৰ ফলত শৰীৰৰ যিকোনো ঘাঁ, কটা-ছিঙা বা সংক্ৰমণ শুকাবলৈ সাধাৰণ মানুহতকৈ অস্বাভাৱিকভাৱে বেছি সময় লাগে।

◽ হাত বা ভৰি জিনজিনোৱা বা অসৰ হোৱা: দীৰ্ঘদিন ধৰি তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বেছি থাকিলে স্নায়ুতন্ত্ৰৰ গুৰুতৰ ক্ষতি হ'ব পাৰে, যাক চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ ভাষাত ডায়েবেটিক নিউৰোপেথী বোলা হয়। ইয়াৰ ফলত হাত বা ভৰিত জিনজিননি উঠা, বেজিৰে বিন্ধা যেন লগা বা স্পৰ্শ শক্তি হেৰুৱাই পেলোৱা আদি সমস্যা হয়।

◽ ছালৰ সংক্ৰমণ আৰু খজুৱতি: ৰক্তত শৰ্কৰা বৃদ্ধিৰ ফলত ছাল শুকান আৰু খহটা হৈ পৰে। ইয়াৰ লগতে শৰীৰৰ বিভিন্ন ভাঁজত বেক্টেৰিয়া বা ভেঁকুৰৰ সংক্ৰমণ হোৱাটো এক অতি সাধাৰণ লক্ষণ।

📌 ডায়েবেটিছ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ কি কি খাদ্য খোৱা উচিত:

ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ বাবে জীৱনশৈলীৰ লগতে সঠিক খাদ্যাভ্যাসেই হৈছে আটাইতকৈ উত্তম ঔষধ। গ্লাইচেমিক ইনডেক্স কম থকা, ভিটামিন, খনিজ পদাৰ্থ আৰু আঁহযুক্ত খাদ্য দৈনিক গ্ৰহণ কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

◽ সেউজীয়া শাক-পাচলি: পালেং, ব্ৰকলি, বন্ধাকবি, তিতা কেৰেলা, ভেণ্ডি, লাউ, জিকা আদি সেউজীয়া শাক-পাচলিত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভিটামিন আৰু আঁহ থাকে, যিয়ে তেজত চেনিৰ মাত্ৰা নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখে। বিশেষকৈ তিতা কেৰেলা ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ বাবে প্ৰাকৃতিক ঔষধ হিচাপে কাম কৰে।

◽ গোটা শস্য আৰু মিলেট: বগা চাউল বা ৰিফাইন কৰা ময়দাৰ পৰিৱৰ্তে ৰঙা চাউল, ব্ৰাউন ৰাইচ, ওটছ, বাৰ্লি, জোৱাৰ, বাজৰা, ৰাগী আদি গ্ৰহণ কৰিব লাগে। এই শস্যবোৰত থকা আঁহে কাৰ্বোহাইড্ৰেট ভাঙি গ্লুকজ হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো মন্থৰ কৰে, যাৰ ফলত তেজত চেনিৰ মাত্ৰা হঠাতে বাঢ়ি নাযায়।

◽ মাহজাতীয় শস্য: মগু ডাইল, বুট, ৰাজমাহ, মচুৰ, হাৰহৰ আদি মাহজাতীয় শস্য প্ৰটিন আৰু আঁহৰ উৎকৃষ্ট উৎস। এই খাদ্যবোৰে বহু সময়লৈকে পেট ভৰাই ৰাখে, ভোক কমায় আৰু ইনচুলিনৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধিত সহায় কৰে।

◽ স্বাস্থ্যকৰ চৰ্বি আৰু গুটি জাতীয় খাদ্য: আখৰোট, কাঠবাদাম, চিয়া গুটি, ফ্লেক্স চিডছ, আৰু সূৰ্যমুখী ফুলৰ গুটি আদিত অমেগা-৩ ফেটি এচিড আৰু স্বাস্থ্যকৰ চৰ্বি থাকে। এইবোৰে হৃদযন্ত্ৰ সুৰক্ষিত ৰখাৰ লগতে শৰীৰৰ প্ৰদাহ হ্ৰাস কৰে।

◽ টেঙা আৰু কম চেনি থকা ফল-মূল: আমলখি, নেমু, কমলা, মধুৰিআম, আপেল, নাচপতি, জামু, অমিতা আদি ফল পৰিমিত পৰিমাণে খোৱা উচিত। আমলখি আৰু ক'লা জামুৱে তেজৰ চেনি হ্ৰাস কৰাত মহৌষধৰ দৰে কাম কৰে।

◽ উচ্চ প্ৰটিনযুক্ত খাদ্য: কণীৰ বগা অংশ, ছাল নথকা কুকুৰাৰ মাংস, সৰু মাছ, আৰু চয়াবিন আদি খাদ্য প্ৰটিনৰ উৎস হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। সামুদ্ৰিক মাছে অমেগা-৩ যোগান ধৰে যি ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ বাবে অতি উপকাৰী।

◽ মেথি গুটি, নহৰু আৰু ডালচেনি: ৰাতিপুৱা খালী পেটত তিওৱা মেথি গুটিৰ পানী খালে, কেঁচা নহৰু চোবাই খালে বা খাদ্যত সামান্য পৰিমাণে ডালচেনিৰ গুড়ি ব্যৱহাৰ কৰিলে ডায়েবেটিছ নিয়ন্ত্ৰণত যথেষ্ট সহায় হয়।

📌 ডায়েবেটিছ ৰোগীয়ে পৰিহাৰ কৰিবলগীয়া খাদ্য:

তেজত গ্লুকজৰ মাত্ৰা দ্ৰুতভাৱে বৃদ্ধি কৰিব পৰা যিকোনো খাদ্য আৰু পানীয় ডায়েবেটিছ ৰোগীয়ে সম্পূৰ্ণৰূপে বৰ্জন কৰা উচিত।

◽ চেনি আৰু মিঠাই জাতীয় সামগ্ৰী: বগা চেনি, গুড়, মৌ, যিকোনো ধৰণৰ মিঠাই, চকলেট, পেষ্ট্ৰি, কেক আদি পোনপটীয়াকৈ তেজত চেনিৰ মাত্ৰা মাৰাত্মকভাৱে বৃদ্ধি কৰে। এইবোৰত পুষ্টিগুণ একেবাৰেই নাথাকে, কেৱল কেলৰিহে থাকে।

◽ শীতল পানীয় আৰু পেকেটৰ ৰস: বজাৰত উপলব্ধ ক'ল্ড ড্ৰিংকছ, চ'ডা, এনাৰ্জি ড্ৰিংকছ আৰু পেকেটৰ ফলৰ ৰসত প্ৰচুৰ পৰিমাণে কৃত্ৰিম চেনি থাকে, যি ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ বাবে বিহৰ দৰে।

◽ ৰিফাইন কৰা কাৰ্বোহাইড্ৰেট: ময়দাৰে নিৰ্মিত সামগ্ৰী যেনে বগা পাউৰুটী, বিস্কুট, মেগী, পাস্তা, নান আদি পৰিহাৰ কৰিব লাগে, কাৰণ এইবোৰত আঁহ নাথাকে আৰু ই পেটত অতি সোনকালে গ্লুকজলৈ পৰিৱৰ্তিত হৈ তেজত মিহলি হয়।

◽ মাটিত হোৱা উচ্চ শ্বেতসাৰযুক্ত পাচলি: আলু, মিঠা আলু, কচু আদি শ্বেতসাৰ বা ষ্টাৰ্চ বেছি থকা পাচলি অতিৰিক্ত পৰিমাণে খোৱা অনুচিত। খোৱাৰ প্ৰয়োজন হ'লেও চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি অতি কম পৰিমাণেহে খাব লাগে।

◽ বেছি মিঠা থকা ফল: পকা আম, কঁঠাল, আঙুৰ, পকা কল, চিকু বা সপেটা আদি ফলত প্ৰাকৃতিক চেনিৰ পৰিমাণ অত্যন্ত বেছি থাকে। সেয়েহে এইবোৰ ফল পৰিহাৰ কৰাটো শৰীৰৰ বাবে মংগলজনক।

◽ ট্ৰেন্স ফেট আৰু ভজা-পোৰা আহাৰ: ফাষ্ট ফুড, ফ্ৰেন্স ফ্ৰাই, পিজ্জা, বাৰ্গাৰ, আৰু ছাঁক তেলত ডুবাই ভজা যিকোনো বস্তুৱে শৰীৰৰ ওজন বৃদ্ধি কৰে আৰু ইনচুলিন প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বঢ়ায়। ইয়াৰ পৰা বেয়া কলেষ্টেৰল বৃদ্ধি হোৱাৰ আশংকা থাকে।

◽ ৰঙা মাংস আৰু প্ৰচেছড মিট: গৰু, ছাগলী বা গাহৰিৰ মাংসৰ লগতে চচেজ আদি প্ৰচেছড মাংসত সংপৃক্ত চৰ্বি আৰু ছডিয়াম বেছি থাকে যি হৃদৰোগ আৰু উচ্চ ৰক্তচাপৰ আশংকা বৃদ্ধি কৰে।

◽ মদ্যপান আৰু ধঁপাত জাতীয় সামগ্ৰী: অত্যধিক মদ্যপানে তেজৰ চেনিৰ মাত্ৰা ভয়ানকভাৱে অস্থিৰ কৰি তোলে। আনহাতে বিড়ি, চিগাৰেট আদি ধঁপাত সেৱনে ৰক্তবাহী নলীৰ ক্ষতি কৰে, যাৰ ফলত ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ হাৰ্ট এটেক বা ষ্ট্ৰোক হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়।

📌 সামৰণি আৰু অতিৰিক্ত পৰামৰ্শ:

ডায়েবেটিছ বা মধুমেহ ৰোগ একেবাৰে নিৰ্মূল কৰিব নোৱাৰিলেও, সঠিক খাদ্য, নিয়মীয়া ব্যায়াম আৰু শৃংখলাবদ্ধ জীৱনশৈলীৰ জৰিয়তে ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব পাৰি আৰু এক স্বাভাৱিক জীৱন যাপন কৰিব পাৰি। দৈনিক কমেও ৩০ ৰ পৰা ৪৫ মিনিট সময় খোজকঢ়া, সৰু-সুৰা ব্যায়াম বা যোগভ্যাস কৰা আৰু দৈনিক পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে পানী খোৱাটো অতিশয় জৰুৰী। ব্যায়ামে শৰীৰৰ ইনচুলিনৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধিত সহায় কৰে। ইয়াৰ উপৰিও পৰ্যাপ্ত নিদ্ৰা যোৱাটো সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। মানসিক চাপ, দুশ্চিন্তা বা ডিপ্ৰেছনে শৰীৰত কৰ্টিছল হৰম’ন বৃদ্ধি কৰি তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, সেয়েহে ধ্যান বা মেডিটেচনৰ জৰিয়তে সদায় মন প্ৰফুল্লিত আৰু শান্ত ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিব লাগে। ওপৰত উল্লেখ কৰা লক্ষণসমূহ দেখা পালে পলম নকৰি চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ গ্ৰহণ কৰক আৰু নিয়মীয়াকৈ তেজৰ চেনিৰ মাত্ৰা পৰীক্ষা কৰাই থাকক। আপোনাৰ সজাগতা, স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্যাভ্যাস আৰু সঠিক সিদ্ধান্তই আপোনাক এখন সুস্থ আৰু নিৰোগী জীৱন উপহাৰ দিব পাৰে।