লিভাৰৰ সমস্যা হ'লে কি কি লক্ষণে দেখা দিয়ে?
লক্ষণ সমূহৰ লগতে আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পঢ়িব।
( অপূৰ্ব দাস )
মানৱ শৰীৰৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ, জটিল আৰু বৃহৎ অংগ হৈছে লিভাৰ বা যকৃৎ। ই আমাৰ শৰীৰৰ সোঁফালে বুকুৰ তলৰ অংশত অৱস্থিত। লিভাৰে আমাৰ শৰীৰত প্ৰায় পাঁচশৰো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ দৈনন্দিন কাৰ্য্য সম্পাদন কৰে, যিবোৰৰ অবিহনে মানুহৰ জীৱন ধাৰণ অসম্ভৱ। লিভাৰে আমি গ্ৰহণ কৰা খাদ্য হজম কৰা, শৰীৰৰ পৰা দূষিত আৰু ক্ষতিকাৰক পদাৰ্থ বা বিষাক্ত দ্ৰব্যসমূহ নিস্কাশন কৰা, ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনৰ বাবে শক্তি সঞ্চয় কৰা, তেজৰ শৰ্কৰা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, অত্যাৱশ্যকীয় ভিটামিন আৰু খনিজ পদাৰ্থ জমা কৰি ৰখা, আৰু শৰীৰৰ কোনো অংশ কাটিলে তেজ গোট মৰাত সহায় কৰা প্ৰটিন উৎপাদন কৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। সেয়েহে, লিভাৰ সুস্থিৰ, সক্ৰিয় আৰু নিৰোগী হৈ থকাটো সমগ্ৰ মানৱ শৰীৰৰ সুস্বাস্থ্যৰ বাবে অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
বৰ্তমান সময়ৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তিত আৰু অনিয়মিত জীৱনশৈলী, অস্বাস্থ্যকৰ খাদ্যাভ্যাস, অত্যধিক তেল-মছলাযুক্ত আহাৰ গ্ৰহণ, পৰিমাণতকৈ অধিক মদ্যপান, ধপাত সেৱন আৰু চাৰিওফালৰ প্ৰদূষণৰ ফলত লিভাৰৰ বিভিন্ন ধৰণৰ ৰোগ বা সমস্যাই দেখা দিয়া পৰিলক্ষিত হৈছে। লিভাৰৰ ৰোগৰ প্ৰাথমিক অৱস্থাত সাধাৰণতে কোনো স্পষ্ট বা গুৰুতৰ লক্ষণ দেখা নাযাবও পাৰে। লিভাৰৰ এটা আচৰিত ক্ষমতা আছে যে ই নিজৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত কোষবোৰ নিজে মেৰামতি কৰিব পাৰে আৰু ইয়াৰ এটা বৃহৎ অংশ বেয়া হোৱাৰ পিছতো ই কাম কৰি থাকিব পাৰে। যাৰ বাবে লিভাৰৰ ৰোগক প্ৰায়ে নীৰৱ ঘাটক বুলিও কোৱা হয়। কিন্তু সমস্যাটো লাহে লাহে বৃদ্ধি পাই যেতিয়া এক জটিল পৰ্যায় পায়গৈ, তেতিয়া শৰীৰত কিছুমান বিশেষ আৰু স্পষ্ট লক্ষণে দেখা দিয়ে।
🔴 লিভাৰৰ সমস্যা হ'লে দেখা দিয়া প্ৰধান লক্ষণসমূহ
যেতিয়া লিভাৰে ইয়াৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যক্ষমতা হেৰুৱায় আৰু সঠিকভাৱে কাম কৰিবলৈ অসমৰ্থ হয়, তেতিয়া শৰীৰত বিভিন্ন ধৰণৰ উপসৰ্গই বাহ্যিকভাৱে দেখা দিয়ে। এই লক্ষণসমূহ কেতিয়াও অৱহেলা কৰিব নালাগে, কিয়নো সময়মতে ইয়াৰ চিকিৎসা নকৰিলে পৰৱৰ্তী সময়ত ই ভয়াৱহ আৰু প্ৰাণঘাতী ৰূপ ধাৰণ কৰিব পাৰে। তলত লিভাৰৰ সমস্যাৰ মুখ্য লক্ষণসমূহ বিতংভাৱে উল্লেখ কৰা হ'ল -
◽ ছাল আৰু চকুৰ ৰং হালধীয়া হোৱা (জণ্ডিচ বা পাণ্ডু ৰোগ): লিভাৰৰ ৰোগৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ আৰু সকলোৱে সহজে ধৰিব পৰা প্ৰাথমিক লক্ষণ হৈছে জণ্ডিচ। আমাৰ শৰীৰত পুৰণি লোহিত ৰক্তকণিকাসমূহ ভাঙি যোৱাৰ ফলত বিলিৰুবিন নামৰ এবিধ হালধীয়া ৰঙৰ পদাৰ্থৰ সৃষ্টি হয়। সুস্থ লিভাৰে এই বিলিৰুবিনখিনি তেজৰ পৰা পৰিষ্কাৰ কৰি শৰীৰৰ পৰা উলিয়াই দিয়ে। কিন্তু লিভাৰ আক্ৰান্ত হ'লে এই প্ৰক্ৰিয়াত ব্যাঘাত জন্মে আৰু তেজত বিলিৰুবিনৰ মাত্ৰা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত ৰোগীৰ চকুৰ বগা অংশ, ছাল আৰু নখৰ ৰং ক্ৰমান্বয়ে হালধীয়া হৈ পৰে।
◽ পেটৰ বিষ আৰু অস্বাভাৱিক ফুলা ভাব: লিভাৰৰ অৱস্থান যিহেতু পেটৰ সোঁফালে একেবাৰে ওপৰৰ ফালে থাকে, সেয়েহে লিভাৰত কোনো ধৰণৰ সংক্ৰমণ, প্ৰদাহ বা কেন্সাৰৰ দৰে গুৰুতৰ ৰোগ হ'লে সেই নিৰ্দিষ্ট অংশত ধাৰাবাহিকভাৱে বা মাজে মাজে বিষ অনুভৱ হ'ব পাৰে। তদুপৰি, লিভাৰ চিৰোচিছৰ দৰে জটিল ৰোগৰ পৰ্যায়ত পেটৰ ভিতৰত তৰল পদাৰ্থ জমা হ'বলৈ ধৰে আৰু পেটটো অস্বাভাৱিকভাৱে ফুলি যায়, চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ভাষাত যাক এছাইটিছ বুলি কোৱা হয়।
◽ ভৰি আৰু সৰু গাঁঠি ফুলি উঠা: লিভাৰৰ কাৰ্যক্ষমতা হ্ৰাস পালে শৰীৰত এলবুমিন নামৰ প্ৰয়োজনীয় প্ৰটিনবিধৰ অভাৱ হয় আৰু ৰক্তবাহী নলীত তেজৰ চাপ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত ভৰিৰ কলাফুল আৰু সৰু গাঁঠিত তৰল পদাৰ্থ জমা হৈ ফুলি উঠে। আঙুলিৰে হেঁচি দিলে ছালখন গাঁতৰ দৰে বহি যোৱা দেখা যায়।
◽ ছালৰ অত্যধিক খজুৱতি: তেজত পিত্তৰস বা বাইল লৱণ অত্যধিক পৰিমাণে জমা হ'লে ছালত অস্বাভাৱিক আৰু আমনিদায়ক খজুৱতিৰ সৃষ্টি হয়। এই খজুৱতি সাধাৰণতে গধূলি বা ৰাতিৰ সময়ত বেছি হয়। কোনো ধৰণৰ এলাৰ্জী বা ছালৰ ৰোগ নোহোৱাকৈয়ে গোটেই শৰীৰত এনেদৰে খজুৱাই থকাটো লিভাৰৰ এক স্পষ্ট ইংগিত।
◽ প্ৰস্ৰাৱৰ ৰং গাঢ় হোৱা: শৰীৰত বিলিৰুবিনৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পালে শৰীৰে ইয়াক প্ৰস্ৰাৱৰ যোগেদিও বাহিৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। যাৰ ফলত প্ৰস্ৰাৱৰ ৰং গাঢ় হালধীয়া, কমলা বা কেতিয়াবা ক'লা চাহৰ দৰে ৰঙৰ হৈ পৰে। পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে পানী খোৱাৰ পিছতো যদি প্ৰস্ৰাৱৰ ৰং একেৰাহে এনেকুৱা থাকে, তেন্তে ই নিশ্চিতভাৱে লিভাৰৰ সমস্যাৰ ইংগিত প্ৰদান কৰে।
◽ শৌচৰ ৰং সলনি হোৱা: সুস্থ লিভাৰে বাইল বা পিত্তৰস উৎপাদন কৰে, যিয়ে হজম প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰাৰ লগতে শৌচক ইয়াৰ স্বাভাৱিক মুগা ৰং প্ৰদান কৰে। লিভাৰৰ সমস্যা হ'লে বা পিত্তবাহী নলী বন্ধ হৈ গ'লে শৌচৰ ৰং অতি শেঁতা, বগাটিয়া বা ছাই মাটিৰ ৰঙৰ নিচিনা হ'ব পাৰে। আনহাতে, লিভাৰৰ জটিলতাত পেটৰ ভিতৰত ৰক্তক্ষৰণ হ'লে শৌচ ক'লা ৰঙৰ বা আলকাতৰাৰ দৰে হ'ব পাৰে।
◽ অত্যধিক ভাগৰ আৰু অহৰহ দুৰ্বলতা অনুভৱ: কোনো বিশেষ শাৰীৰিক পৰিশ্ৰম নোহোৱাকৈ বা পৰ্যাপ্ত বিশ্ৰাম লোৱাৰ পিছতো অহৰহ ভাগৰ লাগি থকাটো লিভাৰ ৰোগৰ এক অন্যতম প্ৰধান লক্ষণ। লিভাৰে শৰীৰৰ শক্তিবোৰ গ্লুক'জৰ ৰূপত সঞ্চয় কৰি ৰাখে, কিন্তু ই আক্ৰান্ত হ'লে শৰীৰত শক্তিৰ অভাৱ হয় আৰু ৰোগীয়ে মানসিক আৰু শাৰীৰিক দুয়ো দিশৰ পৰাই অতিশয় দুৰ্বল অনুভৱ কৰে।
◽ বমি ভাৱ বা সঘনাই বমি হোৱা: লিভাৰে শৰীৰৰ পৰা দূষিত পদাৰ্থবোৰ উলিয়াই দিয়াত ব্যৰ্থ হ'লে, সেই ক্ষতিকাৰক পদাৰ্থবোৰ শৰীৰতে জমা হ'বলৈ ধৰে। ইয়াৰ ফলত সমগ্ৰ হজম প্ৰক্ৰিয়াটোত ব্যাঘাত জন্মে আৰু খাদ্য হজম নোহোৱাৰ ফলত সঘনাই বমি ভাৱ অহা বা বমি হোৱাৰ দৰে সমস্যাই দেখা দিয়ে।
◽ ভোক একেবাৰে কমি যোৱা আৰু ওজন হ্ৰাস: লিভাৰৰ ৰোগৰ ফলত হজম শক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে ৰোগীৰ খাদ্যৰ প্ৰতি তীব্ৰ অৰুচি আহে আৰু ভোক একেবাৰে কমি যায়। ৰোগীয়ে অলপ খালেই পেট ভৰি যোৱা যেন অনুভৱ কৰে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ৰোগীৰ শৰীৰৰ ওজন অস্বাভাৱিক আৰু দ্ৰুতভাৱে হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।
◽ সহজে তেজ ওলোৱা বা ছালত দাগ পৰা: লিভাৰে তেজ গোট মৰাত সহায় কৰা বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰটিন তৈয়াৰ কৰে। লিভাৰৰ সমস্যা হ'লে এই প্ৰটিনসমূহৰ তীব্ৰ অভাৱ হয়। ইয়াৰ ফলত শৰীৰৰ ক'ৰবাত সামান্য আঘাত পালেই সহজে তেজ ওলায় আৰু সহজে বন্ধ নহয়, অথবা কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈয়ে ছালৰ তলত তেজ গোট মাৰি নীলা বা ক'লা দাগৰ সৃষ্টি হয়।
◽ মানসিক বিভ্ৰান্তি আৰু স্মৃতিশক্তি হ্ৰাস: লিভাৰৰ অৱস্থা অতিশয় গুৰুতৰ পৰ্যায় পালে, শৰীৰৰ দূষিত আৰু বিষাক্ত পদাৰ্থবোৰ তেজৰ জৰিয়তে গৈ পোনে পোনে মগজুত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াৰ ফলত ৰোগীৰ মানসিক বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয়, কথাবোৰ সঘনাই পাহৰি যোৱা অভ্যাস হয়, মানুহ চিনিব নোৱাৰা হয়, হাত-ভৰি কঁপিবলৈ ধৰে আৰু কেতিয়াবা ৰোগী গভীৰ কমা অৱস্থালৈও গুচি যাব পাৰে।
🟢 লিভাৰৰ ৰোগৰ আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা আৰু প্ৰতিকাৰ
প্ৰাচীন আৰু ঐতিহ্যমণ্ডিত ভাৰতীয় চিকিৎসা পদ্ধতি আয়ুৰ্বেদত লিভাৰক যকৃৎ বুলি নামাকৰণ কৰা হৈছে। আয়ুৰ্বেদ শাস্ত্ৰৰ মতে, লিভাৰ হৈছে শৰীৰৰ পিত্ত দোষৰ মুখ্য স্থান। শৰীৰত পিত্ত দোষৰ ভাৰসাম্য হেৰুৱালে, অৰ্থাৎ অত্যাধিক গৰম, জ্বলা-পোৰা, আৰু টেঙা জাতীয় খাদ্য অবিৰতভাৱে গ্ৰহণ কৰিলে লিভাৰৰ সমস্যাই দেখা দিয়ে। আয়ুৰ্বেদত লিভাৰৰ চিকিৎসাৰ মূল উদ্দেশ্য কেৱল ৰোগৰ লক্ষণসমূহ নিৰাময় কৰাই নহয়, বৰঞ্চ শৰীৰৰ পৰা বিষাক্ত পদাৰ্থবোৰ সমূলি আঁতৰ কৰা, পিত্ত দোষৰ ভাৰসাম্য পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু যকৃতৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত কোষবোৰক পুনৰুজ্জীৱিত কৰি তোলা।
আয়ুৰ্বেদত লিভাৰ সুস্থ ৰাখিবলৈ প্ৰকৃতিৰ বুকুত পোৱা বহুতো ভেষজ উদ্ভিদ আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য প্ৰতিকাৰৰ কথা উল্লেখ আছে। তলত লিভাৰ ৰোগৰ কিছুমান অত্যন্ত ফলপ্ৰসূ আৰু উল্লেখযোগ্য আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হ'ল:
◽ ভুইআমলখি: লিভাৰৰ যিকোনো ধৰণৰ সমস্যাৰ বাবে ভুইআমলখি এক অতিকৈ ফলপ্ৰসূ আৰু ৰামবাণ ঔষধ হিচাপে পৰিচিত। ই বিশেষকৈ জণ্ডিচ, ফেটি লিভাৰ, হেপাটাইটিছ বি আৰু হেপাটাইটিছ চি ৰোগত অত্যন্ত উপকাৰী বুলি প্ৰমাণিত হৈছে। ই লিভাৰৰ কোষবোৰক ভাইৰাছৰ আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰে, প্ৰদাহ কমায় আৰু যকৃতৰ সামগ্ৰিক কাৰ্যক্ষমতা দুগুণে বৃদ্ধি কৰে।
◽ কুটকী: কুটকী হৈছে উচ্চ হিমালয় অঞ্চলত পোৱা এবিধ অত্যন্ত তিতা স্বাদৰ বিৰল ঔষধি গছ। ই শৰীৰৰ অতিৰিক্ত পিত্ত দোষ নিবাৰণ কৰে আৰু লিভাৰৰ পৰা আৱদ্ধ বিষাক্ত পদাৰ্থবোৰ বাহিৰ কৰাত এক শক্তিশালী ঔষধ হিচাপে কাম কৰে। লিভাৰ চিৰোচিছ আৰু তীব্ৰ জণ্ডিচ ৰোগীৰ বাবে কুটকী প্ৰকৃত অৰ্থতেই অমৃতস্বৰূপ। ই ৰোগীৰ হেৰোৱা হজম শক্তি পুনৰাই ঘূৰাই আনে আৰু পিত্তৰসৰ সঠিক প্ৰৱাহত সহায় কৰে।
◽ পুনৰ্ণভা: নামটোৱেই সূচোৱাৰ দৰে, পুনৰ্ণভাই শৰীৰৰ প্ৰতিটো কোষক পুনৰ জীৱন আৰু শক্তি প্ৰদান কৰে। লিভাৰৰ গুৰুতৰ সমস্যাৰ ফলত শৰীৰত পানী জমা হৈ পেট বা ভৰি ফুলা সমস্যাৰ সৃষ্টি হ'লে পুনৰ্ণভাৰ ব্যৱহাৰ অতি দ্ৰুত আৰু ফলপ্ৰসূ হয়। ই প্ৰস্ৰাৱৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ অতিৰিক্ত আৰু ক্ষতিকাৰক তৰল পদাৰ্থখিনি বাহিৰ কৰি দিয়ে।
◽ কালমেঘ বা চিৰতা: কালমেঘক আয়ুৰ্বেদত তিতাৰ ৰজা বুলিও জনা যায়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ অসমৰ বহু ঘৰতে পৰিচিত। ইয়াৰ শক্তিশালী এন্টি-অক্সিডেন্ট আৰু এন্টি-ইনফ্লেমেটৰী গুণ আছে যিয়ে লিভাৰৰ যিকোনো ধৰণৰ প্ৰদাহ বা ফুলা ভাব কমোৱাত যাদুৰ দৰে কাম কৰে। ফেটি লিভাৰৰ চৰ্বি গলাবলৈ আৰু যকৃতৰ সংক্ৰমণ দূৰ কৰাত কালমেঘ অতি উপকাৰী।
◽ ছালকুঁৱৰী বা কুমাৰী: ছালকুঁৱৰীৰ ৰস লিভাৰ আৰু পেটৰ স্বাস্থ্যৰ বাবে এক উৎকৃষ্ট প্ৰাকৃতিক টনিক। ইয়াৰ শীতল গুণে পিত্ত দোষ শান্ত কৰে। ই অন্ত্ৰৰ স্বাস্থ্য আৰু হজম প্ৰক্ৰিয়া উন্নত কৰে আৰু লিভাৰত জমা হোৱা অদৰকাৰী চৰ্বি কমোৱাত বিশেষভাৱে সহায় কৰে। ৰাতিপুৱা খালী পেটত সতেজ ছালকুঁৱৰীৰ ৰস নিয়মীয়াকৈ সেৱন কৰিলে লিভাৰ আজীৱন সুস্থিৰ হৈ থাকে।
◽ আমলখি: প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভিটামিন চি আৰু এন্টি-অক্সিডেন্টেৰে ভৰপূৰ আমলখি লিভাৰৰ স্বাস্থ্য ৰক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ফল। ই লিভাৰৰ পৰা দূষিত পদাৰ্থবোৰ অতি সহজে আঁতৰ কৰে আৰু লিভাৰৰ কোষবোৰক ক্ষতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। নিয়মীয়াকৈ কেঁচা আমলখি বা আমলখিৰ ৰস খালে হজম শক্তি বাঢ়ে আৰু পিত্ত দোষ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।
◽ হালধি: আমি দৈনন্দিন ব্যৱহাৰ কৰা হালধিত থকা কাৰকিউমিন নামৰ উপাদানবিধৰ শক্তিশালী গুণ আছে। ই ফেটি লিভাৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰাত সহায় কৰে আৰু যকৃতৰ কোষবোৰৰ পুনৰ্গঠন প্ৰক্ৰিয়াত ইন্ধন যোগায়। কুহুমীয়া গৰম গাখীৰ বা পানীৰ লগত দৈনিক এক চামোচ বিশুদ্ধ হালধি মিহলাই খোৱাটো লিভাৰৰ বাবে বৰদানস্বৰূপ।
◽ গিলোয় বা অমৃতা: গিলোয় হৈছে এবিধ অত্যন্ত শক্তিশালী ঔষধি যিয়ে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বহুগুণে বৃদ্ধি কৰে। ই তেজ পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু লিভাৰৰ ওপৰত পৰা অত্যধিক চাপ কম কৰে। জণ্ডিচ আৰু ফেটি লিভাৰত আক্ৰান্ত ৰোগীয়ে দৈনিক গিলোয়ৰ ৰস সেৱন কৰিলে খুব সোনকালে সুফল পোৱা যায়।
◽ মকয় বা কাকমচি: মকয় বা ক'লা ৰঙৰ সৰু সৰু ফল ধৰা এই বনৰীয়া গছবিধ লিভাৰ আৰু কিডনী দুয়োটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগৰ বাবে উপকাৰী। ই যকৃতৰ প্ৰদাহ আৰু আকাৰ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি হোৱা সমস্যা অতি কম দিনৰ ভিতৰতে দূৰ কৰাত সহায় কৰে।
🔴 আয়ুৰ্বেদিক পঞ্চকৰ্ম চিকিৎসা
কেৱল ভেষজ ঔষধেই নহয়, অতিশয় জটিল আৰু পুৰণি লিভাৰ ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত আয়ুৰ্বেদত পঞ্চকৰ্ম চিকিৎসাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ই শৰীৰৰ একেবাৰে গভীৰৰ পৰা দূষিত পদাৰ্থবোৰ উলিয়াই অনাত সহায় কৰে।
◽ বিৰেচন: ই হৈছে এক প্ৰকাৰৰ শোধন প্ৰক্ৰিয়া য'ত চিকিৎসকৰ নিৰীক্ষণত নিৰ্দিষ্ট ঔষধিযুক্ত দ্ৰব্য খুৱাই শৌচৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ পৰা অতিৰিক্ত পিত্ত দোষ আৰু আৱদ্ধ বিষাক্ত পদাৰ্থ বাহিৰ কৰি দিয়া হয়। লিভাৰৰ ৰোগৰ বাবে ই আটাইতকৈ ফলপ্ৰসূ পঞ্চকৰ্ম চিকিৎসা।
🔴 লিভাৰ সুস্থ ৰখাৰ বাবে আয়ুৰ্বেদিক জীৱনশৈলী আৰু পথ্য-অপথ্য
আয়ুৰ্বেদত কেৱল ঔষধ সেৱনৰ ওপৰতেই গুৰুত্ব দিয়া নহয়, বৰঞ্চ ৰোগ সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰাময়ৰ বাবে সঠিক আহাৰ আৰু জীৱনশৈলীৰ ওপৰতো সমানেই জোৰ দিয়া হয়। লিভাৰৰ ৰোগীসকলে তলত উল্লেখ কৰা নিয়মসমূহ কঠোৰভাৱে মানি চলাটো বাঞ্ছনীয়:
◽ কি খাব লাগে (পথ্য): খাদ্য তালিকাত সদায় সতেজ ফল-মূল যেনে অমিতা, আপেল, আঙুৰ, কল আৰু ডালিম আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে। শাক-পাচলিৰ ভিতৰত সহজে হজম হোৱা লাউ, জিকা, কোমোৰা, গাজৰ, বীটৰুট আৰু প্ৰচুৰ পৰিমাণে সেউজীয়া শাক গ্ৰহণ কৰিব লাগে। পুৰণা চাউলৰ ভাত, মুগ ডাইল আৰু অলপ পৰিমাণৰ বিশুদ্ধ গৰুৰ ঘিউ লিভাৰৰ বাবে উপকাৰী। শৰীৰৰ দূষিত পদাৰ্থবোৰ ওলাই যাবৰ বাবে দিনটোত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে পানী, বিশেষকৈ কুহুমীয়া গৰম পানী খোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
◽ কি খাব নালাগে (অপথ্য): লিভাৰৰ ৰোগীয়ে অত্যধিক তেল-মছলাযুক্ত, ঘিউ-মাখন বেছিকৈ থকা, ভজা-পোৰা, আৰু বজাৰত পোৱা ফাষ্ট ফুড সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিহাৰ কৰিব লাগে। অত্যধিক নিমখ, কৃত্ৰিম চেনি, আৰু পেকেটজাত বা সংৰক্ষিত খাদ্য খোৱা অনুচিত। মদ্যপান আৰু যিকোনো ধৰণৰ ধপাত জাতীয় দ্ৰব্য লিভাৰৰ বাবে স্বয়ং বিষস্বৰূপ, সেয়েহে এইবোৰ আজীৱন ত্যাগ কৰিব লাগে। ৰঙা মাংস আৰু সহজে হজম নোহোৱা গুৰুপাক খাদ্য গ্ৰহণ কৰাৰ পৰা বিৰত থাকিব লাগে।
◽ যোগাসন আৰু শাৰীৰিক ব্যায়াম: নিয়মীয়া শাৰীৰিক পৰিশ্ৰম আৰু যোগাসনে লিভাৰলৈ সতেজ তেজৰ চলাচল বৃদ্ধি কৰে আৰু ইয়াৰ কাৰ্যক্ষমতা সজীৱ কৰি ৰাখে। কপালভাটি প্ৰাণায়াম, অনুলোম-বিলোম, ভুজংগাসন, ধনুৰাসন, নৌকাসন আৰু অৰ্ধ-মৎস্যেন্দ্ৰাসন আদি লিভাৰৰ স্বাস্থ্য ৰক্ষাৰ বাবে অতি উত্তম বুলি আয়ুৰ্বেদত পৰামৰ্শ দিয়া হয়।
লিভাৰ হৈছে আমাৰ শৰীৰৰ ইঞ্জিনস্বৰূপ। ইঞ্জিন এটা বেয়া হ'লে যিদৰে গাড়ী এখন চলিব নোৱাৰে, ঠিক সেইদৰে লিভাৰৰ সমস্যা হ'লেও মানৱ শৰীৰটো লাহে লাহে অচল হৈ পৰে। লিভাৰৰ সমস্যাসমূহ আৰম্ভণিতেই চিনাক্ত কৰিব পাৰিলে সঠিক আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা, স্বাস্থ্যসন্মত নিৰামিষ প্ৰধান আহাৰ আৰু নিয়মানুৱৰ্তী জীৱনশৈলীৰ জৰিয়তে ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰাময় কৰা সম্ভৱ। আয়ুৰ্বেদিক ঔষধসমূহ প্ৰাকৃতিক আৰু পাৰ্শ্বক্ৰিয়াবিহীন যদিও, ৰোগৰ তীব্ৰতা আৰু ৰোগীৰ শাৰীৰিক গঠনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ইয়াৰ মাত্ৰা আৰু প্ৰয়োগৰ নিয়ম ভিন ভিন হ'ব পাৰে। সেয়েহে, যিকোনো আয়ুৰ্বেদিক ঔষধ বা বনদৰৱ গ্ৰহণ কৰাৰ আগতে এজন অভিজ্ঞ আৰু পঞ্জীয়নভুক্ত আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো অতি আৱশ্যক। নিজৰ খাদ্যাভ্যাস নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখক, নিয়মীয়াকৈ ব্যায়াম কৰক আৰু লিভাৰৰ সযতন লৈ এক সুন্দৰ আৰু স্বাস্থ্যৱান জীৱন যাপন কৰক।