আপোন জনৰ মৃত্যুৰ পিছত মৃত শৰীৰটো এইসকল জনজাতিৰ লোকে খায়। জানিবলৈ পঢ়িব।
(অপূৰ্ব দাস)
মানৱ সভ্যতা আৰু সংস্কৃতি বৈচিত্ৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ। পৃথিৱীৰ ভিন্ন প্ৰান্তত বাস কৰা মানুহৰ জীৱনশৈলী, ৰীতি-নীতি, সামাজিক ব্যৱস্থা আৰু আৱেগিক প্ৰকাশৰ ধৰণ ইমানেই বেলেগ যে কেতিয়াবা সেইবোৰ সাধাৰণ মানুহৰ বাবে কল্পনাৰো অগোচৰ হৈ পৰে। মৃত্যু পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ, নিষ্ঠুৰ আৰু চিৰন্তন সত্য। আপোনজনৰ মৃত্যু হ'লে সকলোৱে কান্দে, দুখ কৰে আৰু মৃতদেহটো সন্মানেৰে সৎকাৰ কৰে। আধুনিক সমাজত সাধাৰণতে মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱা বা জুইত জ্বলাই দিয়াটোৱেই একমাত্ৰ গ্ৰহণযোগ্য পৰম্পৰা বুলি গণ্য কৰা হয়।
কিন্তু এই বিশাল পৃথিৱীত এনেকুৱাও কিছুমান জনজাতি আছে, যিয়ে নিজৰ প্ৰিয়জনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁলোকৰ মৃতদেহ বা ছাই পৰিয়ালৰ সকলোৱে একেলগে লগ হৈ খায়।
এই কথাটো শুনিবলৈ আমাৰ বাবে অতি আচহুৱা, নিষ্ঠুৰ বা ভয়ংকৰ যেন লাগিলেও, তেওঁলোকৰ বাবে ই এক পৱিত্ৰ আৰু আৱেগিক পৰম্পৰা। বিজ্ঞান আৰু মানৱবিজ্ঞানৰ ভাষাত এই প্ৰথাটোক এণ্ডোকেনিবালিজম বুলি কোৱা হয়। তেওঁলোকে এই কাৰ্য কেতিয়াও কোনো ভোকৰ তাড়নাত বা হিংস্ৰ মানসিকতাৰ বাবে নকৰে। বৰঞ্চ প্ৰিয়জনৰ প্ৰতি থকা অসীম মৰম, গভীৰ শ্ৰদ্ধা আৰু তেওঁলোকৰ আত্মাক নিজৰ মাজত চিৰদিনৰ বাবে জীয়াই ৰখাৰ এক ঐকান্তিক প্ৰয়াস হিচাপেহে এই কাৰ্য কৰে।
🔴 ইয়ানোমামি জনজাতিৰ শোক পালনৰ প্ৰথা
◽ দক্ষিণ আমেৰিকাৰ ব্ৰাজিল আৰু ভেনিজুৱেলাৰ বিশাল আমাজন অৰণ্যৰ গভীৰতাত বাস কৰা ইয়ানোমামি জনজাতিৰ লোকসকলৰ মৃত্যুৰ পৰম্পৰা অতি ব্যতিক্ৰম আৰু গভীৰ অৰ্থপূৰ্ণ।
◽ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে মৃত্যুৰ পিছত মানুহৰ আত্মা তেতিয়ালৈকে প্ৰকৃত শান্তিৰে থাকিব নোৱাৰে, যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকৰ ভৌতিক শৰীৰটো সম্পূৰ্ণৰূপে শেষ হৈ নাযায় আৰু পৰিয়ালৰ মানুহে তেওঁলোকক নিজৰ শৰীৰৰ মাজত সামৰি নলয়।
◽ যেতিয়া এই জনজাতিৰ কোনো এজন ব্যক্তিৰ মৃত্যু হয়, তেতিয়া তেওঁলোকে প্ৰথমে মৃতদেহটো জুইত পুৰি পেলায়। তাৰ পিছত সেই পোৰা ছাইখিনি আৰু হাড়ৰ টুকুৰাবোৰ অতি সাৱধানেৰে সংগ্ৰহ কৰে।
◽ এই হাড়বোৰ অতি মিহিকৈ গুড়ি কৰি ছাইৰ সৈতে মিহলাই এটা বিশেষ পাত্ৰত সযতনে ৰাখি থোৱা হয়। মৃত্যুৰ প্ৰায় এমাহ বা তাতকৈ বেছি দিনৰ পিছত গোটেই গাঁৱৰ মানুহ একেলগ হয়।
◽ তেওঁলোকে কলৰ পৰা তৈয়াৰী এবিধ বিশেষ ধৰণৰ চুপ বা জুলীয়া আহাৰ প্ৰস্তুত কৰে আৰু তাত মৃতকৰ সেই ছাই আৰু হাড়ৰ গুড়িবোৰ মিহলাই দিয়ে।
◽ তাৰ পিছত পৰিয়ালৰ সদস্যসকল আৰু আত্মীয়-স্বজনে সেই চুপখিনি অতিশয় শ্ৰদ্ধাৰে আৰু শোকৰ মাজেৰে খায়। তেওঁলোকৰ দৃঢ় বিশ্বাস যে এনেদৰে খালে মৃতকৰ আত্মা তেওঁলোকৰ শৰীৰৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰে আৰু প্ৰিয়জন সদায় তেওঁলোকৰ লগতেই জীয়াই থাকে।
🔴 ৱাৰি জনজাতিৰ অনন্য দৃষ্টিভংগী আৰু বিশ্বাস
◽ ব্ৰাজিলৰ আমাজন অঞ্চলত বাস কৰা আন এটা উল্লেখযোগ্য জনজাতি হ'ল ৱাৰি। বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে তেওঁলোকৰ মাজতো প্ৰিয়জনৰ মৃতদেহৰ অংশ খোৱাৰ প্ৰথা বহুলভাৱে প্ৰচলিত আছিল।
◽ আমাৰ সমাজত মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱাটো সন্মানৰ প্ৰতীক বুলি ধৰা হয়। কিন্তু ৱাৰি জনজাতিৰ চিন্তা আৰু বিশ্বাস একেবাৰে বিপৰীত আছিল।
◽ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মাটিত মৃতদেহ এটা পুতি থ'লে মাটিৰ চেঁচা, সেমেকা আৰু আন্ধাৰ পৰিৱেশত মৃতদেহটো গেলি-পচি যোৱাটো অতিশয় কষ্টকৰ আৰু মৃতকৰ প্ৰতি ঘোৰ অৱমাননাজনক। আপোনজনক মাটিৰ পোক-পৰুৱাই খোৱাটো তেওঁলোকে মানসিকভাৱে সহ্য কৰিব নোৱাৰিছিল।
◽ সেয়েহে, তেওঁলোকে মৃতদেহটো জুইত সেকি পৰিয়ালৰ সকলোৱে মিলি ভক্ষণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে, মাটিৰ চেঁচা পৰিৱেশতকৈ পৰিয়ালৰ মানুহৰ পেটৰ ভিতৰখন বহুত বেছি উম লগা, পৱিত্ৰ আৰু নিৰাপদ স্থান।
◽ অৱশ্যে পিছলৈ আধুনিক সমাজৰ প্ৰভাৱ, খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ আগমন আৰু চৰকাৰী কঠোৰ বাধাৰ ফলত তেওঁলোকে এই প্ৰথা লাহে লাহে সম্পূৰ্ণৰূপে এৰিবলৈ বাধ্য হয়।
🔴 পাপুৱা নিউগিনিৰ ফৰে জনজাতি আৰু এক কৰুণ পৰিণতি
◽ পাপুৱা নিউগিনিৰ গভীৰ অৰণ্যত বাস কৰা ফৰে নামৰ জনজাতিটোৰ মাজতো আপোনজনৰ মৃতদেহ খোৱাৰ নিয়ম প্ৰচলিত আছিল।
◽ তেওঁলোকেও মৃতকৰ আত্মাক নিজৰ গাঁৱতেই ধৰি ৰাখিবলৈ, মৃতকৰ জ্ঞান, সাহস তথা শক্তি লাভ কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ মৃতদেহ ভক্ষণ কৰিছিল।
◽ এই প্ৰথা অনুসৰি, গাঁৱৰ পুৰুষসকলে সাধাৰণতে মৃতকৰ মাংস খাইছিল আৰু মহিলা তথা শিশুসকলক মগজু আৰু অন্যান্য অংশবোৰ খাবলৈ দিয়া হৈছিল।
◽ কিন্তু এই আৱেগিক প্ৰথা শেষলৈ তেওঁলোকৰ বাবে এক ভয়ংকৰ অভিশাপ হৈ পৰিছিল। ১৯৫০ চনৰ আশে-পাশে ফৰে জনজাতিৰ মাজত কুৰু নামৰ এবিধ অতি ভয়ংকৰ আৰু ৰহস্যময় স্নায়ৱিক ৰোগে দেখা দিছিল।
◽ চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ বিশদ গৱেষণাৰ অন্তত প্ৰমাণিত হৈছিল যে সংক্ৰমিত মৃতকৰ মগজু খোৱাৰ বাবেই এই মাৰাত্মক ৰোগ বিয়পিছিল, যিয়ে মহিলা আৰু শিশুসকলক বেছিকৈ আক্ৰান্ত কৰিছিল। এই ৰোগৰ ফলত মানুহে নিয়ন্ত্ৰণহীনভাৱে কঁপিছিল আৰু হাঁহি হাঁহিয়ে মৃত্যুমুখত পৰিছিল। পৰিস্থিতিৰ ভয়াবহতা দেখি পিছলৈ এই প্ৰথা সম্পূৰ্ণৰূপে নিষিদ্ধ কৰা হয়।
🔴 এক গভীৰ উপলব্ধি
◽ বাহিৰৰ পৰা চাবলৈ গ'লে মৃতদেহ ভক্ষণ কৰা এই কাৰ্য আমাৰ বাবে অসভ্য, নিষ্ঠুৰ আৰু ঘিণ লগা বুলি মনে ধৰিব পাৰে। কাৰণ আমাৰ সমাজ ব্যৱস্থা আৰু সংস্কাৰে আমাক বেলেগ ধৰণে চিন্তা কৰিবলৈ শিকাইছে।
◽ কিন্তু মানৱবিজ্ঞানৰ বহল দৃষ্টিকোণৰ পৰা চালে সহজে বুজা যায় যে এই জনজাতিসমূহৰ মানৱীয় আৱেগ আমাৰ দৰেই অত্যন্ত গভীৰ। তেওঁলোকৰ এই আচহুৱা কাৰ্যৰ আঁৰত কোনো ঘৃণা বা অমানৱীয়তা লুকাই থকা নাছিল।
◽ বৰঞ্চ, ই আছিল মৃত্যুৰ দৰে চিৰন্তন বিচ্ছেদক অস্বীকাৰ কৰাৰ এক নিৰন্তৰ প্ৰয়াস। প্ৰিয়জনক হেৰুৱাৰ বেদনাই মানুহক কিমান নিঠৰুৱা আৰু অসহায় কৰে, সেয়া পৃথিৱীৰ সকলো মানুহৰ বাবে একেই।
◽ তেওঁলোকে মাথোঁ নিজৰ প্ৰিয়জনক মাটিৰ বুকুত বা জুইৰ লেলিহান শিখাত চিৰদিনৰ বাবে হেৰাই যাবলৈ নিদি, নিজৰ শৰীৰৰ অংশ কৰি আজীৱন সাঁচি ৰাখিব বিচাৰিছিল। এইয়া তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ আধাৰত প্ৰেম, শ্ৰদ্ধা আৰু চিৰস্থায়ী সম্পৰ্কৰ এক অনন্য, ব্যতিক্ৰমী আৰু আৱেগিক প্ৰকাশ মাত্ৰ।
