শিৱ পূজাৰ বাবে পৱিত্ৰ ভস্ম (বিভূতি) প্ৰস্তুত কৰাৰ বিধি আৰু মহত্ত্ব
( অপূৰ্ব দাস )
ভাৰতীয় সনাতন ধৰ্ম আৰু বিশেষকৈ শৈৱ পৰম্পৰাত 'ভস্ম' বা 'বিভূতি'ৰ স্থান অতি উচ্চ। দেৱাদিদেৱ মহাদেৱক 'ভস্মপ্ৰিয়' বুলিও অভিহিত কৰা হয়, কাৰণ তেওঁ নিজৰ গোটেই শৰীৰত শ্মশানৰ চিতাভস্ম সানি থাকে। শিৱ পূজাৰ বাবে ভস্ম অপৰিহাৰ্য। এই পৱিত্ৰ ভস্মই মানুহৰ নশ্বৰতা, সংসাৰৰ প্ৰতি অনাসক্তি আৰু আত্মশুদ্ধিৰ প্ৰতীক বহন কৰে। বজাৰত পোৱা সুগন্ধিযুক্ত কৃত্ৰিম ভস্মতকৈ ঘৰতে শাস্ত্ৰসন্মতভাৱে প্ৰস্তুত কৰা ভস্ম শিৱলিংগত অৰ্পণ কৰিলে অধিক আধ্যাত্মিক সুফল পোৱা যায়।
তলত শিৱ পূজাৰ বাবে ব্যৱহাৰ হোৱা পৱিত্ৰ ভস্ম প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতি, প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী আৰু ইয়াৰ নিয়মাৱলী তলত উল্লেখ কৰা হ'ল -
⚪ ভস্ম কি আৰু ইয়াৰ প্ৰকাৰ
সংস্কৃত শব্দ 'ভস্ম'ৰ অৰ্থ হৈছে যি পদাৰ্থই আমাৰ পাপসমূহক ভক্ষণ কৰে বা নাশ কৰে (ভৰ্ত্সন)। ইয়াক 'বিভূতি' বুলিও কোৱা হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে দিব্য ঐশ্বৰ্য। শাস্ত্ৰত কেইবা ধৰণৰ ভস্মৰ উল্লেখ আছে:
◽ শান্তিক ভস্ম: যজ্ঞ বা হোমৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ভস্ম।
◽ পৌশ্তিক ভস্ম বা কল্প ভস্ম : গোবৰ আৰু বিশেষ বনৌষধি জ্বলাই প্ৰস্তুত কৰা ভস্ম।
◽ কামদ ভস্ম: বিশেষ কামনা পূৰণৰ বাবে তন্ত্ৰোত পদ্ধতিত প্ৰস্তুত কৰা ভস্ম।
👉 শিৱ পূজাৰ বাবে সাধাৰণতে 'কল্প ভস্ম' বা গোবৰৰ পৰা তৈয়াৰী ভস্ম সৰ্বাধিক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।
⚪ ভস্ম প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী
বিশুদ্ধ ভস্ম প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আপোনাক তলত উল্লেখ কৰা প্ৰাকৃতিক আৰু পৱিত্ৰ সামগ্ৰীসমূহৰ প্ৰয়োজন হ'ব:
◽ গৰুৰ গোবৰ: কেৱল যি গৰু কেৱল ঘাঁহ খায় তেনে গৰুৰ সতেজ গোবৰ সংগ্ৰহ কৰিব। জাৰ্ছী বা গাইগৰুৰ গোবৰতকৈ ষাৰ গৰুৰ গোবৰত অধিক সাত্বিক গুণ থাকে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
◽ শুকান কাঠ বা সমিধ: যজ্ঞৰ বাবে আম, পলাশ, বৰগছ বা অশ্বত্থ গছৰ সৰু শুকান ডাল।
◽ দেশী গৰুৰ ঘিউ: হোমৰ জুই প্ৰজ্জ্বলিত কৰিবলৈ।
◽ খোৱা কৰ্পূৰ: জুই জ্বলাবলৈ।
◽ হৱন সামগ্ৰী: তিল, যৱ, চাউল (অক্ষত: হালধি পানী মিহলি কৰা ভাঙি নোযোৱা চাউল ২১ টা ), গুড়, আৰু সুগন্ধি বনৌষধিৰ মিশ্ৰণ।
◽ তাম বা মাটিৰ পাত্ৰ: ভস্ম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ।
◽ বগা কপাহী কাপোৰ: ঢাকনি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ।
⚪ ভস্ম প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতি
ভস্ম প্ৰস্তুত কৰাটো কেৱল এক ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়া নহয়, ই এক আধ্যাত্মিক ক্ৰিয়া। সেয়েহে তলত দিয়া পদ্ধতিবোৰ ভক্তিভাৱেৰে পালন কৰা উচিত:
(১) গোবৰ সংগ্ৰহ আৰু শুকোৱা:
প্ৰথমতে, পৱিত্ৰ মনেৰে গৰুৰ গোবৰ সংগ্ৰহ কৰক। মনত ৰাখিব, গোবৰখিনি যাতে মাটিত পৰি লেতেৰা নহয়। এই গোবৰখিনিৰ পৰা সৰু সৰু ঘূৰণীয়া বা চেপেটা আকৃতিৰ পিঠাৰ দৰে তৈয়াৰ কৰক। এইবোৰক ৰদত ভালদৰে শুকুৱাব লাগিব যাতে ই সম্পূৰ্ণৰূপে জুইত জ্বলি যায়।
কোনো ধৰণৰ পঁচা বা ভেকেুৰ লগা গোবৰ ব্যৱহাৰ নকৰিব।
(২) হোম বা যজ্ঞৰ আয়োজন:
ভস্ম প্ৰস্তুত কৰিবলৈ এটা সৰু যজ্ঞ বা হোমৰ আয়োজন কৰিব লাগে। ঘৰৰ কোনো পৱিত্ৰ ঠাইত মাটিৰে বা ইটাৰে এটা সৰু বেদী বা কুণ্ড নিৰ্মাণ কৰক। ইয়াক গোবৰ-মাটিৰে লেপি শুদ্ধ কৰি লওক।
(৩) অগ্নি সংযোগ:
শুকান গোবৰৰ পিঠাবোৰ কুণ্ডটোত সুন্দৰকৈ সজাই লওক। তাৰ ওপৰত অলপ কৰ্পূৰ আৰু দেশী ঘিউ ঢালি জুই জ্বলাওক। জুই জ্বলোৱাৰ সময়ত মহাদেৱৰ নাম বা মন্ত্ৰ ১০৮ বাৰ উচ্চাৰণ কৰিব।
(৪) মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ আৰু আহুতি:
জুই যেতিয়া ভালদৰে জ্বলি উঠিব, তেতিয়া তাত হৱন সামগ্ৰী (তিল, যৱ, চাউল আদি) আহুতি হিচাপে অৰ্পণ কৰক। এই সময়ত আপুনি "ওঁ নমঃ শিৱায়" বা "ওঁ ত্ৰ্যম্বকং যজামহে..." (মহামৃত্যুঞ্জয় মন্ত্ৰ) ১০৮ বাৰ জপ কৰিব । আপোনাৰ প্ৰতিটো আহুতিৰ সৈতে ভস্মৰ পৱিত্ৰতা বৃদ্ধি পায়। মনত ৰাখিব, জুইকুৰা যাতে সম্পূৰ্ণৰূপে জ্বলি থাকে আৰু কেৱল বগা ছাই অৱশিষ্ট থাকে। কলা অংশ বা আধা পোৰা এঙাৰ যাতে নাথাকে, তাৰ বাবে জুইকুৰা ভালদৰে জ্বলাব।
(৫) স্বাভাৱিক ভাৱে জুই নুমুৱাব
যজ্ঞ সমাপ্ত হোৱাৰ পাছত জুইকুৰা স্বাভাৱিকভাৱে নুমাবলৈ দিয়ক। পানী ঢালি নুমুৱাব নালাগে। ই আপোনা-আপুনি ঠাণ্ডা হ'লেহে তাৰ গুণাগুণ অটুট থাকে। এই প্ৰক্ৰিয়াটোত কেইবা ঘণ্টা বা গোটেই ৰাতিও লাগিব পাৰে।
(৬) ভস্ম সংগ্ৰহ আৰু শোধন:
জুই নুমুৱাৰ পাছত যি বগা ছাই বা ভস্ম জমা হ'ব, সেয়া অতি সাৱধানে এটা পৰিষ্কাৰ পাত্ৰত সংগ্ৰহ কৰক। এই ভস্মখিনি খহটা হৈ থাকিব পাৰে। সেয়েহে, এখন মিহি বগা কপাহী কাপোৰ লৈ ভস্মখিনি ভালদৰে চালি লওক। কাপোৰৰ মাজেৰে সৰকি যোৱা মিহি পাউদাৰখিনিয়ে হৈছে বিশুদ্ধ 'ভস্ম' বা 'বিভূতি'।
⚪ ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ নিয়ম
প্ৰস্তুত কৰা এই পৱিত্ৰ ভস্মখিনি ব্যৱহাৰৰ বাবেও কিছুমান নিয়ম আছে:
◽ সংৰক্ষণ: ভস্মখিনি সদায় এটা শুকান, বতাহ সোমাব নোৱাৰা পাত্ৰত ৰাখিব। তাম, ৰূপ বা কাঠৰ টেমা ব্যৱহাৰ কৰাটো উত্তম। প্লাষ্টিকৰ পাত্ৰ ব্যৱহাৰ নকৰাই ভাল।
◽ শিৱ পূজা: শিৱৰাত্ৰি বা যিকোনো সোমবাৰে শিৱ পূজা কৰোঁতে এই ভস্ম শিৱলিংগত ত্ৰিপুণ্ড্ৰ (তিনিডাল আঁচ) হিচাপে অৰ্পণ কৰক। শিৱলিংগ স্নান কৰোৱাৰ পাছত ভস্ম লেপন কৰিলে মহাদেৱ সন্তুষ্ট হয়।
◽ নিজৰ বাবে: পূজাৰ শেষত প্ৰসাদ স্বৰূপে এই ভস্ম কপালত, ডিঙিত বা বাহুত লগালে শৰীৰৰ নেতিবাচক শক্তি দূৰ হয় আৰু মনলৈ শান্তি আহে।
⚪ ভস্মৰ আধ্যাত্মিক তাৎপৰ্য
আপুনি হয়তো ভাবিব পাৰে, ইমান কষ্ট কৰি ভস্ম প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰয়োজন কি? ইয়াৰ উত্তৰ গভীৰ আধ্যাত্মিকতাত নিহিত হৈ আছে:
◽ অহংকাৰ নাশ: জুইত যেনেকৈ কাঠ বা গোবৰ জ্বলি ছাই হৈ যায়, তেনেকৈ ভস্মই আমাৰ কাম, ক্ৰোধ, লোভ আৰু মোহক ভস্মীভূত কৰাৰ ইংগিত দিয়ে।
◽ নশ্বৰতাৰ সোঁৱৰণ: ভস্মই আমাক মনত পেলাই দিয়ে যে এদিন আমাৰ এই শৰীৰটোও জুইত জ্বলি ছাই হৈ যাব। গতিকে সংসাৰৰ প্ৰতি অত্যধিক মোহ ৰখা অনুচিত।
◽ শিৱৰ প্ৰসাদ: যিহেতু এই ভস্ম মন্ত্ৰ আৰু হোমৰ জুইত পৱিত্ৰ হৈছে, ইয়াত অগ্নি দেৱতা আৰু ৰুদ্ৰৰ শক্তি নিহিত থাকে। ই ৰক্ষা কবচৰ দৰে কাম কৰে।
⚪ সাৱধানতা
ভস্ম প্ৰস্তুত কৰোঁতে তলত দিয়া কথাবোৰত গুৰুত্ব দিব:
◽ গোবৰখিনি যাতে কোনো ধৰণৰ প্লাষ্টিক বা অপৱিত্ৰ বস্তুৰ সংস্পৰ্শলৈ নাহে।
◽ জুই জ্বলাবলৈ কেৰাচিন বা ডিজেল কেতিয়াও ব্যৱহাৰ নকৰিব; কেৱল ঘিউ বা খোৱা কৰ্পূৰহে ব্যৱহাৰ কৰিব।
◽ প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত জোতা-চেন্দেল খুলি শুদ্ধ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিব।
এইদৰে শুদ্ধ পদ্ধতি আৰু ভক্তিৰে ঘৰতে প্ৰস্তুত কৰা ভস্মই আপোনাৰ শিৱ পূজাক পূৰ্ণতা প্ৰদান কৰিব। মহাদেৱৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিবলৈ এই পৱিত্ৰ ভস্মই মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিব।
