পুৰুষৰ যৌনাংগত কিয় বগা চামনি পৰে আৰু খজুৱতি হয়?
( অপূৰ্ব দাস )
পুৰুষৰ যৌনাংগত বগা বগা চামনি পৰা আৰু প্ৰবল খজুৱতি হোৱাটো এটা অতি সচৰাচৰ দেখা দিয়া সমস্যা। চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ভাষাত ইয়াক সাধাৰণতে ‘বেলেনাইটিছ’ (Balanitis) বা ‘কেনডিডিয়েচিছ’ (Candidiasis/Yeast Infection) বুলি কোৱা হয়। এই সমস্যাটো অৱহেলা কৰিলে ই গুৰুতৰ ৰূপ ল’ব পাৰে।
(১) এই সংক্ৰমণৰ কাৰণ কি বা কিহৰ বাবে এনে হয়?
বেছিভাগ ক্ষেত্ৰত এই বগা চামনি পৰা আৰু খজুৱতিৰ মূল কাৰণ বেক্টেৰিয়া নহ'ব পাৰে, এবিধ ভেঁকুৰো (Fungus) হ'ব পাৰে।
• কেণ্ডিডা এলবিকানছ (Candida albicans): এইটো হৈছে এবিধ ইষ্ট (Yeast) বা ভেঁকুৰ। আমাৰ শৰীৰত এই ভেঁকুৰ কম পৰিমাণে থাকেই, কিন্তু যেতিয়া যৌনাংগৰ ঠাইখিনি বেছি সময় ধৰি সেমেকা হৈ থাকে বা চাফ-চিকুণতা বজাই ৰখা নহয়, তেতিয়া এই ভেঁকুৰৰ বংশবৃদ্ধি দ্ৰুতগতিত হয়। ইয়াৰ ফলতেই বগা দৈৰ দৰে চামনি পৰে আৰু খজুৱতি হয়।
• বেক্টেৰিয়াৰ সংক্ৰমণ (Bacterial Infection): কেতিয়াবা কেণ্ডিডাৰ লগতে বেক্টেৰিয়াৰ সংক্ৰমণো হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ ‘ষ্ট্ৰেপট’কক্কাচ’ (Streptococcus) বা ‘ষ্টেফাইলোকক্কাচ’ (Staphylococcus) নামৰ বেক্টেৰিয়াই এই সমস্যা সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
• স্মেগমা (Smegma): লিংগৰ ছালৰ তলত জমা হোৱা তেলজাতীয় পদাৰ্থ আৰু মৰা ছালৰ সংমিশ্ৰণক 'স্মেগমা' বোলে। যদি নিয়মীয়াকৈ চাফা কৰা নহয়, তেন্তে এই স্মেগমা জমা হৈ বগা চামনিৰ দৰে দেখা দিয়ে আৰু তাত বেক্টেৰিয়া বা ভেঁকুৰ সহজে গঢ় লৈ উঠে।
• মধুমেহ (Diabetes): যাৰ ডায়েবেটিছ বা সুগাৰৰ সমস্যা আছে, তেওঁলোকৰ প্ৰস্ৰাৱত শৰ্কৰাৰ পৰিমাণ বেছি থাকে। এই শৰ্কৰাই ভেঁকুৰ বা বেক্টেৰিয়াৰ বাবে খাদ্যৰ কাম কৰে, যাৰ ফলত এই সংক্ৰমণ বাৰে বাৰে হয়।
(২) ইয়াৰ ফলত কি কি ক্ষতি হ'ব পাৰে?
যদি এই সমস্যাটোৰ সঠিক সময়ত চিকিৎসা কৰা নহয়, তেন্তে ই কেৱল খজুৱতি বা বগা চামনিতেই আৱদ্ধ নাথাকে, ইয়াৰ পৰা তলত দিয়া সমস্যাবোৰ হ'ব পাৰে:
• বেলেনাইটিছ (Balanitis): লিংগৰ মণ্ড বা আগভাগ ৰঙা পৰা, ফুলি উঠা আৰু বিষ হোৱা।
• লিংগৰ ছাল ফাটি যোৱা: বেছি খজুৱতিৰ ফলত ছালবোৰ ফাটি ঘাঁ হ'ব পাৰে, যিয়ে প্ৰস্ৰাৱ কৰাৰ সময়ত বা যৌন সম্পৰ্কৰ সময়ত তীব্ৰ জ্বলা-পোৰা আৰু বিষৰ সৃষ্টি কৰে।
• ফাইমোচিছ (Phimosis): দীৰ্ঘদিন ধৰি সংক্ৰমণ থাকিলে লিংগৰ আগৰ ছালখন (Foreskin) ইমানেই টান হৈ পৰে যে তাক পিছলৈ টানি নিব নোৱাৰা অৱস্থা হয়। ইয়াৰ ফলত প্ৰস্ৰাৱ কৰাত বাধাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ প্ৰয়োজন হ'ব পাৰে।
• যৌন জীৱনত প্ৰভাৱ: বিষ আৰু অস্বস্তিৰ বাবে যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰাত কষ্ট হয় আৰু ইয়াৰ পৰা সংগীৰ লগত সম্পৰ্কত ফাট মেলাৰ সম্ভাৱনা থাকে।
• সংগীৰলৈ সংক্ৰমণ: আপোনাৰ পৰা এই ভেঁকুৰ বা বেক্টেৰিয়া আপোনাৰ যৌন সংগীৰ (মহিলা) শৰীৰলৈও বিয়পিব পাৰে, যাৰ ফলত তেওঁৰো যৌনাংগত খজুৱতি আৰু বগা স্ৰাৱ (White discharge) হ'ব পাৰে।
(৩) এনে লিংগ মুখেৰে চুপি দিয়াটো (Oral Sex) কিমান নিৰাপদ?
এই প্ৰশ্নটোৰ পোনপটীয়া উত্তৰ হৈছে— এই অৱস্থা কাৰ কৰা আছে ধৰিব নোৱাৰি । মুখেৰে যৌনাংগ চুপি দিয়াটো একেবাৰেই নিৰাপদ নহয়।
যেতিয়া আপোনাৰ যৌনাংগত সংক্ৰমণ (Infection) হৈ থাকে, সেই ঠাইত হাজাৰ হাজাৰ ভেঁকুৰ বা বেক্টেৰিয়া সক্ৰিয় হৈ থাকে। এনে অৱস্থাত যদি কোনোবাই সেই ঠাইত মুখেৰে চুপি দিয়ে (Oral Sex), তেন্তে সেই জীৱাণুবোৰ পোনপটীয়াকৈ তেওঁৰ মুখ, ডিঙি আৰু খাদ্যনলীলৈ গুচি যায়।
• ইয়াৰ ফলত ভয়ংকৰ ৰোগত আক্ৰান্ত হ'ব পাৰে।
• যৌনাংগৰ পৰা ভেঁকুৰ মুখৰ ভিতৰলৈ গৈ মুখত ঘা লগাব পাৰে।
• সংক্ৰমণ থকা অৱস্থাত ছাল পাতল হৈ থাকে, ফলত মুখৰ লেলাউটি বা দাঁতৰ ঘঁহনি লাগিলে যৌনাংগৰ ছাল ছিঙি তেজ ওলাব পাৰে।
• ই পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ দৃষ্টিৰেও অত্যন্ত অস্বাস্থ্যকৰ।
(৪) ইয়াৰ ফলত কি কি ৰোগ হ'ব পাৰে?
যদি সংক্ৰমিত যৌনাংগ মুখেৰে চুপি দিয়ে (Oral Sex) তেন্তে সংগীৰ (যিয়ে চুপি দিছে) তলত দিয়া ৰোগসমূহ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে:
(ক) অৰেল থ্ৰাছ (Oral Thrush):
যিহেতু যৌনাংগৰ বগা চামনিবোৰ প্ৰায়েই 'কেণ্ডিডা' ভেঁকুৰৰ বাবে হয়, অৰেল চেক্সৰ ফলত এই ভেঁকুৰ মুখলৈ বিয়পি পৰে। ইয়াৰ ফলত সংগীৰ জিভা, গালৰ ভিতৰভাগ আৰু ডিঙিত বগা বগা পদাৰ্থ জমা হয়, মুখত ঘা লাগে আৰু খোৱা-লোৱাত তীব্ৰ কষ্ট হয়।
(খ) ফেৰিনজাইটিছ বা ডিঙিৰ সংক্ৰমণ (Pharyngitis):
যদি সংক্ৰমণটো বেক্টেৰিয়াৰ বাবে হৈছে (যেনে- Gonorrhea), তেন্তে ই ডিঙিত মাৰাত্মক সংক্ৰমণ ঘটাব পাৰে। ডিঙি সুৰসুৰোৱা, বিষ হোৱা আৰু গিলিবলৈ কষ্ট হোৱা ইয়াৰ লক্ষণ।
(গ) যৌন ৰোগৰ বিস্তাৰ (STI Transmission):
যদিও বগা চামনি ভেঁকুৰৰ বাবেও হ'ব পাৰে, কিন্তু কেতিয়াবা ই 'গনেৰিয়া' (Gonorrhea), 'চিফিলিছ' (Syphilis) বা 'হাৰ্পিছ' (Herpes)ৰ দৰে যৌন ৰোগৰ লক্ষণো হ'ব পাৰে। এনে অৱস্থাত অৰেল চেক্স কৰিলে এই মাৰাত্মক ৰোগবোৰ মুখ আৰু শৰীৰৰ আন অংগলৈ বিয়পি পৰে।
• অৰেল গনেৰিয়া: ইয়াৰ ফলত ডিঙি ৰঙা পৰা, পূঁজো ওলাব পাৰে।
• অৰেল হাৰ্পিছ: মুখৰ ওচৰে-পাজৰে পানীজলাৰ দৰে ঘা হ'ব পাৰে।
◽পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিকাৰ (Advice & Treatment)
এই সমস্যাটো লুকুৱাই নাৰাখিব বা লাজ নকৰিব। ইয়াক সহজে নিৰাময় কৰিব পাৰি।
(১) চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ: অতি সোনকালে এজন চৰ্মৰোগ বিশেষজ্ঞ (Dermatologist) বা ইউৰোলজিষ্টক দেখুৱাওক। তেওঁলোকে আপোনাৰ বগা চামনিটো পৰীক্ষা কৰি সঠিক দৰৱ দিব। সাধাৰণতে ‘Clotrimazole’ বা ‘Fluconazole’ জাতীয় ক্ৰীম বা টেবলেট ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ দিয়া হয়। (চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ নোহোৱাকৈ দৰৱ নাখাব)।
(২) পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা:
• প্ৰতিদিনে গা ধোৱাৰ সময়ত লিংগৰ ছালখন (Foreskin) লাহেকৈ পিছলৈ টানি কুহুমীয়া গৰম পানী আৰু চাবোনেৰে চাফা কৰিব।
• চাবোন ব্যৱহাৰ কৰোঁতে সাৱধান হ'ব। সুগন্ধিযুক্ত বা কাঢ়া চাবোনে (Harsh Soap) জ্বলা-পোৰা বঢ়াব পাৰে। বেক্টেৰিয়া নাশক বা 'Intimate Wash' ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।
• চা্ফা কৰাৰ পিছত ঠাইখিনি শুকান কাপোৰেৰে মচি ল'ব, কাৰণ সেমেকা ঠাইত ভেঁকুৰ বেছি হয়।
(৩) ডায়েবেটিছ পৰীক্ষা:
যদি আপোনাৰ বয়স অলপ বেছি বা পৰিয়ালত কাৰোবাৰ ডায়েবেটিছ আছে, তেন্তে তেজত চেনীৰ পৰিমাণ পৰীক্ষা কৰাওক। সুগাৰ নিয়ন্ত্ৰণত নাথাকিলে এই বেমাৰ ভাল নহয়।
(৪) যৌন সম্পৰ্কৰ পৰা বিৰতি:
যেতিয়ালৈকে সংক্ৰমণটো সম্পূৰ্ণ ভাল নহয়, তেতিয়ালৈকে যৌন সম্পৰ্ক (Sexual Intercourse) বা অৰেল চেক্সৰ পৰা বিৰত থাকক। ইয়াৰ দ্বাৰা আপুনি আপোনাৰ সংগীকো সুৰক্ষিত ৰাখিব পাৰিব।
এইটো এটা সাধাৰণ সমস্যাও হ'ব পাৰে, যিটো মূলতঃ ভেঁকুৰৰ সংক্ৰমণৰ ফলত হয়। পৰিষ্কাৰকৈ থাকিলে আৰু সঠিক ক্ৰীম লগালে ই ৩-৭ দিনৰ ভিতৰত ভাল হৈ যায়। কিন্তু অবহেলা কৰিলে বা এই অৱস্থাত অৰেল চেক্স কৰিলে ই আপোনাৰ আৰু আপোনাৰ সংগী—উভয়ৰে বাবে বিপজ্জনক হ'ব পাৰে।