🔴 আজি বিশ্ব হেপাটাইটিছ দিৱস। হেপাটাইটিছ A,B,C, D-ৰ লক্ষণ আৰু সম্পূৰ্ণ চিকিৎসা।
( অপূৰ্ব দাস )
প্ৰতি বছৰে ২৮ জুলাই তাৰিখে সমগ্ৰ বিশ্বতে 'বিশ্ব হেপাটাইটিছ দিৱস' পালন কৰা হয়। ন'বেল বঁটা বিজয়ী বিজ্ঞানী ড° বাৰুখ ব্লামবাৰ্গৰ জন্মদিনৰ লগত সংগতি ৰাখি এই দিনটো নিৰ্বাচন কৰা হৈছে। তেখেতেই ১৯৬৭ চনত হেপাটাইটিছ B ভাইৰাছ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াৰ প্ৰতিষেধক উদ্ভাৱন কৰিছিল। এই দিৱসৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে হেপাটাইটিছ ৰোগৰ ভয়াৱহতাৰ বিষয়ে জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা, ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ বাবে মানুহক উৎসাহিত কৰা আৰু ইয়াক প্ৰতিৰোধ কৰাৰ উপায়সমূহৰ বিষয়ে সমাজক জ্ঞান দিয়া। হেপাটাইটিছ হৈছে যকৃত বা লিভাৰৰ এক প্ৰদাহজনিত ৰোগ। যকৃত আমাৰ শৰীৰৰ এক অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ যিয়ে তেজ পৰিষ্কাৰ কৰা, সংক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া আৰু হজম শক্তিত সহায় কৰে।
যেতিয়া যকৃতত প্ৰদাহ হয়, তেতিয়া ইয়াৰ স্বাভাৱিক কাম-কাজত ব্যাঘাত জন্মে। সাধাৰণতে ভাইৰাছৰ সংক্ৰমণৰ ফলত এই ৰোগ হয়। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ মতে, বিশ্বত কোটি কোটি লোক হেপাটাইটিছ ৰোগত আক্ৰান্ত আৰু ইয়াৰ ফলত প্ৰতি বছৰে বহু লোকৰ মৃত্যু হয়। তলত হেপাটাইটিছ A, B, C আৰু D ৰোগৰ কাৰণ, বিস্তাৰ আৰু চিকিৎসাৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হ'ল।
🔴 হেপাটাইটিছৰ সাধাৰণ লক্ষণসমূহ
হেপাটাইটিছৰ প্ৰকাৰ যিয়েই নহওক কিয়, আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ শৰীৰত কিছুমান সাধাৰণ লক্ষণ দেখা যাব পাৰে।
◽ অত্যাধিক ভাগৰ লগা আৰু দুৰ্বল অনুভৱ কৰা।
◽ ছাল আৰু চকুৰ বগা অংশ হালধীয়া পৰা, যাক আমি জণ্ডিচ বা পাণ্ডু ৰোগ বুলি কওঁ।
◽ প্ৰস্ৰাৱৰ ৰং অস্বাভাৱিকভাৱে ডাঠ বা গাঢ় সৰিয়হৰ তেলৰ দৰে হোৱা।
◽ শৌচৰ ৰং শেঁতা বা বগা ধৰণৰ হোৱা।
◽ পেটৰ সোঁফালে ওপৰৰ অংশত বিষ বা অস্বস্তি অনুভৱ কৰা।
◽ ভোক নলগা, ওকালতি অহা বা বমি হোৱা।
◽ গাঁঠিৰ বিষ আৰু লগত পাতলীয়া জ্বৰ উঠা।
🔴 হেপাটাইটিছ A কি আৰু কেনেকৈ হয়
◽ হেপাটাইটিছ A হৈছে হেপাটাইটিছ A ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হোৱা যকৃতৰ এক সংক্ৰমণ। এই ৰোগ সাধাৰণতে হ্ৰস্বম্যাদী হয় আৰু ই দীৰ্ঘম্যাদী ৰোগলৈ পৰিৱৰ্তিত নহয়। বেছিভাগ ৰোগীয়ে কেইসপ্তাহমানৰ ভিতৰতে সম্পূৰ্ণ আৰোগ্য লাভ কৰে।
◽ এই ৰোগ প্ৰধানকৈ দূষিত পানী আৰু খাদ্যৰ জৰিয়তে বিয়পে। আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ মল-মূত্ৰৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা পানী বা খাদ্য গ্ৰহণ কৰিলে এই ৰোগ হোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি। ৰাস্তাৰ কাষৰ অস্বাস্থ্যকৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰা আৰু অনাময় ব্যৱস্থা উন্নত নোহোৱা ঠাইত ইয়াৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ বেছি।
🔴 হেপাটাইটিছ A ৰ সম্পূৰ্ণ চিকিৎসা
◽ হেপাটাইটিছ A ৰ ভাইৰাছ ধ্বংস কৰিবলৈ কোনো নিৰ্দিষ্ট এণ্টিভাইৰেল ঔষধ নাই।
◽ ৰোগীয়ে পৰ্যাপ্ত জিৰণি লোৱাটো ঔষধৰ দৰেই গুৰুত্বপূৰ্ণ।
◽ শৰীৰত পানীৰ অভাৱ দূৰ কৰিবলৈ প্ৰচুৰ পৰিমাণে পানী, ফলৰ ৰস, গ্লুক'জ পানী আৰু জুলীয়া আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব লাগে।
◽ সহজতে হজম হোৱা স্বাস্থ্যকৰ আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্য খাব লাগে। তেল, মচলাযুক্ত আৰু চৰ্বি জাতীয় খাদ্য পৰিহাৰ কৰিব লাগে।
◽ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অবিহনে কোনো ধৰণৰ পেইনকিলাৰ বা অন্য ঔষধ সেৱন কৰিব নালাগে।
◽ হেপাটাইটিছ A প্ৰতিৰোধৰ বাবে নিৰাপদ ভেকচিন বা প্ৰতিষেধক উপলব্ধ আছে।
🔴 হেপাটাইটিছ B কি আৰু কেনেকৈ হয়
◽ হেপাটাইটিছ B হৈছে হেপাটাইটিছ B ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হোৱা এক ভয়াবহ ৰোগ। ই তীব্ৰ বা দীৰ্ঘম্যাদী দুয়ো ধৰণৰ হ'ব পাৰে। দীৰ্ঘম্যাদী হেপাটাইটিছ B য়ে যকৃতৰ চিৰ'চিছ, যকৃত বিকল হোৱা বা লিভাৰ কেন্সাৰৰ দৰে মাৰাত্মক অৱস্থাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
◽ এই ৰোগ আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ তেজ, বীৰ্য্য, বা অন্যান্য শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলেহে বিয়পে। অসংৰক্ষিত যৌন সংগম, সংক্ৰমিত বেজী বা চিৰিঞ্জৰ পুনৰ ব্যৱহাৰ, সংক্ৰমিত তেজ গ্ৰহণ আৰু সংক্ৰমিত গৰ্ভৱতী মাতৃৰ পৰা জন্মৰ সময়ত সন্তানলৈ এই ৰোগ বিয়পিব পাৰে।
🔴 হেপাটাইটিছ B ৰ সম্পূৰ্ণ চিকিৎসা
◽ তীব্ৰ হেপাটাইটিছ B ৰ বাবে সাধাৰণতে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ প্ৰয়োজন নহয়। পৰ্যাপ্ত জিৰণি আৰু পুষ্টিকৰ আহাৰৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাই নিজে ভাইৰাছবিধক নাশ কৰিব পাৰে।
◽ দীৰ্ঘম্যাদী হেপাটাইটিছ B ৰ ক্ষেত্ৰত এণ্টিভাইৰেল ঔষধ গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হয়। এই ঔষধসমূহে ভাইৰাছৰ বৃদ্ধি ৰোধ কৰে, যকৃতৰ ক্ষতি হোৱাত বাধা দিয়ে আৰু কেন্সাৰৰ আশংকা কমায়। ৰোগীয়ে দীৰ্ঘদিন ধৰি এই ঔষধ খাবলগীয়া হ'ব পাৰে।
◽ লিভাৰ চিৰ'চিছ গুৰুতৰ হ'লে লিভাৰ ট্ৰান্সপ্লাণ্ট বা যকৃত সংৰোপণ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।
◽ জন্মৰ লগে লগে শিশুক হেপাটাইটিছ B ৰ ছিটা দিয়াটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
🔴 হেপাটাইটিছ C কি আৰু কেনেকৈ হয়
◽ হেপাটাইটিছ C ভাইৰাছৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হোৱা ৰোগটোৱেই হৈছে হেপাটাইটিছ C। ই সাধাৰণতে দীৰ্ঘম্যাদী সংক্ৰমণৰ ৰূপ লয়। বহু মানুহৰ শৰীৰত এই ভাইৰাছটোৱে বছৰ বছৰ ধৰি কোনো লক্ষণ নেদেখুৱাকৈ নীৰৱে যকৃতৰ ক্ষতি কৰি থাকে।
◽ প্ৰধানকৈ সংক্ৰমিত তেজৰ আদান-প্ৰদানৰ জৰিয়তে এই ৰোগ বিয়পে। ড্ৰাগছ আসক্ত লোকসকলে একেটা চিৰিঞ্জ বহুবাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে, উপযুক্ত পৰীক্ষা নকৰাকৈ তেজ গ্ৰহণ কৰিলে, বা বীজাণুমুক্ত নকৰা সঁজুলিৰে টেটু আঁকিলে এই ৰোগ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আটাইতকৈ বেছি।
🔴 হেপাটাইটিছ C ৰ সম্পূৰ্ণ চিকিৎসা
◽ পূৰ্বতে হেপাটাইটিছ C ৰ চিকিৎসা অতি জটিল আছিল, কিন্তু বৰ্তমান আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ফলত ই সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰাময়যোগ্য।
◽ ডাইৰেক্ট-এক্টিং এণ্টিভাইৰেল টেবলেটৰ জৰিয়তে এই ৰোগৰ সফল চিকিৎসা কৰা হয়।
◽ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি নিৰ্দিষ্ট সময়লৈকে এই ঔষধৰ ক'ৰ্চ সম্পূৰ্ণ কৰিলে ৯৫ শতাংশৰো অধিক ৰোগী সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠে।
◽ দুখজনকভাৱে, হেপাটাইটিছ C ৰ প্ৰতিৰোধৰ বাবে বৰ্তমানলৈকে কোনো ফলপ্ৰসূ ভেকচিন আৱিষ্কাৰ হোৱা নাই। সেয়েহে পৰ্যাপ্ত সাৱধানতা অৱলম্বন কৰাই ইয়াক প্ৰতিৰোধৰ একমাত্ৰ উপায়।
🔴 হেপাটাইটিছ D কি আৰু কেনেকৈ হয়
◽ হেপাটাইটিছ D হৈছে যকৃতৰ এক বিৰল কিন্তু আটাইতকৈ গুৰুতৰ ভাইৰেল সংক্ৰমণ। ই হেপাটাইটিছ D ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হয়।
◽ এই ভাইৰাছৰ এটা বিশেষত্ব হ'ল যে ই অসম্পূৰ্ণ আৰু অকলশৰীয়াকৈ মানুহৰ শৰীৰত বৃদ্ধি হ'ব নোৱাৰে। কেৱল হেপাটাইটিছ B ত আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ শৰীৰতহে হেপাটাইটিছ D য়ে ক্ৰিয়া কৰিব পাৰে।
◽ হেপাটাইটিছ B ৰ দৰেই এই ৰোগো সংক্ৰমিত তেজ আৰু শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থৰ জৰিয়তে বিয়পে।
🔴 হেপাটাইটিছ D ৰ সম্পূৰ্ণ চিকিৎসা
◽ হেপাটাইটিছ D ৰ চিকিৎসা বৰ্তমানো চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান। সাধাৰণ এণ্টিভাইৰেল ঔষধসমূহ ইয়াৰ ক্ষেত্ৰত বৰ বেছি ফলপ্ৰসূ নহয়।
◽ ইয়াৰ বাবে প্ৰধানকৈ পেগাইলেটেড ইণ্টাৰফেৰন আলফা নামৰ ঔষধ দীৰ্ঘদিন ধৰি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বৰ্তমান কিছুমান নতুন ঔষধৰো গৱেষণা চলি আছে।
◽ যিহেতু হেপাটাইটিছ B নোহোৱাকৈ হেপাটাইটিছ D হ'ব নোৱাৰে, সেয়েহে হেপাটাইটিছ B ৰ সম্পূৰ্ণ ভেকচিন লোৱাটোৱেই হৈছে হেপাটাইটিছ D প্ৰতিৰোধ কৰাৰ আটাইতকৈ ফলপ্ৰসূ উপায়।
🔴 সাৱধানতা আৰু পৰামৰ্শ
◽ খোৱা পানী সদায় উতলাই আৰু চেকি খাব লাগে।
◽ আনৰ ব্যৱহৃত ৰেজাৰ, টুথব্ৰাছ বা বেজী কেতিয়াও ব্যৱহাৰ কৰিব নালাগে।
◽ যকৃতৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰি ৰাখিবলৈ মদ্যপান, গাহৰি মাংস, তেলেতীয়া খাদ্য সম্পূৰ্ণৰূপে ত্যাগ কৰিব লাগে।
◽ চিকিৎসকৰ নিৰ্দেশ মৰ্মে সময়মতে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰাই ৰোগৰ প্ৰাথমিক অৱস্থাতে চিনাক্তকৰণ কৰিলে ৰোগীয়ে এক সুস্থ জীৱন যাপন কৰিব পাৰে।
🔴 হেপাটাইটিছ A, B, C আৰু D ৰ ঔষধ আৰু চিকিৎসাৰ শেহতীয়া অৱস্থা
বৰ্তমান আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ উন্নতিত হেপাটাইটিছৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ বাবে ঔষধ আৰু প্ৰতিষেধক উপলব্ধ হৈছে। অৱশ্যে প্ৰতিটো ভাইৰাছৰ ঔষধৰ স্থিতি বেলেগ বেলেগ হয়:
🔴 হেপাটাইটিছ A
◽ ইয়াৰ ভাইৰাছ ধ্বংস কৰিবলৈ কোনো নিৰ্দিষ্ট এণ্টিভাইৰেল ঔষধ বৰ্তমানলৈকে ওলোৱা নাই।
◽ এই ৰোগ সাধাৰণতে নিজে নিজে আৰোগ্য হয়। শৰীৰত পানীৰ অভাৱ দূৰ কৰা, পুষ্টিকৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰা আৰু পৰ্যাপ্ত জিৰণি লোৱাই হৈছে ইয়াৰ মূল চিকিৎসা।
◽ ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে অতি ফলপ্ৰসূ ভেকচিন বা ছিটা উপলব্ধ আছে।
🔴 হেপাটাইটিছ B
◽ দীৰ্ঘম্যাদী (Chronic) হেপাটাইটিছ B ৰ চিকিৎসাৰ বাবে এণ্টিভাইৰেল ঔষধ ওলাইছে (যেনে- Entecavir, Tenofovir আদি)।
◽ এই ঔষধবোৰে ৰোগটো শৰীৰৰ পৰা সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল নকৰিলেও, ভাইৰাছৰ বৃদ্ধি ৰোধ কৰি যকৃতক কেন্সাৰ বা চিৰ'চিছৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰি ৰাখে।
◽ হেপাটাইটিছ B ৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ফলপ্ৰসূ ভেকচিন উপলব্ধ।
🔴 হেপাটাইটিছ C
◽ হয়, হেপাটাইটিছ C ৰ সম্পূৰ্ণ নিৰাময়কাৰী ঔষধ বৰ্তমান ওলাইছে আৰু ইয়াৰ চিকিৎসা অতি সহজ হৈ পৰিছে।
◽ ডাইৰেক্ট-এক্টিং এণ্টিভাইৰেল (DAAs) নামৰ টেবলেটৰ জৰিয়তে মাত্ৰ ৮ ৰ পৰা ১২ সপ্তাহৰ চিকিৎসাত ৯৫ শতাংশতকৈ অধিক ৰোগী সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠে।
◽ ঔষধ থাকিলেও, ইয়াক প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ এতিয়ালৈকে কোনো ভেকচিন আৱিষ্কাৰ হোৱা নাই।
🔴 হেপাটাইটিছ D
◽ হেপাটাইটিছ D ৰ চিকিৎসা কিছু জটিল যদিও ঔষধ উপলব্ধ আছে। প্ৰধানকৈ পেগাইলেটেড ইণ্টাৰফেৰন (Pegylated interferon) নামৰ ইনজেকচন দীৰ্ঘদিন ধৰি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
◽ শেহতীয়াকৈ Bulevirtide নামৰ এবিধ নতুন ঔষধো চিকিৎসা বিজ্ঞানত সংযোজিত হৈছে।
◽ যিহেতু হেপাটাইটিছ B ভাইৰাছ অবিহনে হেপাটাইটিছ D হ'ব নোৱাৰে, সেয়েহে হেপাটাইটিছ B ৰ ভেকচিন গ্ৰহণ কৰিলে হেপাটাইটিছ D আপোনা-আপুনি প্ৰতিৰোধ হয়।
