ডাঙৰ ব্যক্তিৰো কৃমি হ'ব পাৰে নে? কৃমি হ'লে কি কি ৰোগ হ'ব পাৰে?
( অপূৰ্ব দাস )
আমাৰ সমাজত সঘনাই শুনা পোৱা এটা অতি সাধাৰণ ভুল ধাৰণা হৈছে যে কৃমিৰ সংক্ৰমণ কেৱল সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ মাজতহে আৱদ্ধ। কিন্তু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ মতে এইটো সম্পূৰ্ণৰূপে ভিত্তিহীন। হয়, ডাঙৰ ব্যক্তিৰো কৃমি হ'ব পাৰে। দৰাচলতে, যিকোনো বয়সৰ ব্যক্তিয়েই কৃমিৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হ'ব পাৰে। পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ অভাৱ, লেতেৰা আৰু দূষিত পানী পান কৰা, বজাৰৰ পৰা অনা শাক-পাচলি ভালদৰে নুধুৱাকৈ খোৱা, আধা সিজা বা কেঁচা মাংস গ্ৰহণ কৰা, খালী ভৰিৰে মাটি বা বোকাত খোজ কঢ়া আদি বিভিন্ন কাৰণত ডাঙৰ মানুহৰ শৰীৰতো কৃমিৰ সংক্ৰমণ ঘটিব পাৰে। কৃমি হৈছে এবিধ পৰজীৱী প্ৰাণী যিয়ে মানুহৰ অন্ত্ৰত বা শৰীৰৰ আন অংশত বাহ লয় আৰু আমাৰ শৰীৰৰ প্ৰয়োজনীয় পুষ্টিসমূহ নিজে শুহি লৈ জীয়াই থাকে। ইয়াৰ ফলত শৰীৰত পুষ্টিহীনতাকে ধৰি বিভিন্ন ধৰণৰ ভয়ংকৰ ৰোগ আৰু স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে।
কৃমিৰ প্ৰকাৰ বিভিন্ন ধৰণৰ হ'ব পাৰে, যেনে- ঘূৰণীয়া কৃমি, ফিতা কৃমি, হাকুৱা কৃমি, সূতা কৃমি আদি। এই সকলোবোৰ কৃমিয়ে মানুহৰ দেহত ভিন ভিন ধৰণৰ প্ৰভাৱ পেলায়। তলত সৰু আৰু ডাঙৰ ব্যক্তিৰ কৃমি হোৱাৰ প্ৰধান লক্ষণসমূহ আৰু ইয়াৰ ফলত হ'ব পৰা ৰোগসমূহৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হ'ল।
(১) সৰুৰ কৃমি হোৱাৰ লক্ষণ
সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ ক্ষেত্ৰত কৃমিৰ সংক্ৰমণ অতি দ্ৰুত আৰু সাধাৰণভাৱে হয়। শিশুসকলে সাধাৰণতে মাটিৰ লগত খেলা-ধূলা কৰে আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ জ্ঞান কম থাকে বাবে তেওঁলোক বেছিকৈ আক্ৰান্ত হয়। শিশুৰ দেহত কৃমি হ'লে সাধাৰণতে তলত দিয়া লক্ষণসমূহ পৰিলক্ষিত হয়:
🔴 হজমৰ সমস্যা আৰু পেটৰ বিষ:
◽ শিশুৱে সঘনাই পেটৰ বিষৰ অভিযোগ কৰাটো কৃমি হোৱাৰ এক প্ৰধান লক্ষণ।
◽ শিশুটিৰ ভোক অস্বাভাৱিকভাৱে কমি যোৱা বা কেতিয়াবা অস্বাভাৱিকভাৱে বেছি ভোক লগা দেখা যায়।
◽ পেট সঘনাই ফুলি থকা, গেছৰ সমস্যা হোৱা আৰু পেটত অস্বস্তি অনুভৱ কৰা।
🔴 মলদ্বাৰত প্ৰচণ্ড খজুৱতি:
◽ বিশেষকৈ ৰাতিৰ ভাগত শিশুৰ মলদ্বাৰত প্ৰচণ্ড খজুৱতি হয়। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে সূতা কৃমিয়ে ৰাতিৰ ভাগত মলদ্বাৰৰ আশে-পাশে কণী পাৰে। ইয়াৰ ফলত শিশুৰ টোপনিত ব্যাঘাত জন্মে।
🔴 শাৰীৰিক বিকাশৰ বাধা আৰু পুষ্টিহীনতা:
◽ উপযুক্ত পৰিমাণৰ আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্য খোৱাৰ পিছতো শিশুৰ ওজন বৃদ্ধি নোহোৱা বা অস্বাভাৱিকভাৱে কমি যোৱা।
◽ শৰীৰত পুষ্টিহীনতা দেখা দিয়া, যাৰ ফলত শিশুটি দিনক দিনে দুৰ্বল আৰু ক্ষীণ হৈ পৰে।
🔴 টোপনিত দাঁত কৰকৰোৱা আৰু মুখৰ লালটি:
◽ বহুতো শিশুৱে ৰাতি গভীৰ টোপনিত শুই থকা অৱস্থাত দাঁত ঘঁহে বা কৰকৰায়। এইটো কৃমিৰ এটা অন্যতম লক্ষণ বুলি ধৰা হয়।
◽ টোপনিত মুখৰ পৰা লেলাউটি বা লালটি ওলোৱা।
🔴 শৌচৰ অস্বাভাৱিক পৰিৱৰ্তন:
◽ সঘনাই শৌচ কচা (কোষ্ঠকাঠিন্য) বা ডায়েৰিয়া হোৱা।
◽ কেতিয়াবা শৌচৰ লগত বগা সূতাৰ দৰে বা কেঁচুৰ দৰে জীৱিত বা মৃত কৃমি ওলোৱা দেখা যায়।
🔴 অন্যান্য মানসিক আৰু শাৰীৰিক লক্ষণ:
◽ শিশুটিৰ ছালত বগা দাগ পৰা বা ছালৰ ৰং শেঁতা পৰি যোৱা।
◽ খিংখিঙীয়া স্বভাৱৰ হৈ পৰা, পঢ়া-শুনাত মনোযোগ কমি যোৱা আৰু সহজে ভাগৰুৱা হোৱা।
(২) ডাঙৰ ব্যক্তিৰ কৃমি হোৱাৰ লক্ষণ
প্ৰাপ্তবয়স্ক বা ডাঙৰ লোকৰ ক্ষেত্ৰতো কৃমিৰ সংক্ৰমণ সমানেই হ'ব পাৰে, যদিও বহু সময়ত ইয়াৰ লক্ষণসমূহক সহজে ধৰিব নোৱাৰি বা আন সাধাৰণ ৰোগৰ লক্ষণ বুলি আওকাণ কৰা হয়। ডাঙৰ ব্যক্তিৰ দেহত কৃমি হ'লে দেখা দিয়া প্ৰধান লক্ষণসমূহ হ'ল:
🔴 দীৰ্ঘদিনীয়া পাচন তন্ত্ৰৰ সমস্যা:
◽ অকাৰণত দীৰ্ঘদিনীয়া ডায়েৰিয়া বা শৌচ কচা সমস্যাত ভুগি থকা।
◽ পেটত অত্যধিক গেছ বা অম্লতা হোৱা, বুকু জ্বলা-পোৰা কৰা আৰু আহাৰ গ্ৰহণৰ পিছত পেট ফুলা।
◽ সঘনাই বমি বমি ভাৱ হোৱা বা বমি হোৱা।
🔴 অত্যধিক দুৰ্বলতা আৰু অৱসাদ:
◽ কোনো বিশেষ শাৰীৰিক পৰিশ্ৰম নকৰাকৈয়ে সদায় ভাগৰুৱা আৰু দুৰ্বল অনুভৱ কৰা।
◽ শৰীৰত শক্তিৰ অভাৱ হোৱা আৰু দৈনন্দিন কাম-কাজত মন নবহা।
🔴 অকাৰণত শৰীৰৰ ওজন হ্ৰাস পোৱা:
◽ স্বাভাৱিক পৰিমাণৰ খাদ্য গ্ৰহণ কৰি থকাৰ পিছতো দ্ৰুতভাৱে শৰীৰৰ ওজন কমি যোৱা। ডাঙৰ ফিতা কৃমিয়ে শৰীৰৰ সৰ্বাধিক পুষ্টি শুহি লোৱাৰ ফলত এনে হয়।
🔴 ৰক্তহীনতা বা এনিমিয়াৰ লক্ষণ:
◽ কৃমিয়ে অন্ত্ৰৰ বেৰৰ পৰা নিৰন্তৰ তেজ শুহি লোৱাৰ ফলত ডাঙৰ ব্যক্তিৰ শৰীৰত তেজৰ তীব্ৰ অভাৱ দেখা দিয়ে। ইয়াৰ ফলত ছাল, চকু আৰু নখ শেঁতা পৰে, মূৰ ঘূৰায় আৰু অলপ খোজ কাঢ়িলেই উশাহ লোৱাত কষ্ট হয়।
🔴 ছালৰ বিভিন্ন সমস্যা আৰু খজুৱতি:
◽ শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত অকাৰণত এলাৰ্জি, ৰেছ, গুটি ওলোৱা বা খজুৱতি হোৱা।
◽ মলদ্বাৰৰ চাৰিওফালে অস্বস্তিকৰ খজুৱতি অনুভৱ কৰা।
🔴 মাংসপেশী আৰু গাঁঠিৰ প্ৰচণ্ড বিষ:
◽ কিছুমান বিশেষ প্ৰকাৰৰ কৃমি (যেনে ট্ৰিচিনেল্লা) শৰীৰৰ মাংসপেশী আৰু গাঁঠিলৈ বিয়পি পৰে, যাৰ ফলত প্ৰচণ্ড বিষ আৰু ফুলা অনুভৱ হ'ব পাৰে।
(৩) কৃমি হ'লে কি কি ৰোগ হ'ব পাৰে?
বহু সময়ত মানুহে কৃমিৰ সমস্যাক সাধাৰণ বুলি ভাবি আওকাণ কৰে। কিন্তু সময়মতে ইয়াৰ সঠিক চিকিৎসা নকৰিলে ই শৰীৰত অতি গুৰুতৰ আৰু প্ৰাণঘাতী ৰোগৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কৃমিৰ ফলত হ'ব পৰা প্ৰধান ৰোগসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল:
🔴 গুৰুতৰ ৰক্তহীনতা (Severe Anemia):
◽ হাকুৱা কৃমি আৰু হুইপৱৰ্ম জাতীয় পৰজীৱীয়ে মানুহৰ ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰত লাগি ধৰি দিনে-ৰাতিয়ে তেজ শুহি খায়। ইয়াৰ ফলত শৰীৰত আইৰণৰ অভাৱ ঘটে আৰু মাৰাত্মক ৰক্তহীনতা ৰোগ হয়। গৰ্ভৱতী মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত এই ৰোগ অতি ভয়ংকৰ হ'ব পাৰে।
🔴 পুষ্টিহীনতা আৰু শাৰীৰিক বৃদ্ধিৰ বাধা (Malnutrition):
◽ কৃমিয়ে মানুহে গ্ৰহণ কৰা খাদ্যৰ প্ৰয়োজনীয় পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহ (যেনে- ভিটামিন, মিনাৰেল, প্ৰটিন) নিজে গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ ফলত শৰীৰত পুষ্টিৰ তীব্ৰ নাটনি হয় আৰু অপুষ্টি ৰোগে দেখা দিয়ে। শিশুৰ ক্ষেত্ৰত ই শাৰীৰিক বিকাশৰ লগতে বৌদ্ধিক বিকাশত গুৰুতৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।
🔴 অন্ত্ৰৰ অৱৰোধ বা ইন্টেষ্টিনেল অব্ষ্ট্ৰাকচন (Intestinal Obstruction):
◽ ঘূৰণীয়া কৃমি শৰীৰত অত্যাধিক পৰিমাণে বৃদ্ধি পালে ই অন্ত্ৰৰ ভিতৰত এটা ডাঙৰ দ'ম বা গাঁঠি বান্ধি লয়। ইয়াৰ ফলত খাদ্য চলাচলত সম্পূৰ্ণ বাধাৰ সৃষ্টি হয়। এই অৱস্থাত ৰোগীৰ প্ৰচণ্ড পেটৰ বিষ, বমি হয় আৰু জীৱন বচাবলৈ জৰুৰী অস্ত্ৰোপচাৰৰ প্ৰয়োজন হ'ব পাৰে।
🔴 এপেণ্ডিচাইটিছ (Appendicitis):
◽ কেতিয়াবা কৃমি স্থানান্তৰিত হৈ এপেণ্ডিক্সৰ ভিতৰত সোমাই পৰে আৰু তাত তীব্ৰ সংক্ৰমণ ঘটায়। ইয়াৰ ফলত এপেণ্ডিচাইটিছ ৰোগ হয়, যিটো অতি যন্ত্ৰণাদায়ক আৰু লগে লগে চিকিৎসা নকৰিলে ফাটি গৈ মৃত্যু পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে।
🔴 যকৃত আৰু পিত্তাশয়ৰ গুৰুতৰ ৰোগ (Liver and Gallbladder Diseases):
◽ কিছুমান কৃমি, বিশেষকৈ যকৃতৰ কৃমি বা ঘূৰণীয়া কৃমিয়ে যকৃত বা পিত্তাশয়ৰ নলীকা সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত জণ্ডিচ, যকৃতৰ প্ৰদাহ, পিত্তত পাথৰ হোৱা আৰু যকৃত বিকল হোৱাৰ দৰে গুৰুতৰ ৰোগ হ'ব পাৰে।
🔴 শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত ৰোগ আৰু লফলাৰৰ চিনড্ৰম:
◽ কিছুমান কৃমিৰ পলুৱে জীৱন চক্ৰৰ এটা পৰ্যায়ত মানুহৰ হাঁওফাঁওৰ মাজেৰে চলাচল কৰে। সেই সময়ত ৰোগীৰ অহৰহ কাহ, বুকুৰ বিষ, এজমা বা হাঁপানিৰ দৰে শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ ৰোগ হ'ব পাৰে। চিকিৎসা বিজ্ঞানত ইয়াক লফলাৰৰ চিনড্ৰম বুলি কোৱা হয়।
🔴 মস্তিষ্ক আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ মাৰাত্মক ৰোগ:
◽ আধা সিজা গাহৰিৰ মাংসৰ পৰা সংক্ৰমিত হোৱা ফিতা কৃমিয়ে কেতিয়াবা তেজৰ যোগেদি গৈ মস্তিষ্ক বা স্নায়ুতন্ত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে আৰু তাত সিস্ট বা সৰু টেমুনাৰ সৃষ্টি কৰে। এই ৰোগটোক 'নিউৰ'চিষ্টিচাৰক'চিছ' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত মৃগী ৰোগৰ দৰে ফিট্ছ অহা, প্ৰচণ্ড মূৰৰ বিষ, দৃষ্টিশক্তি হেৰুওৱা আৰু পক্ষাঘাত পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে।
🔴 গ্ৰহণী আৰু অন্ত্ৰৰ আলচাৰ:
◽ কিছুমান কৃমিৰ সংক্ৰমণৰ ফলত অন্ত্ৰৰ বেৰত ঘা বা আলচাৰৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত ৰোগীয়ে দীৰ্ঘদিনীয়া গ্ৰহণী বা ডিচেণ্ট্ৰী ৰোগত ভুগে য'ত শৌচৰ লগত তেজ আৰু বিজলুৱা পদাৰ্থ বাহিৰ হয়।
কৃমি কেৱল সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰে নহয়, ডাঙৰ ব্যক্তিৰো হ'ব পাৰে আৰু ই স্বাস্থ্যৰ বাবে অত্যন্ত ক্ষতিকাৰক। সেয়েহে কৃমিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ব্যক্তিগত পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। সদায় উতলোৱা বা বিশুদ্ধ পানী সেৱন কৰা, শাক-পাচলি আৰু ফল-মূল ভালদৰে ধুই খোৱা, মাংস সঠিকভাৱে সিজাই খোৱা, আৰু শৌচাগাৰ ব্যৱহাৰৰ পিছত চাবোনেৰে হাত ধোৱা আদি সু-অভ্যাস গঢ়ি তুলিব লাগে। ইয়াৰ উপৰিও চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি প্ৰতি ছমাহৰ মূৰে মূৰে পৰিয়ালৰ সকলো সদস্যই একেলগে কৃমিনাশক ঔষধ গ্ৰহণ কৰাটো এক স্বাস্থ্যসন্মত আৰু জৰুৰী পদক্ষেপ।
