বসন্তৰ আগমনৰ লগে লগে ছালৰ যতন
( অনুৰাধা দাস )
বসন্ত ঋতু অহাৰ লগে লগে প্ৰকৃতিয়ে এক নতুন আৰু সতেজ ৰূপ ধাৰণ কৰে। চাৰিওফালে গছ-লতিকাত নতুন পাত আহে, নানা ৰঙৰ ফুল ফুলে আৰু বতাহত এক সুন্দৰ সুবাস বিয়পি পৰে। কিন্তু শীতকালৰ অন্তত যেতিয়া বতৰ লাহে লাহে গৰম হ'বলৈ ধৰে আৰু বতাহত আৰ্দ্ৰতা বৃদ্ধি পায়, তেতিয়া আমাৰ ছালখন বিভিন্ন সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়। বতাহত উৰি ফুৰা ফুলৰ ৰেণু, ধূলি, প্ৰদূষণ আৰু পৰিৱৰ্তিত তাপমাত্ৰাই ছালত এলাৰ্জী, শালমইনা আৰু অন্যান্য ৰোগৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
শীতকালৰ শুষ্ক বতৰৰ পৰা গ্ৰীষ্মৰ গৰম বতৰলৈ যোৱাৰ এই পৰিৱৰ্তনৰ সময়ছোৱাত ছালৰ বিশেষ যতন লোৱাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। এই সময়ত ছালখন পৰিষ্কাৰ কৰি ৰখা, প্ৰচুৰ পৰিমাণে পানী খোৱা আৰু প্ৰাকৃতিক উপাদান ব্যৱহাৰ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে। তলত বসন্ত কালত সচৰাচৰ হোৱা ছালৰ ৰোগ, ইয়াৰ ঘৰুৱা প্ৰতিকাৰ আৰু ছালৰ কলা দাগ দূৰ কৰাৰ শ্ৰেষ্ঠ উপায়সমূহ লিখিলোঁ।
🟢 বসন্ত কালত হোৱা ছালৰ ৰোগ আৰু ইয়াৰ ঘৰুৱা উপায়
বসন্তৰ আগমনৰ লগে লগে ছালত ঘাম আৰু তেলৰ (Sebum) পৰিমাণ বাঢ়ি যায়, যাৰ ফলত বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰৰ সংক্ৰমণ সহজ হৈ পৰে। তলত এই সময়ত হোৱা প্ৰধান ৰোগ আৰু তাৰ ঘৰুৱা উপায়সমূহ উল্লেখ কৰা হ'ল:
◽ ঘামচি আৰু ছালৰ ৰেচ
বতৰ গৰম হোৱাৰ লগে লগে শৰীৰত ঘাম বেছি হয় আৰু ঘৰ্মগ্ৰন্থিবোৰ (Sweat glands) বন্ধ হৈ যোৱাৰ ফলত ঘামচি বা ৰেচ ওলায়। ইয়াৰ ফলত ছালত সৰু সৰু ৰঙা গুটি ওলায় আৰু প্ৰচণ্ড খজুৱতিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ঘৰুৱা উপায় হিচাপে নিমপাত অত্যন্ত উপকাৰী। কেইখিলামান সতেজ নিমপাত পানীত সিজাই সেই পানীৰে গা ধুলে ঘামচিৰ সমস্যা দূৰ হয়। তদুপৰি, চন্দনৰ গুড়ি গোলাপ জলৰ সৈতে মিহলাই পেষ্ট বনাই ঘামচি হোৱা ঠাইত লগাব পাৰে। ই ছালক শীতলতা প্ৰদান কৰে আৰু খজুৱতি কমায়। মুলতানি মাটি পানীৰ লগত মিহলাই লগালেও সুফল পোৱা যায়।
◽ এলাৰ্জী আৰু খজুৱতি
বসন্ত কালত বতাহত ফুলৰ ৰেণু আৰু ধূলি-মাকতি উৰি ফুৰে, যাৰ ফলত বহু লোকৰ ছালত এলাৰ্জী হয়। ছাল ৰঙা পৰা, উখহি উঠা আৰু অনবৰতে খজুৱতি হোৱাটো ইয়াৰ প্ৰধান লক্ষণ। ইয়াৰ ঘৰুৱা প্ৰতিকাৰ হিচাপে নাৰিকল তেল আৰু কৰ্পূৰৰ মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। অলপ নাৰিকল তেলত সামান্য কৰ্পূৰ গুড়ি কৰি মিহলাই খজুৱতি হোৱা ঠাইত সানিলে লগে লগে আৰাম পোৱা যায়। হালধি আৰু নিমপাতৰ পেষ্ট বনাই লগালেও ছালৰ এলাৰ্জী নিৰাময় হয়, কাৰণ হালধিত এণ্টি-বেক্টেৰিয়েল আৰু এণ্টি-ইনফ্লেমেটৰী গুণ থাকে যিয়ে ছালৰ যিকোনো সংক্ৰমণ নাশ কৰে।
◽ শালমইনা বা ব্ৰণ
তাপমাত্ৰা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে ছালৰ ছিদ্ৰবোৰ মুকলি হয় আৰু ছালত অতিৰিক্ত তেল উৎপন্ন হ'বলৈ ধৰে। ধূলি আৰু তেল মিলি ছিদ্ৰবোৰ বন্ধ কৰি দিয়ে, যাৰ ফলত বেক্টেৰিয়া বৃদ্ধি হৈ শালমইনাৰ সৃষ্টি কৰে। শালমইনা দূৰ কৰিবলৈ ঘৃতকুমাৰী বা এলোভেৰা জেল অতি কাৰ্যকৰী। নিশা শুবলৈ যোৱাৰ আগতে মুখখন ভালদৰে ধুই সতেজ এলোভেৰা জেল শালমইনাৰ ওপৰত লগাই থব লাগে আৰু ৰাতিপুৱা ধুই পেলাব লাগে। ইয়াৰ উপৰিও, মৌ আৰু ডালচেনিৰ গুড়িৰ পেষ্ট বনাই ১৫-২০ মিনিটমান মুখত লগাই ধুই পেলালে শালমইনাৰ সমস্যা বহুত পৰিমাণে কমি যায়।
◽ ছালৰ ভেঁকুৰজনিত সংক্ৰমণ (Fungal Infections)
বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মৰ আৰম্ভণিত বতাহত আৰ্দ্ৰতা বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে ছালত ভেঁকুৰৰ সংক্ৰমণ বেছিকৈ হোৱা দেখা যায়। বিশেষকৈ শৰীৰৰ ভাঁজ থকা অংশবোৰত ঘাম জমা হৈ এই সংক্ৰমণ হয়। ইয়াৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ নহৰুৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। নহৰুত প্ৰাকৃতিক এণ্টি-ফাংগেল গুণ থাকে। ২-৩ ফুটা নহৰু থেতেলিয়াই তাৰ ৰস আক্ৰান্ত ঠাইত লগাব লাগে। তদুপৰি, কেঁচা হালধি বটি তাৰ ৰস লগালেও ভেঁকুৰৰ সংক্ৰমণ ধ্বংস হয়। এই সময়ত সদায় পৰিষ্কাৰ আৰু কপাহী কাপোৰ পিন্ধাটো অতি জৰুৰী।
🟢 কলা দাগ দূৰ কৰা শ্ৰেষ্ঠ ঘৰুৱা ১০ টা উপায়
মুখমণ্ডলত বা শৰীৰৰ অন্যান্য অংশত থকা কলা দাগে মানুহৰ আত্মবিশ্বাস কমোৱাৰ লগতে সৌন্দৰ্যতো ব্যাঘাত জন্মায়। শালমইনাৰ দাগ, ৰ'দত পোৰা দাগ বা বয়সৰ লগে লগে পৰা দাগবোৰ প্ৰাকৃতিক উপায়েৰে সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰাব পাৰি। তলত কলা দাগ দূৰ কৰা ১০ টা শ্ৰেষ্ঠ ঘৰুৱা উপায় বৰ্ণনা কৰা হ'ল:
◽ নেমুৰ ৰসৰ ব্যৱহাৰ: নেমুৰ ৰসত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভিটামিন চি আৰু চাইট্ৰিক এচিড থাকে, যিয়ে ছালৰ কলা দাগ দূৰ কৰাত প্ৰাকৃতিক ব্লিচিং এজেণ্ট হিচাপে কাম কৰে। এখন কপাহৰ সহায়ত সতেজ নেমুৰ ৰস দাগ থকা ঠাইত লগাই ১০-১৫ মিনিটমান ৰাখি ঠাণ্ডা পানীৰে ধুই পেলাব লাগে। যিসকলৰ ছাল অতি সংবেদনশীল, তেওঁলোকে নেমুৰ ৰসৰ লগত সমপৰিমাণৰ পানী বা মৌ মিহলাই ল'ব পাৰে।
◽ আলুৰ ৰস: আলুত থকা প্ৰাকৃতিক এনজাইমে ছালৰ উজ্জ্বলতা বৃদ্ধি কৰে আৰু দাগ আঁতৰায়। এটা সৰু আলু ৰুকি তাৰ ৰস উলিয়াই লওক। এই ৰস মুখত কপাহেৰে লগাই ২০ মিনিটমান ৰাখি ধুই পেলাব। প্ৰতিদিনে এই প্ৰলেপ লগালে এমাহৰ ভিতৰত কলা দাগ নোহোৱা হয়। আলুৰ টুকুৰা কাটি পোণপোটীয়াকৈ মুখত ঘঁহিলেও সুফল পোৱা যায়।
◽ হালধি আৰু গাখীৰৰ মিশ্ৰণ: হালধি হৈছে ছালৰ যতনৰ বাবে এক প্ৰাচীন আৰু প্ৰমাণিত উপাদান। আধা চামুচ হালধিৰ গুড়িৰ লগত দুচামুচ কেঁচা গাখীৰ মিহলাই পেষ্ট বনাই লওক। এই পেষ্ট কলা দাগ থকা ঠাইত লগাই শুকাবলৈ দিয়ক আৰু তাৰ পিছত কুহুমীয়া পানীৰে ধুই দিয়ক। গাখীৰত থকা লেক্টিক এচিডে মৃত কোষবোৰ গুচায় আৰু হালধিৰ ঔষধি গুণে ছালখন নিকা কৰে।
◽ এলোভেৰা বা ঘৃতকুমাৰী: এলোভেৰাত থকা 'এল'চিন' নামৰ উপাদানে ছালৰ মেলানিনৰ পৰিমাণ কম কৰাত সহায় কৰে, যাৰ ফলত কলা দাগ লাহে লাহে পাতল হৈ পৰে। সতেজ এলোভেৰা পাত এখন কাটি তাৰ জেলখিনি উলিয়াই কলা দাগ থকা অংশত মালিচ কৰক। আধা ঘণ্টাৰ পিছত ধুই পেলাব। নিয়মীয়াকৈ ৰাতি শুবলৈ যোৱাৰ আগতে ব্যৱহাৰ কৰিলে ছালৰ উজ্জ্বলতা ঘূৰি আহে।
◽ দৈ আৰু বেচনৰ পেক: দৈ আৰু বেচনৰ মিশ্ৰণ মুখৰ কলা দাগ আৰু ৰ'দত পোৰা দাগ (Sun tan) দূৰ কৰিবলৈ অতি উত্তম। দুচামুচ বেচনৰ লগত প্ৰয়োজন অনুসৰি টক দৈ মিহলাই এখন ডাঠ পেষ্ট বনাই মুখত লগাব লাগে। ২০ মিনিটমান ৰখাৰ পিছত লাহে লাহে মোহাৰি মুখখন ধুই পেলাব লাগে। ই ছালৰ মৃত কোষবোৰ আঁতৰ কৰি ছালখনলৈ এক সতেজতা কঢ়িয়াই আনে।
◽ বিলাহীৰ ৰস বা পেষ্ট: বিলাহীত প্ৰাকৃতিক ভিটামিন চি আৰু লাইকোপেন নামৰ এণ্টিঅক্সিডেণ্ট থাকে যিয়ে ছালখন সতেজ কৰাৰ লগতে দাগ নিৰাময় কৰে। এটা পকা বিলাহী কাটি তাৰ ৰস বা পেষ্ট মুখত লগাই ১৫-২০ মিনিট ৰাখক। তাৰ পিছত পৰিষ্কাৰ পানীৰে ধুই পেলাব। এই উপায়ে ছালৰ তেলতেলীয়া ভাৱো নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু ছালৰ ছিদ্ৰবোৰ সংকুচিত কৰে।
◽ চন্দন আৰু গোলাপ জল: চন্দনে ছালক শীতল কৰে আৰু পুৰণি দাগ দূৰ কৰাত সহায় কৰে। এক চামুচ খাঁটি চন্দনৰ গুড়িৰ লগত গোলাপ জল মিহলাই পেষ্ট বনাই দাগ থকা ঠাইত লগাব লাগে। সম্পূৰ্ণৰূপে শুকোৱাৰ পিছত ঠাণ্ডা পানীৰে মুখখন ধুই পেলাব। ই ছালক এক সুন্দৰ আৰু গোলাডপীয়া আভা প্ৰদান কৰে।
◽ অমিতা আৰু মৌৰ মিশ্ৰণ: পকা অমিতাত 'পাপাইন' (Papain) নামৰ এবিধ শক্তিশালী এনজাইম থাকে, যিয়ে ছালৰ কলা দাগ আৰু মৃত কোষ আঁতৰোৱাত সহায় কৰে। কেইটুকুৰামান পকা অমিতা পিটিকি লৈ তাৰ লগত এক চামুচ বিশুদ্ধ মৌ মিহলাই মুখত লগাব লাগে। ২০ মিনিটৰ পিছত ধুই পেলাব। মৌয়ে ছালক আৰ্দ্ৰতা প্ৰদান কৰে আৰু অমিতাই ছালখন নিকা কৰে।
◽ কমলাৰ বাকলিৰ গুড়ি: কমলাৰ বাকলিত কমলাৰ ৰসতকৈ অধিক পৰিমাণৰ ভিটামিন চি থাকে। কমলাৰ বাকলি ৰ'দত ভালদৰে শুকুৱাই গুড়ি কৰি লৈ তাৰ লগত গোলাপ জল বা দৈ মিহলাই ফেচপেক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। সপ্তাহত দুবাৰকৈ এই পেক লগালে ছালৰ কলা দাগ লাহে লাহে সম্পূৰ্ণৰূপে নাইকিয়া হয়।
◽ তিয়ঁহৰ ৰস: তিয়ঁহে ছালক আৰ্দ্ৰতা প্ৰদান কৰে আৰু দাগ পাতল কৰে। তিয়ঁহ ৰুকি তাৰ ৰস উলিয়াই মুখত লগাই ২০ মিনিটমান ৰাখিব লাগে। চকুৰ তলৰ কলা দাগ দূৰ কৰিবলৈ তিয়ঁহৰ টুকুৰা চকুৰ ওপৰত থৈ ১৫ মিনিটমান জিৰণি ল'লেও যথেষ্ট সুফল পোৱা যায়। ইয়াৰ শীতল গুণে ছালৰ ভাগৰুৱা ভাৱো দূৰ কৰে।
বসন্ত কালত ছালৰ যতন লোৱাটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। কেৱল বাহ্যিক যতন ল'লেই নহ'ব, ইয়াৰ লগতে স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্যাভ্যাস গঢ়ি তোলাটো সমানেই জৰুৰী। প্ৰতিদিনে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে পানী খাব লাগে যাতে শৰীৰৰ ভিতৰৰ পৰা দূষিত পদাৰ্থবোৰ (Toxins) বাহিৰ হৈ যায় আৰু ছালখন উজলি উঠে। সতেজ ফল-মূল আৰু সেউজীয়া শাক-পাচলি খাদ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে। এই প্ৰাকৃতিক আৰু ঘৰুৱা উপায়সমূহ নিয়মীয়াকৈ পালন কৰিলে বসন্ত কালতো আপোনাৰ ছালখন সতেজ, জিলিকি থকা আৰু দাগমুক্ত হৈ থাকিব। যদিহে ছালৰ কোনো ৰোগ অতিমাত্ৰা হয় বা ঘৰুৱা উপায়েৰে ভাল নহয়, তেন্তে পলম নকৰি এজন ছালৰোগ বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো বাঞ্ছনীয়।
