আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু অন্যান্য দেশত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে বিনামূলীয়া থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা
( অনুৰাধা দাস )
ভ্ৰমণ কৰাটো বিশ্বৰ প্ৰায়ভাগ মানুহৰেই এক অন্যতম প্ৰধান চখ আৰু সপোন। নতুন ঠাই আৱিষ্কাৰ কৰা, নতুন মানুহৰ সৈতে মত বিনিময় কৰা আৰু ভিন্ন সংস্কৃতিৰ বিষয়ে গভীৰভাৱে জনাটো এক অতিকৈ আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা।
কিন্তু যেতিয়াই বিদেশ ভ্ৰমণৰ কথা আহে, তেতিয়াই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তাটো হৈছে অৰ্থ বা ধনৰ। বিমানৰ যাতায়তৰ খৰচৰ পৰা আৰম্ভ কৰি হোটেলত থকা আৰু ৰেষ্টুৰেণ্টত খোৱাৰ বিশাল খৰচ আদিয়ে বহুতো মানুহৰ বিদেশ ভ্ৰমণৰ সপোন বাস্তৱায়িত হোৱাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।
তথাপিও, আপুনি জানি অতিশয় আনন্দিত হ'ব যে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰকে ধৰি বিশ্বৰ প্ৰায়বোৰ দেশতেই ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ বাবে বিনামূলীয়াকৈ থকা আৰু খোৱাৰ বিভিন্ন ব্যৱস্থা উপলব্ধ আছে। অৱশ্যে এই "বিনামূলীয়া" শব্দটোৰ আঁৰত প্ৰায়ে অলপ শ্ৰম, দক্ষতা বা সংস্কৃতিৰ বিনিময় জড়িত হৈ থাকে। আধুনিক যুগত ইণ্টাৰনেটৰ বহুল প্ৰসাৰৰ ফলত এনে বহুতো প্লেটফৰ্ম আৰু সম্প্ৰদায় গঢ়ি উঠিছে যিয়ে কম খৰচত বা সম্পূৰ্ণ বিনামূলীয়াকৈ বিশ্ব ভ্ৰমণ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তুলিছে। তলত এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হ'ল:
🔴 আতিথ্য বিনিময় আৰু কাউচচাৰ্ফিং (Couchsurfing)
◽ বৰ্তমান সময়ত সমগ্ৰ বিশ্বতে আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় বিনামূলীয়া আতিথ্য বিনিময় নেটৱৰ্ক হৈছে কাউচচাৰ্ফিং। ই হৈছে এটা অনলাইন ৱেবছাইট আৰু ম'বাইল এপ্লিকেশ্যন য'ত স্থানীয় লোকসকলে ভ্ৰমণকাৰীসকলক তেওঁলোকৰ ঘৰত বিনামূলীয়াকৈ থাকিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে।
◽ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, কানাডা, ইউৰোপৰ বিভিন্ন দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া আদি উন্নত দেশসমূহত এই ব্যৱস্থা অতিশয় জনপ্ৰিয়। ইয়াত আপুনি শুবলৈ এখন বিচনা, এটা সুকীয়া কোঠা বা কেৱল বহা চকী এখন পাব পাৰে।
◽ এই ব্যৱস্থাটো সম্পূৰ্ণৰূপে পাৰস্পৰিক বিশ্বাস, বন্ধুত্ব আৰু সংস্কৃতিৰ বিনিময়ৰ ওপৰত আধাৰিত। স্থানীয় লোকসকলে ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ পৰা তেওঁলোকৰ দেশৰ বিষয়ে, ভাষাৰ বিষয়ে আৰু জীৱনশৈলীৰ বিষয়ে জানিবলৈ আগ্ৰহী হয়। ইয়াত আপুনি কেৱল থকাৰ ঠাই পোৱাই নহয়, বৰঞ্চ এজন স্থানীয় লোকৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা সেই ঠাইখনক জনাৰ সুযোগ লাভ কৰে।
◽ অৱশ্যে ইয়াত খোৱা-বোৱাৰ খৰচ সাধাৰণতে ভ্ৰমণকাৰীজনে নিজেই বহন কৰিবলগীয়া হয়, যদিও বহুতো উদাৰ গৃহস্থই আলহীৰ সৈতে একেলগে নিজৰ ঘৰত ৰন্ধা আহাৰ ভগাই খায়। ইয়াত টকাৰ সলনি মৰম আৰু সংস্কৃতিৰ আদান-প্ৰদান হয়।
🔴 জৈৱিক কৃষি পামত স্বেচ্ছাসেৱা (WWOOFing)
◽ ৱুফ (WWOOF - World Wide Opportunities on Organic Farms) হৈছে বিশ্বজুৰি চলি থকা এক অত্যন্ত জনপ্ৰিয় স্বেচ্ছাসেৱী কাৰ্যসূচী। এই কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভ্ৰমণকাৰীসকলে বিভিন্ন দেশৰ জৈৱিক কৃষি পামসমূহত গৈ প্ৰকৃতিৰ মাজত থাকি কাম কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।
◽ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কেলিফৰ্নিয়া, হাৱাই, টেক্সাছ আদি ৰাজ্যৰ লগতে নিউজিলেণ্ড, ফ্ৰান্স, ইটালী আদি দেশত হাজাৰ হাজাৰ এনে কৃষি পাম আছে যিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভ্ৰমণকাৰীক আদৰণি জনায়।
◽ ইয়াত ভ্ৰমণকাৰীসকলে দিনটোত প্ৰায় চাৰিৰ পৰা ছঘণ্টা সময় কৃষি পামত কাম কৰিব লাগে। কামৰ ভিতৰত গছপুলি ৰোৱা, ফল-মূল ছিঙা, শস্য চপোৱা, জন্তুৰ যতন লোৱা, বা খেতিৰ অন্যান্য কাম অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব পাৰে।
◽ এই পৰিশ্ৰমৰ বিনিময়ত পামৰ গৰাকীয়ে ভ্ৰমণকাৰীজনক বিনামূলীয়াকৈ থকাৰ সুন্দৰ ঠাই আৰু প্ৰতিদিনে তিনিসাজ পুষ্টিকৰ আৰু স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্য প্ৰদান কৰে।
🔴 ৱৰ্কএৱে (Workaway) আৰু হেল্পএক্স (HelpX) প্লেটফৰ্ম
◽ এই দুখন হৈছে আন দুটা বৃহৎ জনপ্ৰিয় অনলাইন প্লেটফৰ্ম যিয়ে ভ্ৰমণকাৰীসকলক তেওঁলোকৰ শ্ৰম আৰু দক্ষতাৰ বিনিময়ত বিনামূলীয়া থকা-খোৱাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।
◽ ৱুফিং কেৱল কৃষি পামৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বিপৰীতে, ৱৰ্কএৱে আৰু হেল্পএক্সত বিভিন্ন ধৰণৰ কামৰ বিশাল সুযোগ থাকে। ইয়াত আপুনি কোনো স্থানীয় লোকৰ পুৰণি ঘৰ মেৰামতি কৰা, বাগিচাৰ সজ্জা কৰা, তেওঁলোকৰ ল'ৰা-ছোৱালীক ইংৰাজী বা অন্য ভাষা শিকোৱা, বা ৱেবছাইট ডিজাইন আদিৰ দৰে কাম কৰিব পাৰে।
◽ ইয়াৰ বিনিময়তো আপুনি থকাৰ সু-ব্যৱস্থা আৰু দৈনিক আহাৰ লাভ কৰে। এই ব্যৱস্থাটোৱে আপোনাক দীঘলীয়া সময়ৰ বাবে এখন দেশত থাকিবলৈ আৰু স্থানীয় মানুহৰ দৰে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিবলৈ সহায় কৰে।
🔴 হোষ্টেল আৰু অতিথিশালাত সহায়িকা হিচাপে কাম
◽ আমেৰিকা আৰু ইউৰোপৰ প্ৰায়বোৰ ডাঙৰ চহৰৰ হোষ্টেল বা বেকপেকাৰ অতিথিশালাই ভ্ৰমণকাৰীসকলক স্বেচ্ছাসেৱক হিচাপে কাম কৰাৰ সুযোগ দিয়ে।
◽ আপুনি হোষ্টেলৰ ৰিচেপশ্যনত কাম কৰি, আলহীক আদৰণি জনাই, কোঠাসমূহ চাফা কৰি বা আলহীসকলৰ বাবে সন্ধিয়াৰ পাৰ্টীৰ আয়োজন কৰি দিনটোৰ কেইঘণ্টামান সময় ব্যয় কৰিব লাগে।
◽ তাৰ বিনিময়ত আপুনি হোষ্টেলত বিনামূলীয়াকৈ থকাৰ বাবে এখন বিচনা আৰু সাধাৰণতে পুৱাৰ আহাৰ (Breakfast) লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত আপুনি বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা অন্য ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলাৰ এক সোণোৱালী সুযোগ পায়।
🔴 ঘৰ আৰু পোহনীয়া জন্তুৰ চোৱাচিতা কৰা (House Sitting and Pet Sitting)
◽ বহু সময়ত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু অন্যান্য উন্নত দেশৰ মানুহবোৰ দীঘলীয়া বন্ধৰ দিন কটাবলৈ বা ব্যৱসায়িক কাৰণত নিজৰ ঘৰৰ পৰা এমাহ বা দুমাহৰ বাবে আঁতৰত থাকিবলগীয়া হয়। তেনে অৱস্থাত তেওঁলোকৰ ঘৰটো নিৰাপদে ৰাখিবলৈ আৰু ঘৰত থকা মৰমৰ পোহনীয়া জন্তু যেনে কুকুৰ, মেকুৰী আদিৰ চোৱাচিতা কৰিবলৈ এজন নিৰ্ভৰযোগ্য মানুহৰ প্ৰয়োজন হয়।
◽ ট্ৰাষ্টেড হাউচ চিটাৰ্ছ (TrustedHousesitters) ৰ দৰে ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে ভ্ৰমণকাৰীসকলে এনে সুযোগ বিচাৰি উলিয়াব পাৰে।
◽ আপুনি কেৱল তেওঁলোকৰ ঘৰত থাকি পোহনীয়া জন্তুবোৰক সময়মতে খাদ্য দিয়া আৰু ফুৰাবলৈ নিয়াৰ দায়িত্ব ল'ব লাগে। ইয়াৰ বিনিময়ত আপুনি এটা সম্পূৰ্ণ অত্যাধুনিক ঘৰ বিনামূলীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পায়। যদিও ইয়াত খাদ্য যোগান ধৰা নহয়, আপুনি ঘৰৰ পাকঘৰ ব্যৱহাৰ কৰি নিজৰ খাদ্য নিজে ৰান্ধি ল'ব পাৰে যিয়ে ৰেষ্টুৰেণ্টৰ বিশাল খৰচ বচায়।
🔴 ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত আশ্ৰয়
◽ বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত থকা শিখ ধৰ্মৰ গুৰুদ্বাৰাসমূহে বিনা বেলেগে জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো মানুহকে বিনামূলীয়া খাদ্য, যাক লঙ্গৰ বুলি কোৱা হয়, প্ৰদান কৰে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিউয়ৰ্ক, কেলিফৰ্নিয়া, ছিকাগো আদি ডাঙৰ চহৰসমূহত থকা গুৰুদ্বাৰাসমূহত এই সুবিধা উপলব্ধ। কিছুমান গুৰুদ্বাৰাই ভ্ৰমণকাৰীসকলক কেইদিনমানৰ বাবে ৰাতি থাকিবলৈয়ো সুবিধা দিয়ে।
◽ ইয়াৰ উপৰিও খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ কিছুমান মঠ (Monasteries) আৰু হিন্দু বা বৌদ্ধ ধৰ্মৰ বিভিন্ন আশ্ৰমসমূহত ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ বাবে বিনামূলীয়া বা অতি নামমাত্ৰ খৰচত থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা থাকে।
◽ অৱশ্যে এনে ঠাইত থকাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ কঠোৰ নীতি-নিয়ম মানি চলাটো আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ প্ৰতি চৰম শ্ৰদ্ধাশীল হোৱাটো অতিশয় বাঞ্ছনীয়।
🔴 ৱাৰ্মশ্বাৱাৰ্চ (Warmshowers) - চাইকেল আৰোহীসকলৰ বাবে
◽ যদি আপুনি চাইকেল চলাই বিশ্ব ভ্ৰমণ বা দেশ ভ্ৰমণ কৰি আছে, তেন্তে আপোনাৰ বাবে 'ৱাৰ্মশ্বাৱাৰ্চ' নামৰ এটা বিশেষ আৰু সুন্দৰ নেটৱৰ্ক আছে।
◽ ইয়াৰ জৰিয়তে চাইক্লিষ্টসকলে ইজনে সিজনক নিজৰ ঘৰত থকাৰ ঠাই, গৰম পানীৰে গা ধোৱাৰ সুবিধা আৰু কেতিয়াবা নিশাৰ আহাৰ বিনামূলীয়াকৈ প্ৰদান কৰে। আমেৰিকাৰ বিশাল ৰাজপথসমূহেৰে চাইকেল চলোৱা সকলৰ বাবে ই এক ডাঙৰ সহায়।
🔴 নাও বা জাহাজত ক্ৰিউ হিচাপে কাম কৰা (Find a Crew)
◽ সাগৰীয় পথেৰে এখন দেশৰ পৰা আন এখন দেশলৈ ভ্ৰমণ কৰাৰ সপোন থকাসকলৰ বাবে ই এক আশ্চৰ্যজনক ব্যৱস্থা। বহুতো ব্যক্তিগত নাও বা জাহাজৰ গৰাকীক সাগৰীয় যাত্ৰাৰ সময়ত সহায় কৰিবলৈ অতিৰিক্ত মানুহৰ প্ৰয়োজন হয়।
◽ আপুনি যদি নাও চলোৱা, চাফা কৰা বা ৰন্ধা-বঢ়া কৰা আদি কামত সহায় কৰিব পাৰে, তেন্তে থকা-খোৱা আৰু যাতায়ত সম্পূৰ্ণ বিনামূলীয়াকৈ লাভ কৰিব পাৰে।
🔴 সাৱধানতা আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ আইনী দিশসমূহ
◽ যদিও এই ব্যৱস্থাসমূহ বিনামূলীয়া আৰু আকৰ্ষণীয়, তথাপিও বিদেশত কিছুমান বিশেষ সাৱধানতা অৱলম্বন কৰাটো অতিশয় জৰুৰী। যিকোনো অচিনাকি মানুহৰ ঘৰলৈ যোৱাৰ আগতে তেওঁলোকৰ অনলাইন প্ৰফাইল আৰু পূৰ্বৰ ভ্ৰমণকাৰীসকলে দিয়া ৰিভিউ (Reviews) ভালদৰে পঢ়ি লোৱা উচিত, যাতে নিজৰ নিৰাপত্তা সুনিশ্চিত কৰিব পাৰি।
◽ ভিছাৰ নিয়মসমূহৰ প্ৰতিও তীক্ষ্ণ চকু ৰখা প্ৰয়োজন। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত পৰ্যটক ভিছাত (Tourist Visa B1/B2) গৈ দৰমহা পোৱা কোনো ব্যৱসায়িক কাম কৰাটো সম্পূৰ্ণ বেআইনী। ৱুফিং বা ৱৰ্কএৱেৰ দৰে স্বেচ্ছাসেৱী কামবোৰ থকা-খোৱাৰ বিনিময়ত কৰা হয় আৰু ইয়াত নগদ ধনৰ লেনদেন নহয় যদিও, ইমিগ্ৰেচনৰ সময়ত কেতিয়াবা বিষয়াসকলে প্ৰশ্ন কৰিব পাৰে। সেয়েহে, নিজৰ ভ্ৰমণৰ উদ্দেশ্যৰ বিষয়ে স্পষ্ট আৰু সঁচা তথ্য প্ৰদান কৰাটো প্ৰয়োজনীয়।
আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু অন্যান্য দেশসমূহত বিনামূলীয়াকৈ থকা আৰু খোৱাৰ ব্যৱস্থা নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু ই সম্পূৰ্ণৰূপে চৰ্তহীন নহয়। আপুনি আপোনাৰ সময়, শ্ৰম, দক্ষতা বা সংস্কৃতিৰ বিনিময় কৰিবলৈ মানসিকভাৱে প্ৰস্তুত থাকিব লাগিব। যদি আপুনি মুক্ত মনৰ অধিকাৰী আৰু নতুন অভিজ্ঞতাৰ বাবে আগ্ৰহী, তেন্তে এই ব্যৱস্থাসমূহে আপোনাৰ বিদেশ ভ্ৰমণৰ সপোন অতি কম খৰচতে বা প্ৰায় বিনামূলীয়াকৈ বাস্তৱত ৰূপায়ণ কৰাত এক ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে।
